Σκέρτσος: Απαγόρευση των social media για παιδιά κάτω των 15 από το 2027 – Λύση αναλογική, συμβατή με την ΕΕ και εφαρμόσιμη

Ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος ολοκλήρωσε στις αρμόδιες επιτροπές της Βουλής την πρώτη επεξεργασία του νομοσχεδίου για την απαγόρευση, από την 1η Ιανουαρίου 2027, της χρήσης επιγραμμικών υπηρεσιών κοινωνικής δικτύωσης από παιδιά κάτω των 15 ετών. «Η λύση που δίνουμε μπορεί να μην είναι τέλεια, είναι όμως πρόσφορη, αναλογική, συμβατή με το ενωσιακό δίκαιο και πρωτίστως εφαρμόσιμη», τόνισε.

Το νομοσχέδιο εγκρίθηκε κατά πλειοψηφία. Υπέρ της αρχής του τάχθηκαν αποκλειστικά οι βουλευτές της ΝΔ, ενώ όλα τα κόμματα της Αντιπολίτευσης επιφυλάχθηκαν να τοποθετηθούν στην Ολομέλεια, την Πέμπτη 22 Οκτωβρίου.

Απαντώντας στις επικρίσεις της Αντιπολίτευσης, ο κ. Σκέρτσος είπε πως οι παρατηρήσεις, οι αμφιβολίες και οι ενστάσεις που διατυπώθηκαν από όλους πηγάζουν από «καλή πρόθεση». Υπογράμμισε, παράλληλα, ότι «ειδικά σε αυτό το θέμα, η λύση επιβάλλεται να μας βρει ενωμένους».

Ο υπουργός Επικρατείας υπερασπίστηκε τη ρύθμιση που ορίζει όριο ηλικίας τα 15 έτη και υποχρεώνει τις πλατφόρμες να τροποποιήσουν τους αλγορίθμους τους. Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης, όπως πρόσθεσε, «η κοινοτική νομοθεσία προβλέπει πρόστιμα 6% επί του ετήσιου τζίρου της κάθε εταιρίας».

«Ο τζίρος των τριών εκ των μεγαλύτερων εταιριών τεχνολογίας, είναι 800 δις ευρώ ετησίως. Αυτό σημαίνει ότι αν μια πλατφόρμα δεν συμμορφωθεί με αυτή την εθνική και ταυτόχρονα κοινοτική υποχρέωση που εισάγουμε -το οποίο επαναλαμβάνω είναι απολύτως στο όριο της κοινοτικής νομοθεσίας- τότε πάνω από το κεφάλι των τριών αυτών εταιριών τεχνολογίας επικρέμεται ένα πρόστιμο της τάξης -όχι των 17ή 18 δις εκ δολαρίων που πλήρωσε η ΜΕΤΑ στις ΗΠΑ σε εξωδικαστικό συμβιβασμό- αλλά των 48 δις εκ ευρώ», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Σκέρτσος.

Στις επιφυλάξεις βουλευτών της Αντιπολίτευσης, οι οποίοι επικαλέστηκαν την αποτυχία εφαρμογής αντίστοιχου ορίου 15 ετών στην Αυστραλία, ο κ. Σκέρτσος απάντησε ότι «θα μπορούσε να φέρει ακόμα καλύτερα αποτελέσματα, αν είχε ένα πιο ισχυρό τεχνολογικό πλαίσιο με επαλήθευση της ηλικίας».

«Εμείς το έχουμε, το εισηγούμαστε σε ευρωπαϊκό επίπεδο, και το εφαρμόζουμε έχοντας έναν πιο αποτελεσματικό ελεγκτικό, κυρωτικό μηχανισμό προς τη συμμόρφωση των εταιριών.

Κατά τον ίδιο, η ελαστικότητα που επιδεικνύει η Αυστραλία ως προς τις κυρώσεις για τις εταιρείες έχει ως αποτέλεσμα να μην επιδιώκουν να προσαρμοστούν ή να συμμορφωθούν όπως πρέπει και με τον επιθυμητό τρόπο», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ο κ. Σκέρτσος χαρακτήρισε επίσης «κοροϊδία» τον ισχυρισμό της Αντιπολίτευσης ότι η κυβέρνηση «σπεύδει να ψηφίσει ένα νόμο τον οποίο αργότερα θα αλλάξει για να εναρμονιστεί με το νομοθετικό πλαίσιο της ΕΕ, αλλάζοντας τα δεδομένα». Την κάλεσε «να μην ψάχνει ανύπαρκτους λόγους μόνο και μόνο για να δείξει διαφοροποίηση».

«Είναι μεγάλο λάθος να το εισηγείστε. Δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή ψηφισμένο ευρωπαϊκό πλαίσιο και κάνετε μεγάλο πολιτικό λάθος να το εισηγείστε γιατί είναι κοροϊδία», σημείωσε.

Ο υπουργός απέρριψε ακόμη τις ενστάσεις του ΚΚΕ περί αόριστου και ασαφούς πλαισίου για την επαλήθευση της ηλικίας. Όπως επισήμανε, «υπάρχουν τεχνολογικές λύσεις για την επαλήθευση της ηλικίας με ευθύνη της πλατφόρμας και με τη δυνατότητα διασταύρωσης -σε περίπτωση που το επιθυμεί- και με την ευρωπαϊκή λύση η οποία υπάρχει για να μην κινδυνέψει με υπέρογκα πρόστιμα».

«Δεν μπορούμε να ψηφίσουμε εθνικές ρυθμίσεις, σε αγορά που ρυθμίζεται από το ενωσιακό δίκαιο, και οι οποίες το υπερβαίνουν. Μην ζητάτε να ψηφίσουμε κάτι που θα είναι αντικοινοτικό, και εν τέλει ατελέσφορο και αναποτελεσματικό. Δεν επισπεύδει η κυβέρνηση. Ότι εφαρμόζουμε είναι αυτό το οποίο εφαρμόζεται στο κοινοτικό δίκαιο. Και μην ζητάτε να χάσουμε και άλλο χρόνο. Αυτή τη στιγμή εφαρμόζουμε κάτι που επιτρέπει και δίνει τη δυνατότητα η ευρωπαϊκή νομοθεσία. Ναι λοιπόν, σε ένα οριζόντιο ηλικιακό όριο που είναι τα 15 έτη, όχι σε εθνικές τεχνολογικές λύσεις, παρά μόνο ως δυνατότητα. Αυτό κάνουμε με το KIDS WALLET και το GOV.gr», υπογράμμισε ο υπουργός Επικρατείας.

Παράλληλα, ο κ. Σκέρτσος παρουσίασε τους κινδύνους που ενδέχεται να προκύψουν αν η χώρα μας υιοθετήσει «ένα πρόσθετο εθνικό μηχανισμό ελέγχων και κυρώσεων, πέραν αυτών που προβλέπει το DCA».

« Aυτό κάνουμε εμείς. Ορίζουμε τις ανεξάρτητες αρχές, που αποτελούν ήδη τα ελεγκτικά όργανα με προεξάρχουσα την ΕΕΕΤ, ως εθνικό συντονιστή για τις ψηφιακές υπηρεσίες. Ότι μπορούμε να κάνουμε στο πλαίσιο της κοινοτικής νομοθεσίας, το κάνουμε. Γι΄ αυτό δεν μπορούμε να κάνουμε αποδεκτές οποιεσδήποτε παρατηρήσεις, γιατί έχει προηγηθεί η διαβούλευση με τις ευρωπαïκές αρχές και υπηρεσίες. Πρέπει να αντιληφθούμε ότι η Ελλάδα ανήκει σε έναν υπερεθνικό οργανισμό που λέγεται ΕΕ. Δεσμεύεται από το κοινοτικό δίκαιο. Κάναμε και εθνική και ευρωπαϊκή διαβούλευση, η οποία και μας δεσμεύει αυτή τη στιγμή για το τι θα ψηφίσουμε. Αν θέλουμε να είμαστε συνεπής με τον εαυτό μας, πρέπει να είναι κάτι το οποίο θα είναι λειτουργικό. Γιατί αν είναι κάτι αντικοινοτικό, είναι πάρα πολύ εύκολο για μια εταιρία τεχνολογίας να προσφύγει στις ευρωπαϊκές υπηρεσίες και να πει η Ελλάδα εφαρμόζει καταχρηστικά ένα εθνικό κανόνα που προσκρούει στο ευρωπαϊκό δίκαιο», σημείωσε, για να προσθέσει:

«Εμείς αυτό δεν πρόκειται να το κάνουμε. Και δεν πρέπει κανείς εδώ μέσα να παίξει, να το πω ωμά, το παιχνίδι των μεγάλων εταιριών τεχνολογίας που παίζουν καθυστερήσεις.

Αυτή τη στιγμή η Ελλάδα, έρχεται με ρυθμίσεις πολύ αυστηρές απέναντι σε τεχνολογικούς κολοσσούς και τους αναγκάζουμε να συμμορφωθούν και να προσαρμοστούν σε αυτονόητες ρυθμίσεις ικανές και αναγκαίες για την προστασία της ανηλικότητας, της ευαλωτότητας, της οικογένειας και των παιδιών δίνοντας τους τα απαιτούμενα εργαλεία».

Ο υπουργός Επικρατείας έκανε λόγο για «ένα νομοσχέδιο που έχει να ορθοτομήσει και να φέρει λύσεις πρακτικές, εφαρμόσιμες, αναλογικές και συμβατές με το κοινοτικό δίκαιο προκειμένου να προστατεύσουμε το ύψιστο αγαθό που είναι τα παιδιά μας».

«Δεν ακούω καν το επιχείρημα ότι θα οδηγηθούν σε πιο επικίνδυνα περιβάλλοντα τα παιδιά. Ναι, υπάρχει αυτή η πιθανότητα. Ταυτόχρονα όμως, είναι δική μας ευθύνη, με τα αναγκαία μέτρα, τους κατάλληλους μηχανισμούς αυτό να το αποτρέψουμε», δήλωσε, προσθέτοντας: «Πρέπει όλοι να το καταλάβουμε, και να το πούμε δυνατά. Υπάρχουν εργαλεία σήμερα για όποιον ανησυχεί -και έχει λόγο να ανησυχεί και όλοι έχουμε- για τις παρενέργειες των κοινωνικών δικτύων. Υπάρχουν εργαλεία για να προστατεύσουμε πιο αποτελεσματικά τα παιδιά μας και να στείλουμε ένα μήνυμα προς τις πλατφόρμες. Οι πλατφόρμες με την απειλή των προστίμων θα υποχρεωθούν να αλλάξουν όλες τις διαδικασίες και όλους τους μηχανισμούς ως τα 18 έτη, όχι μόνο μέχρι τα 15 έτη. Επομένως ναι, οι πλατφόρμες έχουν τέτοιες υποχρεώσεις. Ναι, θα συμμορφωθούν».

«Η Ελλάδα θα είναι η πρώτη χώρα που θα ψηφίσει αυτή τη νομοθεσία και θα αποτελέσει οδηγό, ώστε να φέρει αυτή την αλλαγή για την προστασία των δικαιωμάτων των παιδιών μας. Αυτή τη στιγμή τα παιδιά έχουν χάσει την ελευθερία τους. Έχουμε εκχωρήσει σε μεγάλες εταιρίες τεχνολογίας, τα προσωπικά δεδομένα και τις προτιμήσεις των παιδιών μας, χωρίς κανένα έλεγχο και χωρίς κανένα φίλτρο. Υπάρχει μεγαλύτερη παραβίαση των δικαιωμάτων των παιδιών μας από αυτή; Εμείς λοιπόν ερχόμαστε να βάλουμε όρια και κανόνες», είπε ολοκληρώνοντας ο κ. Σκέρτσος.

Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, διευκρίνισε από την πλευρά του: «Βασιζόμαστε σε ευρωπαϊκές νομοθεσίες για τις επιγραμματικές πλατφόρμες. Όποιος μηχανισμός ψηφιστεί στην ΕΕ θα ενσωματωθεί».

Όπως εξήγησε, η ευθύνη για την επιβεβαίωση της ηλικίας ανήκει στις ίδιες τις πλατφόρμες. Παράλληλα, διαβεβαίωσε ότι τα προσωπικά δεδομένα των παιδιών προστατεύονται πλήρως και ότι δεν μπορούν να κοινοποιούν καμία άλλη πληροφορία, πέρα από το αν κάποιος είναι κάτω ή πάνω από 15 ετών.

Οι ενστάσεις της αντιπολίτευσης για την απαγόρευση

Ο γενικός εισηγητής του ΠΑΣΟΚ, Στέφανος Παραστατίδης, εξέφρασε την αντίθεσή του «στην οριζόντια και πλήρη απαγόρευση, χωρίς διαβάθμιση, για τη πρόσβαση στο διαδίκτυο των παιδικών κάτω των 15 ετών».

Όπως ανέφερε, «ήταν αποκαλυπτικές οι επισημάνσεις των αρμόδιων εξωκοινοβουλευτικών φορέων στην Επιτροπή, που μίλησαν για αδύναμα επιστημονικά θεμέλια πάνω στα οποία επιχειρείται να σταθεί η πλήρης απαγόρευση».

Ο ειδικός αγορητής του ΚΚΕ, Νικόλαος Δελής, χαρακτήρισε «αόριστο και ασαφές το νομοσχέδιο». Στην κριτική του επικεντρώθηκε κυρίως «για το πως πρακτικά θα γίνεται η επαλήθευση της ηλικίας, καθώς και η προστασία των προσωπικών δεδομένων όσο είναι στα χέρια του κεφαλαίου και των τεχνολογικών μονοπωλίων».

Η ειδική αγορήτρια της Ελληνικής Λύσης, Μαρία Αθανασίου, υποστήριξε ότι «δεν μπορεί να θεσπίζονται μέτρα που στηρίζονται μόνο και αποκλειστικά στην οριζόντια απαγόρευση, αλλά χρειάζεται μία ολοκληρωμένη εφαρμόσιμη και αποτελεσματική πρόταση που θα αξιοποιεί τα πλεονεκτήματα της τεχνολογίας, θα περιορίζει τους κινδύνους για τα παιδιά και θα στηρίζεται από όλους, πολιτεία, ειδικούς επιστήμονες, σχολεία, παιδιά και οικογένειες ».

Η ειδική αγορήτρια του ΣΥΡΙΖΑ, Έλενα Ακρίτα, διατύπωσε ως κύρια ένσταση την «ανεπαρκή έως μηδενική λογοδοσία της λειτουργίας των πλατφορμών». Παράλληλα, υπογράμμισε ότι «εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικά κενά στο νομοσχέδιο, όπως η επιστημονική τεκμηρίωση για τον ηλικιακό περιορισμό, η διασφάλιση της προστασίας των προσωπικών δεδομένων και ο ουσιαστικός έλεγχος για την τήρηση του νόμου από τις πλατφόρμες στις οποίες ανατίθεται η ευθύνη».

Η ειδική αγορήτρια της «ΝΙΚΗΣ», Ασπασία Κουρουπάκη, δήλωσε ότι το κόμμα της «έχει αναγνωρίσει την ανάγκη θέσπισης κανόνων για την αντιμετώπιση του προβλήματος, όμως θα πρέπει να διορθωθούν οι αστοχίες του νομοσχεδίου και να διασφαλιστούν οι αναγκαίες δικλείδες ασφαλείας, έναντι των μεγάλων τεχνολογικών εταιριών, με πλήρη έλεγχο και λογοδοσία τους».

Η ειδική αγορήτρια της Πλεύσης Ελευθερίας, Έλλη Ρούσσου, έθεσε «την ανάγκη να ολοκληρωθεί η ευρωπαϊκή διαβούλευση και να θεσπιστεί ο ευρωπαϊκός κανονισμός, ώστε με θεσμική ωριμότητα και με διαβαθμίσεις στην πρόσβαση των παιδιών να ενσωματωθεί στην ελληνική νομοθεσία». Παράλληλα, εξέφρασε τη διαφωνία της «στο οριζόντιο ψηφιακό συρματόπλεγμα χωρίς ουσιαστικό έλεγχο των πλατφορμών, οι οποίες είναι οι ίδιες που παράγουν τον κίνδυνο», όπως είπε.