Ο Κουκουλόπουλος «θάβει» τον λιγνίτη σε νόμο, το Μαξίμου μετρά το κόστος

Δύο μέρες πριν ανοίξει η Βουλή για τα σοβαρά, ο Πάρις Κουκουλόπουλος βρήκε την ευκαιρία να καταθέσει μια τροπολογία που, στην πράξη, ξαναγράφει το χρονοδιάγραμμα της απολιγνιτοποίησης. Οι μονάδες ΙΙΙ και IV του Αγίου Δημητρίου παραμένουν ανοικτές τουλάχιστον έως το 2030, η μονάδα V έως το 2040 και η Πτολεμαΐδα V έως το 2050. Για μια χώρα που υποτίθεται βαδίζει προς την ενεργειακή μετάβαση, ο χρονικός ορίζοντας μισού αιώνα δεν είναι λεπτομέρεια.

Η τροπολογία δεν σταματά εκεί. Οι λιγνιτικές μονάδες βγαίνουν από το χρηματιστήριο ενέργειας, εντάσσονται «κατά απόλυτη προτεραιότητα» και πληρώνονται στο κόστος τους. Κι αν κάποιο στέλεχος της ΔΕΗ σκεφτεί να κλείσει πρόωρα κάποια μονάδα, το ρίσκο δεν είναι διοικητικό αλλά ποινικό: δίωξη για απιστία σε βαθμό κακουργήματος. Σπάνια βλέπει κανείς νομοθετική πρωτοβουλία να θωρακίζει τόσο σφιχτά μια τεχνολογία που η ίδια η κυβέρνηση έχει, θεωρητικά, αποχαιρετίσει.

Το χρονικό της κατάθεσης

Η σύμπτωση των ημερομηνιών δεν χρειάζεται ερμηνευτή. Η τροπολογία κατατέθηκε λίγο πριν την περιοδεία του πρωθυπουργού σε Φλώρινα, Πτολεμαΐδα και Κοζάνη, δηλαδή στην καρδιά της λιγνιτικής Ελλάδας. Στα πηγαδάκια της Βουλής, η ερμηνεία που κυκλοφορεί είναι απλή: κάποιος θέλησε να προλάβει τον πρωθυπουργό στο δικό του πεδίο, στήνοντάς του δεδομένα προτού μιλήσει ο ίδιος στους κατοίκους της περιοχής.

Ο υφυπουργός απαντά με αριθμούς

Η πρώτη επίσημη αντίδραση ήρθε από τον υφυπουργό Νίκο Τσάφο, που επέλεξε να απαντήσει με νούμερα και όχι με γενικές διαβεβαιώσεις. Ο Άγιος Δημήτριος παράγει με κόστος περίπου 200 ευρώ/MWh και η Πτολεμαΐδα V με 130 ευρώ/MWh, με τα σημερινά κόστη ρύπων. Όπως σημειώνει, δεν είναι το χρηματιστήριο που «βαφτίζει» τον λιγνίτη ακριβό, αλλά τα δικαιώματα CO2 — μια διάκριση που η τροπολογία επιμελώς αποφεύγει να αγγίξει.

Το ερώτημα που μένει αναπάντητο είναι το πιο απλό απ’ όλα: αν η πληρωμή γίνεται «στο κόστος», και το κόστος είναι υψηλότερο από την τιμή της αγοράς, ποιος καλύπτει τη διαφορά; Η απάντηση δεν χρειάζεται πολιτική ανάλυση, μόνο έναν λογαριασμό ΔΕΗ.

Η απολιγνιτοποίηση ξεκίνησε το 2005, με τα δύο τρίτα να έχουν ολοκληρωθεί πριν από το 2019 — δεν την «επέβαλε» κανένας διεθνής οργανισμός, όπως αρέσκεται να υπονοεί κάποιος πολιτικός λόγος. Η ίδια η Πτολεμαΐδα V, επένδυση 1,6 δισ. ευρώ, λειτούργησε το 2025 στο 20% της ισχύος της. Μια μονάδα που δουλεύει μία στις πέντε ώρες δύσκολα μπορεί να λέγεται «βάση» του συστήματος, πολύ περισσότερο «εφεδρεία». Και η εφεδρεία, όπως όλα, κοστίζει: η ΔΕΗ κοστολογεί 130-150 εκατ. ευρώ τους 8-10 μήνες παράτασης που ζητήθηκαν. Ποιος, τελικά, πληρώνει την πολιτική βολή αυτής της τροπολογίας;