Το άδειο κάθισμα στο ΥΠΕΝ – Τι δεν εξηγεί η απουσία του Σκυλακάκη

– Χαίρετε, δεν σας κρύβω ότι περισσότερο από τις επίσημες φωτογραφίες με ενδιαφέρουν εκείνοι που λείπουν από το κάδρο. Αυτό το Σάββατο, 10 Οκτωβρίου, έχουμε μια ηχηρή απουσία στο ΥΠΕΝ, μια υποψηφιότητα που προαναγγέλθηκε πριν ανακοινωθεί, διπλωματικές καταγγελίες που χρειάζονται απαντήσεις και μια οικονομία στην οποία άλλος μετράει κέρδη και άλλος εγκαταλειμμένα χωράφια. Το παρασκήνιο, πάντως, θέλει διάκριση: άλλο το γεγονός, άλλο η πολιτική ανάγνωση και άλλο η βολική υποψία.

Το κάθισμα του Σκυλακάκη

Στην τελετή ονοματοδοσίας της κεντρικής αίθουσας συσκέψεων του ΥΠΕΝ σε «αίθουσα Στέφανου Μάνου», παρουσία του Κυριάκου Μητσοτάκη, η πρωθυπουργική ανακοίνωση κατονομάζει τον Σταύρο Παπασταύρου και τον Κώστα Σκρέκα. Ο Θόδωρος Σκυλακάκης απουσίαζε και το όνομά του δεν περιλαμβάνεται. Μιλάμε για πρώην υπουργό του ίδιου χαρτοφυλακίου, με προσωπική και πολιτική σύνδεση άνω των σαράντα ετών με τον Στέφανο Μάνο.

Δεν γνωρίζουμε αν δεν προσκλήθηκε ούτε γιατί απουσίαζε. Εγώ, πάντως, δεν θα προσπερνούσα το κενό σαν να ήταν ασήμαντη λεπτομέρεια. Στην ενέργεια οι διαδοχές υπουργών έχουν πολιτικό βάρος· αυτό δεν αποδεικνύει κάποια σύγκρουση, αλλά κάνει εύλογο το ερώτημα. Μια εξήγηση θα κόστιζε λιγότερο από τους ψιθύρους, έτσι;

Η Κίμπερλι και οι αναπάντητες καταγγελίες

Η Κίμπερλι Γκιλφόιλ βρίσκεται στο επίκεντρο καταγγελιών ότι ζήτησε από δωρητή του Τραμπ να καλύψει οφειλή 100.000 δολαρίων στην American Express, προσφέροντας πρόσβαση σε υψηλόβαθμα κυβερνητικά στελέχη. Πρόκειται για καταγγελίες, όχι για αποδεδειγμένα περιστατικά. Ο Μάρκο Ρούμπιο απέφυγε την ουσιαστική τοποθέτηση επί αυτών, έχοντας προηγουμένως υπερασπιστεί το έργο της πρέσβειρας. Ο Τζέι Ντι Βανς δήλωσε αντίθετος στην πώληση πρόσβασης, χωρίς να υιοθετήσει τις συγκεκριμένες κατηγορίες.

Πριν από δύο ημέρες, στις 8 Οκτωβρίου, διατυπώθηκε και ο ισχυρισμός ότι έχει αρχίσει επίσημη έρευνα από τον Γενικό Επιθεωρητή του Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Η αρμόδια υπηρεσία δεν επιβεβαίωσε ούτε διέψευσε την ύπαρξή της. Κρατώ αυτή τη διάκριση, γιατί η πολιτική φασαρία δεν υποκαθιστά την τεκμηρίωση. Αλλά και η αθηναϊκή ησυχία δεν αποτελεί απάντηση. Η διπλωματική ευγένεια είναι ένα πράγμα· η αποφυγή δύσκολων ερωτήσεων άλλο.

Διάλογος με αυστηρό πρόλογο

Η Σοφία Ζαχαράκη χαρακτήρισε την κατάληψη «το πιο αντικοινωνικό μέτρο το οποίο μπορεί να υπάρχει», ενώ προανήγγειλε διάλογο με τα δεκαπενταμελή των σχολείων που τελούν υπό κατάληψη. Το ποσοστό τους υπολογίζεται περίπου στο 7% των σχολείων της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, με τις περισσότερες καταλήψεις στην Αττική.

Αν κατάλαβα καλά, ο διάλογος θα ξεκινήσει αφού έχει προηγηθεί ένας εξαιρετικά βαρύς χαρακτηρισμός για τη μορφή της διαμαρτυρίας. Η αντιπολίτευση διακρίνει προετοιμασία γραμμής πυγμής· αυτό είναι πολιτική εκτίμηση, όχι ήδη εφαρμοσμένο σχέδιο καταστολής. Εγώ αναρωτιέμαι το απλούστερο: θέλει η κυβέρνηση να ακούσει τα αιτήματα ή να κερδίσει πρώτα τη μάχη των χαρακτηρισμών;

Η διαδρομή του Άδωνι προς το Ισραήλ

Το 2017 ο Άδωνις Γεωργιάδης ζήτησε δημοσίως συγγνώμη για παλαιότερες απόψεις εναντίον της εβραϊκής κοινότητας και για την προώθηση αντισημιτικού βιβλίου του Κων/νου Πλεύρη. Η συγγνώμη αναρτήθηκε από το Κεντρικό Ισραηλιτικό Συμβούλιο, σηματοδοτώντας την αποκατάσταση των σχέσεων. Σήμερα ο υπουργός Υγείας προβάλλει με υπερηφάνεια τη θετική αναφορά του υπουργείου Εξωτερικών του Ισραήλ στο πρόσωπό του.

Δεν θεωρώ ότι μια συγγνώμη στερεί από κάποιον το δικαίωμα να αλλάξει στάση. Το πολιτικό ερώτημα είναι διαφορετικό: η θερμή στήριξη προς το Ισραήλ συνοδεύεται από εξίσου καθαρή στάση για την προστασία των Παλαιστινίων; Η φιλία με μια χώρα δεν απαιτεί λευκή επιταγή προς την κυβέρνησή της. Εκτός αν στην πολιτική μας αριθμητική αυτές οι δύο έννοιες έχουν γίνει συνώνυμες.

Ο Σκουλός και η σειρά των ανακοινώσεων

Χθες επισημοποιήθηκε η υποψηφιότητα του Δημήτρη Σκουλού με τη ΝΔ στη Β΄ Πειραιώς για τις επόμενες βουλευτικές εκλογές του 2027. Ο Άδωνις Γεωργιάδης την είχε ήδη προαναγγείλει στις 27 Σεπτεμβρίου, δώδεκα ημέρες πριν από την επίσημη ανακοίνωση με απόφαση του Κυριάκου Μητσοτάκη.

Εδώ δεν χρειάζεται να επινοήσω τηλεφωνήματα για να δω την πολιτική εικόνα: ο υπουργός προαναγγέλλει και το πρωθυπουργικό επιτελείο επισημοποιεί. Ο γνωστός φωτογράφος προσθέτει αναγνωρισιμότητα στο ψηφοδέλτιο, αλλά η αναγνωρισιμότητα δεν είναι από μόνη της πολιτικό πρόγραμμα. Αν η Πειραιώς επενδύσει περισσότερο σε τηλεοπτικά πρόσωπα, θα πρέπει κάποτε να εξηγήσει και τι ακριβώς αγοράζει πέρα από ένα γνώριμο πρόσωπο.

Τα F-35 και η μνήμη των F-16

Χθες ο Κυριάκος Μητσοτάκης απέρριψε τις ανησυχίες του Αλέξη Τσίπρα για πιθανή πώληση F-35 στην Τουρκία, λέγοντας ότι «αυτό δεν το λένε ούτε οι Τούρκοι». Η αντιπαράθεση επανέφερε τη συζήτηση του 2022 για τα F-16, όταν ο πρωθυπουργός απαντούσε «είναι ψέμα, είναι ψέμα». Οι ΗΠΑ ενέκριναν την πώληση F-16 τον Ιανουάριο του 2024 και η συμφωνία υπογράφηκε τον Ιούνιο του ίδιου έτους.

Δεν εξισώνω τις δύο υποθέσεις και δεν παρουσιάζω μια ενδεχόμενη πώληση F-35 ως τετελεσμένο. Κρατώ όμως ένα μάθημα: η προηγούμενη κατηγορηματική διάψευση δεν άντεξε στην εξέλιξη των γεγονότων. Στα εξοπλιστικά, η βεβαιότητα είναι ωραία για το τηλεοπτικό απόσπασμα· η προετοιμασία είναι χρησιμότερη για τη χώρα.

Το 1% της Ελεονώρας Μελέτη

Η Ελεονώρα Μελέτη συμμετέχει ως ετερόρρυθμη εταίρος με ποσοστό 1% στη MAROSSOULIS PRODUCTIONS ΕΕ, ενώ ο σύζυγός της κατέχει το 99%. Η εταιρία έχει συνάψει συμβάσεις με Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης και μετά την εκλογή της: 12.400 ευρώ με την Περιφέρεια Κρήτης και 6.200 ευρώ με τον δήμο Αχαρνών για τους «Τέλειους Ξένους», καθώς και 26.040 ευρώ με τον δήμο Σπάρτης για τους «Πέρσες».

Δεν προδικάζω ασυμβίβαστο ούτε παρανομία. Το άρθρο 2 του νόμου 4255/2014 παραπέμπει στις συνταγματικές διατάξεις περί ασυμβιβάστων, αλλά η εφαρμογή τους στη συγκεκριμένη περίπτωση απαιτεί αρμόδια νομική κρίση. Πολιτικά, πάντως, μια καθαρή εξήγηση είναι προτιμότερη από το επιχείρημα ότι τα ποσά είναι μικρά. Το μέγεθος της σύμβασης δεν απαντά από μόνο του στο θεσμικό ερώτημα.

Ο Τσίπρας βάζει ονόματα στην ακρίβεια

Η επίθεση του Αλέξη Τσίπρα στη ΔΕΗ και στο CVC έγινε την Πέμπτη, 8 Οκτωβρίου. Η κατεύθυνση που διαγράφεται για την αντιπολιτευτική του παρουσία είναι η ανάδειξη της ακρίβειας με συγκεκριμένα ποσά και επιχειρηματικούς αποδέκτες, αντί για γενικές καταγγελίες. Στο επίκεντρο μπαίνει και ο Γιώργος Στάσσης, επικεφαλής της ΔΕΗ.

Κάπου εδώ άρχισα να σκέφτομαι ότι το πολιτικό παιχνίδι αλλάζει όταν ο λογαριασμός αποκτά συγκεκριμένες συγκρίσεις. Αυτό, βεβαίως, αυξάνει και την υποχρέωση τεκμηρίωσης: τα κέρδη δεν αποδεικνύουν αυτομάτως αισχροκέρδεια ή παρανομία. Αν ο Αλέξης Τσίπρας θέλει να κάνει την ακρίβεια «ταληράκια», χρειάζεται αριθμούς που να αντέχουν στον έλεγχο. Αλλιώς θα έχουμε άλλη μία μονομαχία συνθημάτων πάνω από τον ίδιο απλήρωτο λογαριασμό.

Η καταγγελία και το παλιό επεισόδιο

Η Άννα Παπαδοπούλου καταγγέλλει τον Δημήτρη Κωνσταντόπουλο για εξύβριση και εκφοβισμό μετά την ολοκλήρωση τηλεοπτικής εκπομπής και δηλώνει ότι προτίθεται να προσφύγει στη Δικαιοσύνη. Η καταγγελία δεν αποτελεί δικαστική διαπίστωση. Επανέφερε όμως στη συζήτηση το καταγεγραμμένο επεισόδιο του Οκτωβρίου του 2021 στην Κεντρική Επιτροπή του ΚΙΝΑΛ, όταν ο Δημήτρης Κωνσταντόπουλος συγκρούστηκε έντονα με τον Σωτήρη Μάνεση και παρενέβησαν άλλα στελέχη.

Εγώ θα άφηνα τα παλιά σαρδάμ έξω από αυτή τη συζήτηση. Εδώ το θέμα δεν είναι αν κάποιος μπέρδεψε τις λέξεις, αλλά αν υπήρξε η συμπεριφορά που καταγγέλλεται. Χρειάζονται απαντήσεις και διερεύνηση, ούτε προκαταβολική καταδίκη ούτε κομματικό κουκούλωμα. Η ένταση δεν είναι πολιτικό επιχείρημα, όσο κι αν ορισμένοι την περνούν για ταμπεραμέντο.

Τα χωράφια που δεν βγαίνουν

Στην ορυζοκαλλιέργεια, οι εκτιμήσεις για φέτος περιορίζουν τις εκτάσεις στα 220.000-240.000 στρέμματα, από περίπου 308.000 πέρυσι. Οι παραγωγοί περιγράφουν πίεση από την ενέργεια, τα λιπάσματα και τις εισαγωγές, με απώλειες που σε αρκετές περιπτώσεις υπολογίζουν στο 30%. Για τα λιπάσματα αναφέρουν άνοδο από περίπου 400-600 ευρώ τον τόνο στα 800-1.000 ευρώ σε αρκετές περιπτώσεις.

Με μπακαλίστικα λόγια, όταν το κόστος ανεβαίνει και το έσοδο κατεβαίνει, το χωράφι δεν σώζεται με ένα ωραίο δελτίο Τύπου. Η ΑΑΔΕ και η ΕΘΕΑΣ εξετάζουν πρωτοβουλίες για καλύτερη ιχνηλασιμότητα, ενώ οι παραγωγοί ζητούν ελέγχους στην προέλευση των προϊόντων. Δεν μετατρέπω κάθε εισαγωγή σε «ελληνοποίηση». Αναρωτιέμαι όμως πόσες ακόμη εκτάσεις πρέπει να μείνουν εκτός καλλιέργειας για να αντιμετωπιστεί η παραγωγή ως κεντρικό πολιτικό ζήτημα.

Και κάπως έτσι κλείνει η εβδομάδα: οι φωτογραφίες γεμίζουν, οι εξηγήσεις αραιώνουν και οι λογαριασμοί επιμένουν. Προσπαθώ να τη σκαπουλάρω από τις εύκολες βεβαιότητες· δυστυχώς, στην πολιτική αυτές έχουν ακόμη μεγαλύτερη ζήτηση από τις καθαρές απαντήσεις.