Δέκα ευρώ το κουπόνι, μηδέν η αύξηση: το success story στα ψιλά

Έξι ευρώ σήμερα, δέκα ζητούν οι κοινωνικοί εταίροι για το ημερήσιο αφορολόγητο όριο των κουπονιών σίτισης. Η «κάρτα σίτισης» φτάνει ήδη τα εκατόν τριάντα δύο ευρώ τον μήνα, αρκεί να μην ξεπεράσει το όριο — γιατί τότε έρχεται ο φόρος και οι εισφορές, δηλαδή το κράτος που αλλού κοιμάται και αλλού ξυπνά με το χέρι απλωμένο. Αν κάποιος έλεγε τέτοιο πράγμα στη δεκαετία του ’80, θα υποψιαζόμασταν κρατικοποιήσεις. Σήμερα το ζητούν οι μεγάλες επιχειρήσεις ως πολιτισμένη λύση αντί για αυξήσεις μισθών, και το παρουσιάζουν ως win-win.

Το κόστος της τρέλας

Το παράδειγμα είναι αποστομωτικό: μισθωτός με χίλια ευρώ που παίρνει αύξηση εκατό ευρώ, βλέπει πενήντα ένα να χάνονται σε κρατήσεις. Ο εργοδότης πληρώνει εκατόν είκοσι δύο ευρώ συνολικά. Το κράτος εισπράττει εξήντα δύο ευρώ — περισσότερα κι από τον ίδιο τον εργαζόμενο που τα δικαιούται. Με αυτά τα νούμερα, ποιος είναι ο ανόητος: ο εργοδότης που θα προτιμήσει τα εκατόν τριάντα δύο ευρώ σε κουπόνια αντί για εκατό σε μισθό που καταλήγουν πενήντα «σκάρτα»; Ή ο εργαζόμενος που τα δέχεται, ξέροντας ότι χάνει ασφαλιστικές εισφορές και μέλλον σε σύνταξη;

Το «ναι, αλλά» των συνδικαλιστών

Οι συνδικαλιστές —ναι, υπάρχουν ακόμη— προειδοποιούν ότι πίσω από την προτίμηση σε παροχές αντί για υπερωρίες κρύβεται συχνά αδήλωτη εργασία, με τον εργαζόμενο να πληρώνει το τίμημα σε γήρας χωρίς αξιοπρεπή σύνταξη. Κι όμως, οι στατιστικές δείχνουν ότι έξι στις δέκα επιχειρήσεις προσφέρουν πλέον ιδιωτικά συνταξιοδοτικά προγράμματα, με το 83% να τα παρέχει αμέσως μετά την πρόσληψη. Το πακέτο συμπληρώνεται με κινητό τηλέφωνο και μπόνους απόδοσης σε τρεις στις τέσσερις επιχειρήσεις, ιδιωτική υγεία στο 64%, κουπόνια σίτισης στο 61% και εταιρικό αυτοκίνητο στο 52%. Μια ολόκληρη αρχιτεκτονική παροχών χτισμένη ακριβώς εκεί όπου ο μισθός αρνείται να μεγαλώσει.

Αυτό είναι το «success story» της ελληνικής οικονομίας μετρημένο σε κουπόνια των δέκα ευρώ: ζωή με λίζινγκ και την παλάμη ανοιχτή, όπου η αύξηση στο επίδομα γεύματος γίνεται η πιο ειλικρινής ομολογία ότι ο μισθός, απλά, δεν φτάνει. Πόσο ακόμα θα ονομάζεται ανάπτυξη αυτό που ουσιαστικά είναι διαχείριση της φτώχειας με κουπόνι;