Ίδια θερμοκρασία αέρα, διαφορετική αίσθηση: Γιατί κρυώνεις στους 21°C
Οι τοίχοι, τα παράθυρα και τα ρεύματα μπορούν να αλλάξουν την αίσθησή μας, ακόμη κι όταν το θερμόμετρο δείχνει τον ίδιο αριθμό.

Η θερμοκρασία αέρα είναι 21°C και στα δύο δωμάτια, όμως στο ένα καθόμαστε άνετα και στο άλλο ψάχνουμε μια ζακέτα. Οι κρύοι τοίχοι και τα παράθυρα, αλλά και η κίνηση του αέρα, επηρεάζουν το πόση θερμότητα χάνει το σώμα μας.
Στη θερμική άνεση συμμετέχουν ακόμη η υγρασία, τα ρούχα και το αν καθόμαστε ή κινούμαστε.
Γιατί η θερμοκρασία αέρα δεν λέει όλη την ιστορία;
Το θερμόμετρο μάς δίνει μια χρήσιμη πληροφορία για τον αέρα, όχι όμως μια πλήρη εικόνα του χώρου. Το σώμα μας ανταλλάσσει θερμότητα και με τις επιφάνειες που το περιβάλλουν, μέσω ακτινοβολίας.
Όταν ένας τοίχος ή ένα παράθυρο είναι κρύο, η καθαρή απώλεια θερμότητας από το σώμα προς αυτή την επιφάνεια είναι μεγαλύτερη. Έτσι, μπορούμε να αισθανόμαστε ψύχρα ακόμη και όταν ο αέρας γύρω μας φαίνεται αρκετά ζεστός.
Για να περιγραφεί αυτή η επίδραση χρησιμοποιείται η μέση θερμοκρασία ακτινοβολίας: ένα μέγεθος που συνοψίζει την ανταλλαγή θερμότητας ανάμεσα στο σώμα και τις γύρω επιφάνειες. Δεν είναι απλώς η ένδειξη του θερμομέτρου ούτε η θερμοκρασία ενός μόνο τοίχου.
Σε δύο δωμάτια με την ίδια θερμοκρασία αέρα, εκείνο με τις θερμότερες εσωτερικές επιφάνειες μπορεί επομένως να δίνει πιο άνετη αίσθηση. Η διαφορά γίνεται ιδιαίτερα κατανοητή όταν καθόμαστε κοντά σε ένα κρύο παράθυρο.
Πώς μπορούν οι 21°C να μοιάζουν με 19°C;
Η λεγόμενη λειτουργική θερμοκρασία συνδυάζει τη θερμοκρασία του αέρα με τη μέση θερμοκρασία ακτινοβολίας. Όταν η κίνηση του αέρα είναι χαμηλή, οι δύο θερμοκρασίες επηρεάζουν περίπου εξίσου την αίσθησή μας.
Σε ένα ενδεικτικό παράδειγμα, αν ο αέρας είναι στους 21°C και η μέση θερμοκρασία ακτινοβολίας στους 17°C, ο απλός μέσος όρος είναι 19°C. Η προσέγγιση αφορά καθιστική δραστηριότητα, χωρίς άμεσο ήλιο και με ταχύτητα αέρα κάτω από 0,20 μέτρα το δευτερόλεπτο.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ο αέρας έπεσε στους 19°C. Σημαίνει ότι, για την περιγραφή της θερμικής άνεσης υπό αυτές τις συνθήκες, χρειάζεται να ληφθεί υπόψη και η επίδραση των επιφανειών.
Ούτε αρκεί να αγγίξουμε έναν τοίχο και να βγάλουμε αριθμητικό συμπέρασμα για όλο το δωμάτιο. Η μέση θερμοκρασία ακτινοβολίας αφορά το σύνολο των γύρω επιφανειών και την ανταλλαγή θερμότητας μαζί τους.
Τι συμβαίνει όταν καθόμαστε δίπλα στο παράθυρο;
Το παράθυρο μπορεί να δημιουργεί μια αίσθηση ψύχρας που δεν γίνεται ομοιόμορφα αισθητή σε όλο το σώμα. Η πλευρά που είναι στραμμένη προς το ψυχρό τζάμι χάνει περισσότερη θερμότητα με ακτινοβολία, ενώ η ενόχληση γίνεται εντονότερη όσο πλησιάζουμε.
Η διαφορά αυτή ονομάζεται ακτινοβολιακή ασυμμετρία. Εξηγεί γιατί κάποιος μπορεί να αισθάνεται γενικά άνετα στο δωμάτιο, αλλά να ενοχλείται τοπικά στην πλευρά που βρίσκεται κοντά στο παράθυρο.
Σε ένα συγκεκριμένο παράδειγμα του εγχειριδίου της ASHRAE, με εξωτερικό αέρα στους −18°C και εσωτερικό στους 22°C, η εσωτερική επιφάνεια ενός απλού τζαμιού υπολογίζεται κάτω από −9°C. Για ένα διαφανές διπλό τζάμι, η αντίστοιχη τιμή είναι κάτω από 4°C.
Οι αριθμοί αυτοί αφορούν τις συγκεκριμένες συνθήκες του παραδείγματος, όχι κάθε παράθυρο. Δείχνουν όμως πόσο διαφορετική μπορεί να είναι η θερμοκρασία του τζαμιού από εκείνη του αέρα στο ίδιο δωμάτιο.
Και ο ήλιος μπορεί να δημιουργήσει ανομοιόμορφη αίσθηση: όταν πέφτει απευθείας από το παράθυρο, ζεσταίνει περισσότερο την πλευρά του σώματος που είναι στραμμένη προς αυτό, ακόμη κι αν η θερμοκρασία του αέρα δεν αλλάζει.
Το ρεύμα σημαίνει πάντα ότι υπάρχει χαραμάδα;
Όχι απαραίτητα. Ο αέρας δίπλα σε ένα κρύο τζάμι μπορεί να ψυχθεί και να κινηθεί προς το πάτωμα. Η κυκλοφορία που δημιουργείται γίνεται αισθητή ως ρεύμα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι μπαίνει αέρας απ’ έξω.
Μια χαραμάδα ή πρόβλημα στεγανοποίησης είναι ξεχωριστή πιθανή αιτία. Η διάκριση έχει πρακτική σημασία: το ρεύμα που οφείλεται σε διαρροή και η κίνηση αέρα δίπλα σε μια ψυχρή επιφάνεια δεν είναι το ίδιο φαινόμενο.
Η τοπική δυσφορία δεν περιορίζεται στα παράθυρα. Μπορεί να προκύπτει από ρεύμα σε ένα σημείο ή από διαφορά θερμοκρασίας ανάμεσα στο ύψος του κεφαλιού και των αστραγάλων, ακόμη κι όταν η συνολική αίσθηση στο δωμάτιο είναι ουδέτερη.
Τι μπορούμε να ελέγξουμε στην πράξη;
Αν κρυώνουμε κοντά σε ένα παράθυρο, μια απλή δοκιμή είναι να καθίσουμε λίγο πιο μακριά και να παρατηρήσουμε αν αλλάζει η αίσθηση. Αν υπάρχει αίσθηση ρεύματος, μπορούμε επίσης να ελέγξουμε χωριστά την εφαρμογή και τη στεγανοποίησή του.
Μια καλά εφαρμοσμένη μονωτική σκίαση ή ένα μονωτικό παραπέτασμα μπορεί να είναι πρακτικό μέτρο για ένα ψυχρό παράθυρο, αφού αντιμετωπιστούν τυχόν διαρροές.
Η ταχύτητα του αέρα είναι επίσης σημαντική: η ίδια θερμοκρασία μπορεί να γίνεται αισθητή διαφορετικά όταν ο αέρας κινείται περισσότερο στο σημείο όπου καθόμαστε.
Το θερμόμετρο, λοιπόν, παραμένει χρήσιμο σημείο εκκίνησης. Για να καταλάβουμε όμως γιατί κρυώνουμε, χρειάζεται καμιά φορά να κοιτάξουμε και πέρα από τον αριθμό του.
Μη χάνετε τίποτα από το ΔΕΔΟΜΕΝΟ
Ειδήσεις τη στιγμή που συμβαίνουν, αναλύσεις και reels κάθε μέρα.






































// ΣΧΟΛΙΑ
Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει αυτό το άρθρο.