Βουλή: Νέο πλαίσιο στεγαστικής αρωγής και ενισχύσεων μετά από φυσικές καταστροφές – Τι προβλέπει το νομοσχέδιο

Το κατώφλι της Βουλής πέρασε το νομοσχέδιο για το νέο πλαίσιο μέτρων στεγαστικής αρωγής και λοιπών ενισχύσεων μετά από φυσικές καταστροφές, βελτίωση πλαισίου κρατικής αρωγής και ιδιωτικής ασφάλισης επιχειρήσεων έναντι φυσικών καταστροφών.

Πρόκειται για το νομοσχέδιο του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, το οποίο βελτιώνει σημεία της λειτουργίας της κρατικής αρωγής σε πληγέντες από φυσικές καταστροφές, διευκολύνει την παροχή βοήθειας για την αποκατάσταση πληγέντων κτιρίων, διευκολύνει την προσωρινή παραμονή και για συγκατοίκους. Ταυτόχρονα, προβλέπεται η δημιουργία ηλεκτρονικής πλατφόρμας, μέσω της οποίας υλοποιείται εφεξής η καταβολή των εφάπαξ οικονομικών ενισχύσεων.

Η έναρξη της συζήτησης στη Βουλή ξεκινά την προσεχή Πέμπτη στην διαρκή κοινοβουλευτική επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου.

Μεταξύ άλλων, το σχέδιο νόμου φέρνει τις εξής αλλαγές:

• Καθορίζονται το πεδίο εφαρμογής του προτεινόμενου πλαισίου, η έννοια των απαιτούμενων όρων για την εφαρμογή του, oι κατηγορίες δικαιούχων στεγαστικής αρωγής καθώς και τα ανώτατα όρια αυτής. Μεταξύ άλλων, προβλέπεται η δυνατότητα ενός συγκύριου να λάβει το σύνολο της στεγαστικής αρωγής για επισκευή ή ανακατασκευή πληγέντος κτιρίου υπό προϋποθέσεις, ενώ εισάγονται ρητά οι εφαρμοζόμενες εξαιρέσεις.
• Επανακαθορίζονται οι όροι χορήγησης πρώτης αρωγής, έναντι στεγαστικής αρωγής, για σημαντικές και εκτεταμένες ζημίες, εξαιρουμένων των κατάλληλων προς χρήση κτιρίων.
• Καθιερώνεται κατά γενικό και οριζόντιο τρόπο αφορολόγητο και ακατάσχετο καθεστώς, αναφορικά με τη στεγαστική αρωγή που χορηγείται μετά από φυσικές καταστροφές, σύμφωνα με τις προτεινόμενες διατάξεις. Ορίζεται ρητά ότι οι ρυθμίσεις στεγαστικής αρωγής για κτιριακές εγκαταστάσεις ασφαλισμένων επιχειρήσεων, εφαρμόζονται για το ποσό που δεν καλύπτεται από την ασφαλιστική εταιρεία. Περαιτέρω, θεσπίζεται αφορολόγητο και ακατάσχετο καθεστώς και για το ποσό της αποζημίωσης που καταβάλλεται από ασφαλιστικές εταιρείες.
• Καθιερώνεται ενιαία διαδικασία για τον καθορισμό των δικαιούχων και τη χορήγηση στεγαστικής αρωγής, η οποία διενεργείται αποκλειστικά μέσω του πληροφοριακού συστήματος “e- ‘Αδειες“, εξειδικεύονται τα στάδια καταβολής, ανά περίπτωση στεγαστικής αρωγής (ανακατασκευή, επισκευή πληγέντος κτιρίου, αυτοστέγαση κ.λπ.) και θεσπίζονται υποχρεωτικοί έλεγχοι για κάθε στάδιο της διαδικασίας, κατά τα ειδικότερα οριζόμενα.

Επίσης, επανακαθορίζεται το πλαίσιο χορήγησης λοιπών μορφών ενίσχυσης πληγέντων από φυσικές καταστροφές, με τη θέσπιση νέου ορίου ως προς το ποσό επιδότησης συγκατοίκησης. Ειδικά για την εφάπαξ χορήγηση οικονομικών ενισχύσεων (αντικατάσταση οικοσκευής, κάλυψη πρώτων βιοτικών αναγκών κ.α.), προβλέπονται επιπρόσθετα:

• η επέκταση καταβολής αυτών για απλές επισκευαστικές εργασίες σε βοηθητικούς χώρους με τον εξοπλισμό τους,
• η δημιουργία ηλεκτρονικής πλατφόρμας, μέσω της οποίας υλοποιείται εφεξής η καταβολή των εφάπαξ οικονομικών ενισχύσεων.

Ρυθμίζεται το πλαίσιο διαχείρισης των ενιαία μεταφερόμενων οικίσκων καθώς και της παραχώρησης αυτών προς τους δήμους, με σκοπό την προσωρινή στέγαση πληγέντων πολιτών, υπό τους οριζόμενους όρους και προϋποθέσεις και για το οριζόμενο χρονικό διάστημα.

Περαιτέρω, προβλέπονται ρητά:

• η παραχώρηση μεταχειρισμένων και μη κατάλληλων για τον ανωτέρω σκοπό οικίσκων σε δημόσιο ή ιδιωτικό φορέα με κοινωφελή δραστηριότητα,
• η επιβολή διοικητικών κυρώσεων και ο καταλογισμός σχετικών δαπανών, σε περίπτωση μη έγκαιρης ή μη προσήκουσας επιστροφής των ενιαία μεταφερόμενων οικίσκων.

Αναφορικά με την αποκατάσταση των ζημιών από φυσικές καταστροφές κτιρίων του δημοσίου τομέα, ορίζεται ότι η στεγαστική αρωγή μπορεί να καλύπτει το σύνολο της πληγείσας επιφάνειας του κτιρίου, με την προϋπόθεση ότι η αποκατάστασή του δεν εμπίπτει στην αρμοδιότητα άλλου φορέα.

Ρυθμίζονται διαδικαστικά ζητήματα ως προς:

• τη διενέργεια τακτικών και έκτακτων ελέγχων υποψηφίων δικαιούχων στεγαστικής αρωγής και την υποχρέωση τήρησης στοιχείων και φακέλων από δήμους και περιφέρειες για το οριζόμενο χρονικό διάστημα,
• τη διαδικασία έκπτωσης των δικαιούχων από το δικαίωμα καθώς και είσπραξης αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών, ως δημοσίων εσόδων.

Με το σχέδιο νόμου, εισάγονται ειδικές ρυθμίσεις αναφορικά με τη χορήγηση στεγαστικής αρωγής για την αποκατάσταση κτιρίων στους οικισμούς Προβαλίνθου και Αμπελούπολης, που επλήγησαν από τις πυρκαγιές της 23ης και 24ης Ιουλίου 2018, με τη χορήγηση νέας προθεσμίας υποβολής αιτήσεων καθώς και την εφαρμογή επιμέρους διατάξεων της από 28.7.1978 Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου.

Σύμφωνα με όσα αναφέρονται στην εισηγητική έκθεση, οι νέες ρυθμίσεις αντιμετωπίζουν την ανάγκη εκσυγχρονισμού και βελτίωσης του θεσμικού πλαισίου κρατικής και στεγαστικής αρωγής μετά από φυσικές καταστροφές, ώστε η στήριξη των πληγέντων να παρέχεται ταχύτερα, αποτελεσματικότερα και με μεγαλύτερη διαφάνεια.

Επισημαίνεται παράλληλα ότι με τις αξιολογούμενες ρυθμίσεις, επιχειρείται η δημιουργία αυτοτελούς τμήματος για τη διενέργεια των ελέγχων του άρθρου 21 του ν. 4797/2021 (Α΄ 66), προκειμένου να διασφαλιστεί η ανεξαρτησία της οργανικής μονάδας που έχει ως αρμοδιότητα τη διενέργεια των ελέγχων. Περαιτέρω, προβλέπεται η τήρηση όλων των απαραίτητων στοιχείων από τις Περιφέρειες για τουλάχιστον δέκα (10) έτη, για αποτελεσματική διενέργεια των ελέγχων του άρθρου 21 του ν. 4797/2021.

Με τις προτεινόμενες ρυθμίσεις, τροποποιείται η σύνθεση του Παρατηρητηρίου Ιδιωτικής Ασφάλισης έναντι Φυσικών Καταστροφών και διασαφηνίζεται ο τρόπος ελέγχου εφαρμογής της υποχρέωσης ασφάλισης επιχειρήσεων για των εφαρμογή των μέτρων κρατικής αρωγής.