«Δαίδαλος»: Μητσοτάκης και Παπαστεργίου εγκαινίασαν τον εθνικό υπερυπολογιστή στο Λαύριο – Φωτογραφίες και βίντεο

Ο εθνικός υπερυπολογιστής «Δαίδαλος» εγκαινιάστηκε σήμερα, Δευτέρα 19 Οκτωβρίου, στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου από τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και τον υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης Δημήτρη Παπαστεργίου. Η τελετή σηματοδοτεί την έναρξη λειτουργίας μιας νέας υποδομής υψηλής υπολογιστικής ισχύος για την Ελλάδα.

«Σήμερα τον βάζουμε στην πρίζα», δήλωσε ο Πρωθυπουργός, τονίζοντας πως η χώρα περνά από την ψηφιοποίηση του κράτους στην ανάπτυξη υποδομών που μπορούν να την τοποθετήσουν στην πρώτη γραμμή των εξελίξεων στην τεχνητή νοημοσύνη.

«Το ταξίδι αυτό της Ελλάδος από την καθυστέρηση στην πρωτοπορία στην τεχνολογία και ειδικά στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης πράγματι ήταν και παραμένει εξαιρετικά συναρπαστικό», ανέφερε ο κ. Μητσοτάκης. Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε στη διαδρομή από την ίδρυση του gov.gr το 2019 μέχρι τη σημερινή επένδυση σε προηγμένες ψηφιακές υποδομές.

Αρχικά, όπως εξήγησε, ζητούμενο ήταν να γίνει ευκολότερη η επικοινωνία πολιτών και επιχειρήσεων με το κράτος, μέσα από μία ενιαία ψηφιακή πύλη. Η γρήγορη πρόοδος της τεχνητής νοημοσύνης έφερε στη συνέχεια την ανάγκη για ένα νέο βήμα: υποδομές που θα δίνουν στην Ελλάδα τη δυνατότητα τόσο να χρησιμοποιεί τις νέες τεχνολογίες όσο και να δημιουργεί δικές της εφαρμογές.

Στο ζήτημα της τεχνολογικής κυριαρχίας έδωσε έμφαση ο Πρωθυπουργός, σημειώνοντας πως οι εγχώριες υπολογιστικές υποδομές μειώνουν την εξάρτηση από παρόχους του εξωτερικού. Εξήγησε ότι όταν μια χώρα δεν επενδύει σε δικές της υποδομές τεχνητής νοημοσύνης, κινδυνεύει να χάσει πρόσβαση σε υπολογιστικούς πόρους, κάτι που μπορεί να επηρεάσει τη λειτουργία του κράτους και τις υπηρεσίες του.

Για να δείξει τι μπορεί να γίνει με τις νέες δυνατότητες, ο κ. Μητσοτάκης αναφέρθηκε στην αναβάθμιση του gov.gr, ώστε οι πολίτες να συνομιλούν με την ψηφιακή πύλη, να θέτουν ερωτήματα και να παίρνουν απαντήσεις με τη βοήθεια εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης. Την ίδια ώρα, μικρομεσαίες επιχειρήσεις και ερευνητές θα μπορούν να αξιοποιούν την υπολογιστική ισχύ του «Δαίδαλου» για την ανάπτυξη νέων εφαρμογών και την υλοποίηση σύνθετων ερευνητικών έργων.

Η εμπειρία από τον ψηφιακό μετασχηματισμό της δημόσιας διοίκησης, όπως είπε ο κ. Μητσοτάκης, μπορεί να αποτελέσει βάση για νέα τεχνολογικά άλματα στην Ελλάδα. Πρόσθεσε ότι η χώρα δεν έχει ως βασικό πλεονέκτημα τον ανταγωνισμό με τους μεγάλους διεθνείς ομίλους για τα πιο προηγμένα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης, αλλά την ανάπτυξη πρακτικών εφαρμογών με οικονομική αξία.

«Το παιχνίδι για την Ελλάδα θα παιχτεί κυρίως στις εφαρμογές», δήλωσε χαρακτηριστικά, σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ. Εξέφρασε την ελπίδα ότι startups και επιχειρήσεις θα αξιοποιήσουν την υποδομή για να δημιουργήσουν προϊόντα και υπηρεσίες, ενώ κάλεσε ερευνητές και επιχειρηματίες από την Ελλάδα και το εξωτερικό να αξιοποιήσουν τις νέες δυνατότητες. Όπως σημείωσε, η χώρα έχει εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό και πανεπιστήμια που εκπαιδεύουν αποφοίτους υψηλού επιπέδου στις επιστήμες και την τεχνολογία.

Σχετικά με τις χρήσεις της τεχνητής νοημοσύνης, ο Πρωθυπουργός έκανε ιδιαίτερη αναφορά στην πολιτική προστασία: εργαλεία συμβάλλουν ήδη στον γρηγορότερο εντοπισμό πιθανών εστιών πυρκαγιάς, ενώ εξετάζεται η δυνατότητα ανάπτυξης μοντέλων που θα προβλέπουν την εξάπλωση μιας φωτιάς. Παράλληλα, υπογράμμισε πως πρέπει να αντιμετωπιστούν και οι αρνητικές συνέπειες της τεχνολογίας. Πρωταγωνιστικό ρόλο τα επόμενα χρόνια θα έχουν, όπως ανέφερε, οι χώρες που θα αξιοποιούν αποτελεσματικά τις δυνατότητές της και θα περιορίζουν τους κινδύνους.

Κλείνοντας, ο Πρωθυπουργός στάθηκε στη μακροπρόθεσμη αξία των επενδύσεων σε τεχνολογικές υποδομές. Όπως τόνισε, η επιτυχία του «Δαίδαλου» θα εξαρτηθεί από το πόσο θα τον αξιοποιήσουν η ερευνητική κοινότητα και οι επιχειρήσεις.

Παπαστεργίου: Η Ελλάδα αποκτά εθνική υποδομή για την τεχνητή νοημοσύνη

Στη στρατηγική αξία του «Δαίδαλου» για την τεχνολογική αυτονομία της χώρας στάθηκε ο Δημήτρης Παπαστεργίου. Όπως δήλωσε, η Ελλάδα γίνεται η 14η χώρα παγκοσμίως που διαθέτει ανάλογη υποδομή.

«Σήμερα, σε όλα τα παραπάνω οφείλουμε να προσθέσουμε κάτι πολύ σημαντικό: να έχουν δικές τους υποδομές τεχνητής νοημοσύνης», είπε ο υπουργός. Αναφέρθηκε στην ανάγκη κάθε χώρας να διαθέτει δικούς της υπολογιστικούς πόρους για την ανάπτυξη εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης, πέρα από ενεργειακές, αμυντικές και τηλεπικοινωνιακές υποδομές.

Ο «Δαίδαλος», σύμφωνα με τον υπουργό, είναι κάτι περισσότερο από ένας ισχυρός υπολογιστής: αποτελεί εθνική υποδομή που ενδυναμώνει την κυριαρχία της Ελλάδας στα δεδομένα και στην υπολογιστική ισχύ. Επιδίωξη είναι η χώρα να μην περιορίζεται στη χρήση υπηρεσιών τεχνητής νοημοσύνης, αλλά να παράγει δικές της εφαρμογές, αξιοποιώντας το ελληνικό ταλέντο και τα δεδομένα που βρίσκονται στην Ελλάδα και την Ευρώπη.

Ο υπουργός υπογράμμισε ότι, μετά τη σημερινή ενεργοποίηση θα ακολουθήσουν οι απαραίτητες δοκιμές και τεχνικές ρυθμίσεις, ώστε τον Δεκέμβριο να διατεθούν οι πρώτες υπηρεσίες. Βασικός στόχος είναι η υποστήριξη των ελληνικών πανεπιστημίων και ερευνητικών κέντρων, η ενίσχυση της επιχειρηματικότητας και η δημιουργία ευκαιριών που θα συμβάλουν στη διατήρηση εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού στη χώρα.

Επιπλέον, μίλησε για τη δυνατότητα συνεργασίας με την Κύπρο, τη Μάλτα, τη Σερβία και τη Βόρεια Μακεδονία. Όπως σημείωσε, η δημιουργία υπερυπολογιστικών υποδομών και άλλων μεγάλων τεχνολογικών εγκαταστάσεων θα μπορούσε να αναβαθμίσει τη θέση της Ελλάδας στην ευρύτερη περιοχή.

Ο κ. Παπαστεργίου αναφέρθηκε στη σύνδεση του «Δαίδαλου» με το παρελθόν του χώρου όπου φιλοξενείται, καθώς εκεί λειτουργούσε παλαιότερα μονάδα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Όπως είπε, η νέα εγκατάσταση αξιοποιεί σήμερα τον ηλεκτρισμό, τα δεδομένα και το ελληνικό ταλέντο, με σκοπό την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης. Ο σχεδιασμός της παραπέμπει σε αρχαιοελληνική τριήρη και συμβολίζει το πέρασμα από τη βιομηχανική εποχή στη νέα τεχνολογική πραγματικότητα.

Μεταξύ όσων βρέθηκαν στην εκδήλωση ήταν ο πρόεδρος της Βουλής Νικήτας Κακλαμάνης, ο υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργώ Θανάσης Κοντογεώργης, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, ο αναπληρωτής υπουργός Υποδομών και Μεταφορών Κωνσταντίνος Κυρανάκης, η υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Σοφία Ζαχαράκη, καθώς και ο υφυπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Ευάγγελος Τουρνάς. Παρόντες ήταν επίσης ο υφυπουργός Ανάπτυξης Σταύρος Καλαφάτης και ο υφυπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης Χρήστος Δερμεντζόπουλος.

Τα τεχνικά δεδομένα και οι δυνατότητες του «Δαίδαλου»

Σύμφωνα με τις κατατάξεις του Ιουνίου 2026, ο «Δαίδαλος» έχει καταγεγραμμένη υπολογιστική επίδοση 85,69 petaflops, που τον φέρνει στην 31η θέση της παγκόσμιας λίστας TOP500 και στην 23η της Green500, η οποία συγκρίνει την ενεργειακή αποδοτικότητα υπερυπολογιστών. Πρόκειται για το ισχυρότερο υπολογιστικό σύστημα που έχει καταγραφεί μέχρι σήμερα στην Ελλάδα.

Το σύστημα έχει σχεδιαστεί με αρχιτεκτονική της Hewlett Packard Enterprise (HPE) και ενσωματώνει επιταχυντές NVIDIA GH200, με συνδυασμό κεντρικών μονάδων επεξεργασίας (CPU) και μονάδων επεξεργασίας γραφικών (GPU). Για την ψύξη του εξοπλισμού μεγάλης υπολογιστικής ισχύος χρησιμοποιείται άμεση υγρή ψύξη, τεχνολογία που βοηθά στον καλύτερο έλεγχο της θερμότητας και της κατανάλωσης ενέργειας.

Στις υποδομές του περιλαμβάνεται σύστημα αποθήκευσης NVMe υψηλών επιδόσεων, χωρητικότητας 1 petabyte, καθώς και αποθηκευτικός χώρος με συνολική αξιοποιήσιμη χωρητικότητα 10 petabytes. Ο «Δαίδαλος» μπορεί να εξυπηρετήσει επιστημονικές έρευνες, την επεξεργασία μεγάλων όγκων δεδομένων και την ανάπτυξη και εκπαίδευση συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης. Απευθύνεται στην ακαδημαϊκή και ερευνητική κοινότητα, στις επιχειρήσεις και στον δημόσιο τομέα.

Στο ιστορικό κτίριο του πρώην Ηλεκτρικού Σταθμού, στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, έχει εγκατασταθεί ο υπερυπολογιστής. Η λειτουργία του αποτελεί μέρος της ευρωπαϊκής προσπάθειας για την ανάπτυξη υποδομών υψηλών υπολογιστικών επιδόσεων, οι οποίες αποσκοπούν στην ενδυνάμωση της έρευνας, της καινοτομίας και της ανταγωνιστικότητας.

Ιωάννης Χατζηγεωργίου: Πώς ο Δαίδαλος αναβαθμίζει την ερευνητική δυναμική της χώρας

Για τη συμβολή του Δαίδαλου στην έρευνα και την τεχνολογική πρόοδο της Ελλάδας μίλησε ο πρύτανης του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, τονίζοντας ότι η υποδομή ενισχύει τη διεθνή ανταγωνιστικότητα των ελληνικών πανεπιστημίων. Η μετρούμενη ισχύς του υπερυπολογιστή ανέρχεται σε 85 petaflops, ενώ αναμένεται να φτάσει σε μέγιστη επίδοση άνω των 89 petaflops. Είναι κατάλληλος για παραγωγική τεχνητή νοημοσύνη και μεγάλα γλωσσικά μοντέλα.

Ο πρύτανης γνωστοποίησε ακόμη ότι δημιουργείται ο Ίκαρος, υπερυπολογιστής ισχύος 2 petaflops που προμηθεύτηκε το ΕΜΠ με πόρους από το Ταμείο Ανάκαμψης και το πρόγραμμα «Πανεπιστήμια Αριστείας» του υπουργείου Παιδείας. Η εγκατάσταση και λειτουργία του θα γίνει στις εγκαταστάσεις του Πολυτεχνείου. Όπως ανέφερε ο πρύτανης, μετά τον Δαίδαλο θα είναι η δεύτερη ισχυρότερη υπολογιστική υποδομή της χώρας.

Θωμάς Σκόρδας: Η θέση της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή τεχνητή νοημοσύνη

Ως σημαντική εξέλιξη για την τεχνολογική αυτονομία και την ανταγωνιστικότητα τόσο της Ελλάδας όσο και της Ευρώπης παρουσίασε τον Δαίδαλο ο αναπληρωτής γενικός διευθυντής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Επισήμανε ότι η Ελλάδα είναι μία από τις επτά πρώτες ευρωπαϊκές χώρες που φιλοξενούν εργοστάσιο τεχνητής νοημοσύνης (AI Factory). Η χρηματοδότηση του υπερυπολογιστή από ευρωπαϊκούς και εθνικούς πόρους ανέρχεται σε 36 εκατ. ευρώ.

Όπως ανέφερε στην τοποθέτησή του, ο Δαίδαλος κατατάσσεται ανάμεσα στα 35 κορυφαία υπολογιστικά συστήματα διεθνώς και στα 25 πρώτα με βάση την ενεργειακή απόδοση. Ο κ. Σκόρδας έκανε επίσης αναφορά στην ευρωπαϊκή πρωτοβουλία EuroHPC, η οποία από το 2018 έχει κινητοποιήσει επενδύσεις ύψους 10 δισ. ευρώ, με τη συμμετοχή 39 χωρών.

Το ευρωπαϊκό δίκτυο αναμένεται έως το τέλος του 2027 να διαθέτει 19 εργοστάσια τεχνητής νοημοσύνης, δύο υπερυπολογιστές exascale και οκτώ κοινά υπολογιστικά συστήματα. Από το 2027 και έπειτα, η επόμενη περίοδος ευρωπαϊκών επενδύσεων περιλαμβάνει νέα giga factories, εξελιγμένες υπολογιστικές αρχιτεκτονικές και κβαντικούς υπολογιστές. Παράλληλα, ο ίδιος αναφέρθηκε στον σχεδιασμό ελληνικού AI giga factory, ώστε η χώρα να συμμετάσχει στη νέα γενιά ευρωπαϊκών υποδομών τεχνητής νοημοσύνης.

Στέφανος Κόλλιας: Ο Δαίδαλος περνά σε δοκιμαστική λειτουργία

Την εξέλιξη του έργου παρουσίασε ο πρόεδρος της ΕΔΥΤΕ, από τον αρχικό σχεδιασμό μέχρι την εγκατάσταση του υπερυπολογιστή στο Τεχνολογικό και Υπολογιστικό Πάρκο Λαυρίου. Η συμφωνία για τη φιλοξενία του υπογράφηκε τον Ιούνιο του 2022, ενώ οι συμβάσεις υλοποίησης ακολούθησαν τον Μάρτιο του 2025. Η εγκατάσταση του υπολογιστικού συστήματος ολοκληρώθηκε τον Ιούνιο του 2026.

Μέσα σε 18 μήνες ολοκληρώθηκε η αναμόρφωση του κτιρίου, με έργα που εξυπηρέτησαν τις τεχνικές ανάγκες ενός σύγχρονου κέντρου δεδομένων και ταυτόχρονα διαφύλαξαν τη βιομηχανική του κληρονομιά. Όπως ανέφερε, απομένουν εργασίες στο εσωτερικό και στον εξωτερικό χώρο, προκειμένου να διευκολυνθούν οι επισκέψεις και να ενισχυθεί η σύνδεση του χώρου με την τοπική κοινωνία.

Σε δοκιμαστική λειτουργία βρίσκεται ο Δαίδαλος, πριν περάσει στην πλήρη παραγωγική αξιοποίησή του από ερευνητές και επιχειρήσεις. Ο κ. Κόλλιας μίλησε επίσης για σχέδιο δημιουργίας συμπληρωματικής υπολογιστικής υποδομής στη Δυτική Μακεδονία, σε συνεργασία με το πανεπιστήμιο και την Περιφέρεια. Μεταξύ άλλων, το σύστημα θα επιτρέπει την ασφαλή επεξεργασία ευαίσθητων δεδομένων σε εφαρμογές υγείας και διατροφής, με στόχο να λειτουργήσει έως το τέλος του 2027.

Αφροδίτη Σεβαστή: Υπολογιστική ισχύς σε επιχειρήσεις και ερευνητές

Τον τρόπο με τον οποίο το ελληνικό εργοστάσιο τεχνητής νοημοσύνης θα μετατρέπει την υπολογιστική ισχύ σε νέα προϊόντα και εφαρμογές ανέλυσε η διευθύνουσα σύμβουλος της Pharos. Όπως εξήγησε, οι νεοφυείς επιχειρήσεις θα έχουν στη διάθεσή τους υπολογιστικούς πόρους και τεχνική υποστήριξη για να εκπαιδεύουν και να αξιολογούν εξειδικευμένα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης, χωρίς να επωμίζονται από την αρχή ολόκληρο το κόστος της επένδυσης. Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, από την πλευρά τους, θα λαμβάνουν βοήθεια για να αποτιμούν τις ανάγκες τους και να δοκιμάζουν λύσεις προτού τις εφαρμόσουν πλήρως.

Η υγεία, η βιωσιμότητα, η ελληνική γλώσσα και ο πολιτισμός αποτελούν βασικούς τομείς προτεραιότητας. Στον χώρο της υγείας, η υποδομή μπορεί να υποστηρίξει τη δημιουργία μοντέλων υποβοήθησης της διάγνωσης και πρόβλεψης κινδύνων, ενώ για τη βιωσιμότητα προβλέπονται λύσεις που ενισχύουν την ενεργειακή αυτονομία. Παράλληλα, ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται σε γλωσσικά μοντέλα και εφαρμογές προσαρμοσμένα στις ανάγκες της ελληνικής γλώσσας και του πολιτισμού.

Για την εξέταση των αιτημάτων και την παρακολούθηση των έργων, από την αρχική ιδέα έως το πιλοτικό στάδιο και την παραγωγική εφαρμογή, η Pharos καταρτίζει σχετικό πλαίσιο. Η πρόοδος του εγχειρήματος θα αποτιμάται βάσει μετρήσιμων στοιχείων, όπως οι χρήστες, ο χρόνος διεκπεραίωσης των αιτημάτων, τα μοντέλα και τα σύνολα δεδομένων που δημιουργούνται, καθώς και οι νέες επενδύσεις, η πνευματική ιδιοκτησία και οι θέσεις εργασίας στην Ελλάδα.

Επιδίωξη είναι να καλλιεργηθεί τεχνογνωσία και να αναπτυχθεί πνευματική ιδιοκτησία στην Ελλάδα. Παράλληλα, θα δημιουργούνται προϊόντα και υπηρεσίες για τις ανάγκες της εγχώριας αγοράς, με προοπτική να σταθούν ανταγωνιστικά και διεθνώς.

Νεκτάριος Κοζύρης: Ο Δαίδαλος στις κορυφαίες υποδομές υπερυπολογιστών παγκοσμίως

Την πορεία του σχεδιασμού του Δαίδαλου, που άρχισε στις αρχές του 2021 ώστε οι Έλληνες επιστήμονες να αποκτήσουν πρόσβαση σε προηγμένη υπολογιστική ισχύ, περιέγραψε ο εθνικός εκπρόσωπος της Ελλάδας στην κοινή επιχείρηση EuroHPC. Το σύστημα διαθέτει αρχιτεκτονική απευθείας υδρόψυξης και μπορεί να εξυπηρετήσει τόσο απαιτητικούς επιστημονικούς υπολογισμούς υψηλής ακρίβειας όσο και εφαρμογές μηχανικής μάθησης και τεχνητής νοημοσύνης.

Σύμφωνα με τον κ. Κοζύρη, ο Δαίδαλος κατατάσσεται 23ος παγκοσμίως στην ενεργειακή απόδοση και βρίσκεται ανάμεσα στα 30 ισχυρότερα υπολογιστικά συστήματα. Όπως σημείωσε, σε παγκόσμιο επίπεδο μόλις οκτώ συστήματα βρίσκονται ταυτόχρονα στις 30 πρώτες θέσεις και των δύο κατηγοριών, κάτι που καταδεικνύει τα τεχνολογικά χαρακτηριστικά της αρχιτεκτονικής του ελληνικού υπερυπολογιστή.

Ως παράδειγμα των δυνατοτήτων του συστήματος, αναφέρθηκε στο κινεζικό μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης DeepSeek, το οποίο, όπως είπε, αναπτύχθηκε σε υπολογιστικό σύστημα μικρότερο από τον Δαίδαλο. Η αναφορά ενίσχυσε το επιχείρημά του ότι η νέα υποδομή μπορεί να υποστηρίξει απαιτητικές εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης και να διευρύνει τις δυνατότητες των Ελλήνων ερευνητών.

Ο κ. Κοζύρης αναφέρθηκε και στα επόμενα βήματα, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα θέλει να έχει ενεργό ρόλο στη νέα γενιά μεγάλων ευρωπαϊκών υποδομών, γνωστών ως Giga Factories, των οποίων η ανάπτυξη αναμένεται να αρχίσει το 2027. Η συμμετοχή αυτή αποτελεί μέρος της συνολικότερης προσπάθειας για ισχυρότερη τεχνολογική αυτονομία της Ευρώπης και για την ανάπτυξη προηγμένων εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης.