Ελλάδα-Ισραήλ: αναβάθμιση με ημερομηνία λήξης τις κάλπες του Τελ Αβίβ

Λίγο πριν και κυρίως μετά τις ισραηλινές εκλογές της 27ης Οκτωβρίου, Αθήνα και Τελ Αβίβ σχεδιάζουν να ξαναπιάσουν το νήμα της διπλωματικής και αμυντικής τους συνεργασίας, εκεί που το άφησαν προτού το μπλοκάρουν τα μέτωπα στο Ιράν και στη Γάζα. Η πρωτοβουλία, αξίζει να σημειωθεί, είναι ισραηλινή, με ορόσημο μια εκλογική αναμέτρηση που δεν αφορά την Ελλάδα αλλά καθορίζει το χρονοδιάγραμμά της.

Ενδεικτικό της έντασης της συνεργασίας είναι ότι στις διπλωματικές επαφές του περασμένου Ιουλίου, όταν το ΚΥΣΕΑ αποφάσιζε για τον «θόλο» της ελληνικής αεράμυνας, μπήκε στο παιχνίδι για πρώτη φορά και η ισραηλινή Διεύθυνση Έρευνας και Ανάπτυξης Αμυντικών Τεχνολογιών, πέραν της γνωστής από το 2010 SIBAT. Έρευνα, καινοτομία, υλικά διττής χρήσης· η όρεξη του Τελ Αβίβ για βαθύτερη συνεργασία με την Αθήνα φαίνεται ακέραιη.

Ποιος πληρώνει τον λογαριασμό

Ο αριθμός μιλά μόνος του: από το 2019 έως το 2025, επί κυβερνήσεων Μητσοτάκη, ανατέθηκαν σε ισραηλινές αμυντικές βιομηχανίες προγράμματα ύψους 2,5 δισ. ευρώ. Με τις αποφάσεις του 2026 -θόλος αεράμυνας, πυροβολικό PULS, μη επανδρωμένα- προστίθενται άλλα 3,8 δισ., φτάνοντας το επταετές σύνολο στα 6,3 δισ. ευρώ. Όμως, με τον σχηματισμό της νέας ισραηλινής κυβέρνησης συνασπισμού να απαιτεί χρόνο, και με την ελληνική πλευρά να μπαίνει σε μακρά προεκλογική περίοδο -με σενάριο ακόμη και δύο εκλογικών αναμετρήσεων- η εξασφάλιση ουσιαστικών ανταλλαγμάτων για τα μεγασυμβόλαια μοιάζει να μένει στα χέρια υπηρεσιακών παραγόντων, όχι πολιτικών. Πρόκειται δηλαδή για μια αναβάθμιση χωρίς πολιτικό κάτοχο τη στιγμή που κρίνεται.

Στολίσκοι, θόλοι και γκάφες

Το βαθύτερο πρόβλημα, ωστόσο, δεν είναι το χρονοδιάγραμμα αλλά ο συντονισμός. Οι κοινές ασκήσεις των δύο Πολεμικών Ναυτικών είναι ευπρόσδεκτες, όμως το Μαξίμου φαίνεται να τις έχει ήδη στο συρτάρι της προεκλογικής προβολής, έτοιμο να τις παρουσιάσει ως «νέο μέτωπο» απέναντι στην Άγκυρα -ενώ πρόκειται για συνήθεις, προγραμματισμένες δραστηριότητες. Το πρόβλημα συντονισμού φάνηκε τον περασμένο Απρίλιο, όταν ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης παρεξήγησε κινήσεις του Ισραηλινού Ναυτικού κατά του φιλοπαλαιστινιακού στολίσκου στα όρια της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, παρότι το Τελ Αβίβ είχε ενημερώσει εγκαίρως την ελληνική πλευρά. Δεν ήταν το μόνο ολίσθημα: τον Μάιο του 2025 ο πρωθυπουργός αποκάλυψε -σε ακατάλληλη στιγμή και για λόγους που παραμένουν ασαφείς- στον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς την προτίμηση της Αθήνας για ισραηλινά συστήματα αεράμυνας έναντι ευρωπαϊκών, χωρίς να έχει αντιληφθεί ότι ο Γερμανός καγκελάριος σχεδίαζε παράλληλα να στηρίξει την Άγκυρα απέναντι στο Τελ Αβίβ. Πληροφορίες από ξένες πηγές αναφέρουν μάλιστα ότι η γερμανική διπλωματία πλέον παροτρύνει το Ισραήλ να αποφεύγει τις τριβές με την Τουρκία, λόγω της βαρύτητάς της ως μέλους του ΝΑΤΟ.

Το σκηνικό δυσκολεύει κι άλλο με την εξαγγελία Τραμπ για παραχώρηση F-35 στην Τουρκία, τη Συμφωνία Μέκκα ανάμεσα σε Σαουδική Αραβία, Τουρκία και Πακιστάν, τα ερωτηματικά για την Αίγυπτο και τη διαρκή αναθεωρητική πολιτική Ερντογάν στη Μεσόγειο. Η ελληνική κυβέρνηση στήριζε τις ελπίδες της στην ισχύ του ισραηλινού λόμπι στην Ουάσιγκτον και στην προσωπική πειθώ του πρωθυπουργού απέναντι στη διοίκηση Τραμπ. Μένει να φανεί αν αυτό αρκεί όταν οι πραγματικές αποφάσεις παίρνονται αλλού, από άλλους, με άλλο ημερολόγιο.