«Κρατικό Credit Score»: το φόβητρο που ξαναβρίσκει κοινό στο Twitter

Κάθε λίγους μήνες, το ίδιο φάντασμα ξαναβγαίνει από το ντουλάπι: ένα κρατικό «Credit Score» που θα αποφασίζει, μέσω αλγορίθμου, ποιος πολίτης αξίζει ρεύμα, ίντερνετ και περίθαλψη και ποιος όχι. Η αφήγηση επιστρέφει με νέα δυναμική, φορτωμένη ευθέως στο Μαξίμου, χωρίς όμως να συνοδεύεται από κάποιο συγκεκριμένο νομοσχέδιο, ανακοίνωση ή θεσμικό κείμενο που να την τεκμηριώνει.

Το φαντασιακό φακέλωμα

Το σενάριο που περιγράφεται είναι δυστοπικό: αλγόριθμος που βαθμολογεί τον πολίτη ανάλογα με το αν εξυπηρετεί τις οφειλές του και στη συνέχεια αποφασίζει αν δικαιούται βασικά αγαθά, από ρεύμα μέχρι περίθαλψη. Πρόκειται για περιγραφή που παραπέμπει σε συστήματα κοινωνικής πίστωσης τύπου Κίνας, όχι σε κάτι που έχει παρουσιαστεί επίσημα από ελληνική κυβέρνηση. Η δυσπιστία απέναντι στην κρατική μηχανογράφηση δεν είναι αβάσιμη μετά τη δεκαετία των ψηφιακών «καινοτομιών» που συνόδευσαν αλλεπάλληλα σκάνδαλα προσωπικών δεδομένων, όμως η μετάβαση από τη γενική καχυποψία στη συγκεκριμένη κατηγορία περί «φακελώματος με διακοπή ρεύματος» είναι μεγάλο άλμα.

Τι υπάρχει, τι όχι

Στην πράξη, ό,τι μοιάζει με «βαθμολόγηση φερεγγυότητας» στην Ελλάδα αφορά ήδη λειτουργούντα εργαλεία όπως η διασταύρωση οφειλών προς το Δημόσιο και τις τράπεζες για ρυθμίσεις χρέους, όχι έναν ενιαίο αλγοριθμικό βαθμό πολίτη που κόβει παροχές κοινής ωφέλειας. Η σύνδεση ρεύματος και ίντερνετ με «σκορ» οφειλών δεν προκύπτει από κάποιο δημοσιευμένο σχέδιο· είναι ερμηνευτικό άλμα που εκμεταλλεύεται τη γενικευμένη ανησυχία για την ψηφιοποίηση του κράτους. Το πρόβλημα είναι ότι το Μαξίμου, όποτε καλείται να διαψεύσει τέτοιες αφηγήσεις, το κάνει καθυστερημένα και αποσπασματικά, αφήνοντας τον φόβο να καλπάζει ανενόχλητος για μέρες πριν δοθεί οποιαδήποτε επίσημη διευκρίνιση.

Το ειρωνικό είναι πως η κυβέρνηση, με την επιμονή της σε ψηφιακές πλατφόρμες χωρίς πάντα ξεκάθαρη επικοινωνία για το τι ακριβώς κάνει κάθε νέο σύστημα, δίνει η ίδια το έδαφος για τέτοιες υπερβολές να φαίνονται πιστευτές. Όταν ο πολίτης δεν ξέρει τι κάνει ο μηχανισμός, φαντάζεται το χειρότερο σενάριο -και κάποιος πάντα θα το γράψει πρώτος.