8 ευρωπαϊκές χώρες επανασχεδιάζουν τον βιώσιμο τουρισμό

Η Δανία, η Βρετανία, η Γαλλία, η Φινλανδία, η Νορβηγία, η Σλοβενία, η Γερμανία και η Ισπανία υιοθετούν νέες στρατηγικές βιώσιμου τουρισμού, μεταφέροντας την ευθύνη από τον ίδιο τον ταξιδιώτη στη διαχείριση και τις υποδομές των προορισμών. Σύμφωνα με ανάλυση του Travel and Tour World, η Ευρώπη περνά σε ένα νέο μοντέλο όπου η βιωσιμότητα ενσωματώνεται στον σχεδιασμό των προορισμών και όχι αποκλειστικά στις επιλογές των επισκεπτών.

Καθώς η συζήτηση για τη βιωσιμότητα αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία στον παγκόσμιο τουρισμό, αρκετές ευρωπαϊκές χώρες προχωρούν σε μια διαφορετική προσέγγιση. Αντί να βασίζονται αποκλειστικά στην ατομική ευθύνη των ταξιδιωτών, επενδύουν σε πολιτικές, υποδομές και συστήματα διαχείρισης που καθιστούν τις πιο βιώσιμες επιλογές ευκολότερες και πιο προσβάσιμες.

Η αλλαγή αυτή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία, σύμφωνα με στοιχεία της European Travel Commission (ETC), το ενδιαφέρον των ταξιδιωτών για βιώσιμες διακοπές αυξάνεται, ωστόσο μόλις το 41% δηλώνει ότι είναι διατεθειμένο να αλλάξει ουσιαστικά τις ταξιδιωτικές του συνήθειες για περιβαλλοντικούς λόγους.

Από τα κίνητρα στις υποχρεωτικές πολιτικές

Η Δανία αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα. Μέσω της πρωτοβουλίας CopenPay, οι επισκέπτες ανταμείβονται όταν χρησιμοποιούν βιώσιμα μέσα μετακίνησης ή συμμετέχουν σε περιβαλλοντικές δράσεις. Το πρόγραμμα λειτουργεί πλέον σε περισσότερα από 90 αξιοθέατα στην Κοπεγχάγη, προσφέροντας ανταμοιβές όπως δωρεάν είσοδο σε μουσεία, ποδήλατα ή άλλες εμπειρίες.

Στη Βρετανία, οι φορείς VisitBritain και VisitEngland δίνουν έμφαση στη διάχυση των τουριστικών ροών σε λιγότερο προβεβλημένες περιοχές μέσω των Local Visitor Economy Partnerships (LVEPs), με στόχο τη μείωση της πίεσης σε δημοφιλείς προορισμούς και την ενίσχυση των τοπικών οικονομιών.

Η Γαλλία ακολουθεί διαφορετική προσέγγιση, ενσωματώνοντας περιβαλλοντικά κριτήρια στη λειτουργία των τουριστικών επιχειρήσεων. Παράλληλα, παρέχει οικονομική στήριξη σε ξενοδοχεία για επενδύσεις σε τεχνολογίες εξοικονόμησης και ανακύκλωσης νερού.

Τεχνολογία, δεδομένα και αποκέντρωση

Η Φινλανδία συνεχίζει να επενδύει στο πρόγραμμα Sustainable Travel Finland (STF), το οποίο συνδέει τη βιωσιμότητα με συγκεκριμένα και μετρήσιμα κριτήρια για επιχειρήσεις και προορισμούς.

Στη Νορβηγία, η προστασία των φυσικών πόρων βρίσκεται στο επίκεντρο της στρατηγικής. Η χώρα εφαρμόζει πολιτικές μηδενικών εκπομπών σε ευαίσθητες θαλάσσιες περιοχές και φιόρδ, ενώ παράλληλα επεκτείνει τις υποδομές ηλεκτροκίνησης και τις σιδηροδρομικές συνδέσεις.

Η Σλοβενία αξιοποιεί ψηφιακά εργαλεία και δεδομένα σε πραγματικό χρόνο για τη διαχείριση των τουριστικών ροών. Μέσω του προγράμματος Green Scheme of Slovenian Tourism επιδιώκει να αποσυμφορήσει δημοφιλείς περιοχές όπως η Λιουμπλιάνα και η λίμνη Μπλεντ, κατευθύνοντας τους επισκέπτες σε λιγότερο γνωστούς προορισμούς.

Αντίστοιχα, η Γερμανία αξιοποιεί τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης και ανοικτών δεδομένων μέσω του λεγόμενου «Knowledge Graph», συνδέοντας πληροφορίες μεταφορών, καταλυμάτων και βιώσιμων επιλογών σε ενιαία ψηφιακά οικοσυστήματα.

Νέο μοντέλο διαχείρισης στην Ισπανία

Η Ισπανία, η οποία αντιμετωπίζει έντονες πιέσεις από τον μαζικό τουρισμό σε περιοχές όπως η Βαρκελώνη και οι Βαλεαρίδες Νήσοι, προχωρά στην ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου Tourism Data Space.

Το σύστημα συγκεντρώνει δεδομένα από τοπικές αρχές, μεταφορές και επιχειρήσεις φιλοξενίας, επιτρέποντας την παρακολούθηση της επισκεψιμότητας σε πραγματικό χρόνο και τη διοχέτευση ταξιδιωτικής ζήτησης προς λιγότερο επιβαρυμένες περιοχές.

Σύμφωνα με την ανάλυση, η συγκεκριμένη στρατηγική έχει ήδη συμβάλει σε αύξηση της ταξιδιωτικής δαπάνης κατά 8%-10% σε λιγότερο προβεβλημένους προορισμούς.

Η νέα φιλοσοφία του ευρωπαϊκού τουρισμού

Κοινό χαρακτηριστικό των παραπάνω πρωτοβουλιών είναι ότι η βιωσιμότητα δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως ατομική επιλογή του ταξιδιώτη αλλά ως δομικό στοιχείο του προορισμού.

Οι χώρες επενδύουν σε δίκτυα μεταφορών μηδενικών εκπομπών, ψηφιακές πλατφόρμες διαχείρισης επισκεπτών, στοχευμένα τουριστικά τέλη, συστήματα πιστοποίησης και μηχανισμούς ανακατανομής των τουριστικών ροών.

Όπως επισημαίνεται στην ανάλυση, η Ευρώπη φαίνεται να περνά από την εποχή της «ουδέτερης επίδρασης» σε ένα μοντέλο αναγεννητικού τουρισμού, όπου η τουριστική δραστηριότητα καλείται να συμβάλει ενεργά στην προστασία του περιβάλλοντος, στη στήριξη των τοπικών κοινωνιών και στη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των προορισμών.