Διεθνής κατακραυγή για τις κυρώσεις Τραμπ στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο – Οι αντιδράσεις κυβερνήσεων και παγκόσμιων οργανισμών

Η απόφαση της κυβέρνησης Τραμπ να επιβάλει κυρώσεις στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ΔΠΔ), με στόχο να δυσκολέψει τη λειτουργία του, έχει προκαλέσει διεθνή κατακραυγή.

Η κίνηση της αμερικανικής κυβέρνησης ακολουθεί τη σημερινή απονομή του Νόμπελ στη Νάβι Πιλάι, πρώην δικαστή του ΔΠΔ. Πέρυσι, η Πιλάι ηγήθηκε της ανεξάρτητης διεθνούς ερευνητικής Επιτροπής των Ηνωμένων Εθνών για τα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη, η οποία κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το Ισραήλ διέπραξε «γενοκτονία» στη Λωρίδα της Γάζας.

Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο αντέδρασε αμέσως, αποκαλώντας τις κυρώσεις του Τραμπ «επίθεση στο κράτος δικαίου» και «προσπάθεια παρεμπόδισης της απονομής δικαιοσύνης και αποτροπής». Σε ανακοίνωσή του, το Δικαστήριο υπογράμμισε: «Αυτές οι κυρώσεις συνιστούν μια επίθεση στο κράτος δικαίου και στα ίδια τα θεμέλια της διεθνούς έννομης τάξης». Παράλληλα, ζήτησε τη στήριξη των κρατών-μελών, ώστε «να συνεχίσει να εκπληρώνει πλήρως την εντολή του», δηλαδή να διώκει πρόσωπα για εγκλήματα πολέμου, εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, γενοκτονία και έγκλημα επιθετικότητας, όταν τα κράτη-μέλη δεν επιθυμούν ή δεν μπορούν να αναλάβουν δράση.

Ο εκπρόσωπος του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, επισήμανε ότι «Οι κυρώσεις καταφέρουν σοβαρό πλήγμα στη συλλογική μας δράση υπέρ της διεθνούς ποινικής δικαιοσύνης». Ο Ύπατος Αρμοστής του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα, Φόλκερ Τουρκ, καταδίκασε με αυστηρότερο τόνο τα μέτρα ως «απαράδεκτα» και υπενθύμισε πως «η Ουάσινγκτον είχε ήδη βάλει στο στόχαστρο δικαστές και αξιωματούχους του ΔΠΔ».

Τη διεθνή κοινότητα κάλεσε η Διεθνής Αμνηστία να αντισταθεί στα μέτρα των ΗΠΑ κατά του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου. Η οργάνωση για τα ανθρώπινα δικαιώματα, μέσω της αξιωματούχου της Έρικα Γκεβάρα Ρόσας, τόνισε: «Οι κυρώσεις του προέδρου (Ντόναλντ) Τραμπ έχουν στόχο να απομονώσουν και τελικά να καταστρέψουν το ΔΠΔ. Αυτή η υπαρξιακή επίθεση πρέπει να σταματήσει».

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τοποθετείται για τις κυρώσεις

Τη στήριξή της στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο απέναντι στην ανακοίνωση των ΗΠΑ για την επιβολή κυρώσεων εξέφρασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Επίσης, διαβεβαίωσε ότι θα διαθέσει όλα τα απαραίτητα μέσα για την ομαλή λειτουργία του Δικαστηρίου.

Στην ανακοίνωσή της, η Επιτροπή σημειώνει: «Η Ευρωπαϊκή Ένωση υπήρξε σταθερός υποστηρικτής του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου. Είναι βαθιά λυπηρό το γεγονός ότι οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν την πρόθεσή τους να επιβάλουν κυρώσεις». Στη συνέχεια διαβεβαιώνει: «Η ΕΕ θα συνεργαστεί στενά με το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, ώστε να διασφαλίσει ότι θα συνεχίσει να λειτουργεί αποτελεσματικά. Παραμένουμε, επίσης, προσηλωμένοι στη συνεργασία με όλα τα 125 κράτη που είναι συμβαλλόμενα μέρη στο Καταστατικό της Ρώμης, προκειμένου να διαφυλάξουμε και να σεβαστούμε την ανεξαρτησία του, ώστε να συνεχίσει να εκπληρώνει την καίρια αποστολή του», διαβεβαίωσε σε ανακοίνωσή της η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Η Επιτροπή εκτίμησε ακόμη ότι «καθώς προβλέπεται καθυστέρηση έξι μηνών πριν από την εφαρμογή των μέτρων, υπάρχει περιθώριο για διάλογο». Όπως ανέφερε στην ανακοίνωσή της: «Η ΕΕ είναι έτοιμη να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα, ώστε να μπορέσει το Δικαστήριο να συνεχίσει το έργο του τόσο στη διερεύνηση όσο και στη δίωξη εγκλημάτων πολέμου και εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας, καθώς και να προστατεύσει τα συμφέροντα των οικονομικών φορέων της ΕΕ στο πλαίσιο της Ενιαίας Αγοράς».

Κάγια Κάλας: Κεντρικός πυλώνας του διεθνούς ποινικού δικαίου το ΔΠΔ

Η Ύπατη Εκπρόσωπος της Εξωτερικής Πολιτικής της ΕΕ, Κάγια Κάλας, χαρακτήρισε το ΔΠΔ «ακρογωνιαίο λίθο του διεθνούς ποινικού δικαστικού συστήματος» και υπενθύμισε ότι το Δικαστήριο «διώκει άτομα που είναι υπεύθυνα για τα σοβαρότερα εγκλήματα βάσει του διεθνούς δικαίου». «Μίλησα με την Πρόεδρο του ΔΠΔ, Τομόκο Ακάνε (Tomoko Akane), μετά την ανακοινωθείσα πρόθεση των Ηνωμένων Πολιτειών να επιβάλουν κυρώσεις», είπε. Η Κάλας εκτίμησε ότι «Η περίοδος των έξι μηνών πριν τεθούν σε ισχύ τα μέτρα προσφέρει ένα παράθυρο για διάλογο». Στο μήνυμά της πρόσθεσε: «Η ΕΕ υποστήριζε πάντα το Δικαστήριο και η ΕΕ διαθέτει επιλογές για να διασφαλίσει ότι μπορεί να συνεχίσει το ζωτικής σημασίας έργο του. Η προστασία του ΔΠΔ παραμένει προτεραιότητα για την ΕΕ».

The ICC is the cornerstone of the international criminal justice system. It prosecutes individuals responsible for the most serious crimes under international law.

I have spoken with ICC President Tomoko Akane following the United States’ announced intention to impose sanctions. The six-month period before the measures take effect offers a window for dialogue.

The EU has always supported the Court, and the EU has options to ensure that it can continue its vital work. Protecting the ICC remains an EU priority.

— Kaja Kallas (@kajakallas) October 9, 2026

Ευρωπαϊκές χώρες, Καναδάς και Ιαπωνία στηρίζουν το ΔΠΔ

Στο πλευρό της ΕΕ υπέρ της στήριξης του ΔΠΔ τάσσεται σειρά χωρών, όχι μόνο από την Ευρώπη αλλά και από την Ανατολή, μεταξύ των οποίων και η Ιαπωνία.

Ο υπουργός Εξωτερικών του Βελγίου, Μαξίμ Πρεβό, κάλεσε την ΕΕ να θέσει σε εφαρμογή τον Κανονισμό που προστατεύει από τις επιπτώσεις της εξωεδαφικής εφαρμογής νόμων και μέτρων τρίτων χωρών, με στόχο τη θωράκιση του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου. «Το Βέλγιο καταδικάζει έντονα τις νέες αμερικανικές κυρώσεις κατά του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου», έγραψε ο Μαξίμ Πρεβό σε ανάρτησή του στο X. Από την πλευρά του, ο υπουργός Εξωτερικών της Νορβηγίας, Έσπεν Μπαρθ Έιντε, χαρακτήρισε «εξαιρετικά ανησυχητικό» «το γεγονός ότι οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν σχέδια για την επέκταση των κυρώσεων κατά του ΔΠΔ».

⚖️ I strongly condemn the new US sanctions against the International Criminal Court. Seeking to cripple the Court’s work denies victims a path to justice and puts those responsible for the gravest crimes beyond its reach.

At Belgium’s initiative, support for the ICC will be discussed with my EU foreign affairs colleagues on Monday and at the forthcoming European Council. We will press for concrete protection. The Court’s independence cannot depend on whom it investigates.

Europe must act. Belgium is calling for the activation of the EU Blocking Statute to protect the Court and those who support its work. We must also defend our right to uphold international law without foreign sanctions dictating our choices.

@BelgiumMFA @IntlCrimCourt

— Maxime PREVOT (@prevotmaxime) October 9, 2026

Με κοινή ανακοίνωση, οι υπουργοί Εξωτερικών ευρωπαϊκών χωρών, μαζί με τους ομολόγους τους από τον Καναδά και την Ιαπωνία, διαβεβαίωσαν εκ νέου ότι στηρίζουν σταθερά το ΔΠΔ. Η τοποθέτησή τους ακολούθησε την ανακοίνωση των ΗΠΑ για σχέδια διεύρυνσης των κυρώσεων σε βάρος του Δικαστηρίου.

Οι υπουργοί Εξωτερικών του Καναδά, της Δανίας, της Γερμανίας, της Γαλλίας, της Ιταλίας, της Ιαπωνίας, της Ολλανδίας και Ηνωμένου Βασιλείου προειδοποίησαν: «Αν εφαρμοστούν, οι κυρώσεις αυτές θα έχουν σημαντικό αντίκτυπο στο έργο του Δικαστηρίου, στο αφοσιωμένο προσωπικό του και στις οικογένειές τους». Όπως πρόσθεσαν, «Εργάζονται καθημερινά για να οδηγήσουν στη δικαιοσύνη τους κατηγορούμενους για τα σοβαρότερα διεθνή εγκλήματα και για να στηρίξουν τα θύματά τους».