Η έλλειψη ποιοτικού ύπνου έχει συνδεθεί εδώ και καιρό με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας. Ωστόσο, μια νέα έρευνα προχωρά ένα βήμα παραπέρα, προσδιορίζοντας την ιδανική διάρκεια νυχτερινού ύπνου που ελαχιστοποιεί τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου αργότερα στη ζωή.
Πόσες ώρες ύπνου μειώνουν τον κίνδυνο άνοιας, σύμφωνα με μελέτη
Χρησιμοποιώντας δεδομένα από 69 προηγούμενες μελέτες, μια ομάδα από το Πανεπιστήμιο York στον Καναδά πραγματοποίησε στατιστική ανάλυση για να εξετάσει τη σχέση της άνοιας με τρεις καθοριστικούς παράγοντες: τη σωματική δραστηριότητα, τον χρόνο καθιστικής ζωής και τη διάρκεια του ύπνου.
Αυτές οι μεταβλητές είναι παράγοντες που μπορούμε, σε μεγάλο βαθμό, να ελέγξουμε μόνοι μας. Η ανάλυση των δεδομένων έδειξε ότι οι 7 έως 8 ώρες ύπνου κάθε βράδυ αποτελούν το ιδανικό σημείο για την ελαχιστοποίηση του κινδύνου άνοιας.
Επιπλέον, οι ερευνητές διαπίστωσαν τα εξής:
- Καθιστική ζωή: Το παρατεταμένο κάθισμα (πάνω από 8 ώρες την ημέρα) αυξάνει τις πιθανότητες εμφάνισης άνοιας.
- Έλλειψη άσκησης: Λιγότερα από 150 λεπτά σωματικής δραστηριότητας την εβδομάδα συνδέονται επίσης με σημαντική αύξηση του κινδύνου.
«Η τακτική φυσική δραστηριότητα, ο λιγότερος χρόνος καθιστικής ζωής και ο κατάλληλος νυχτερινός ύπνος (7 έως 8 ώρες) συνδέονται με μειωμένο κίνδυνο άνοιας και αποτελούν τροποποιήσιμους παράγοντες για την πρόληψη ή την καθυστέρηση της νόσου», αναφέρουν οι ερευνητές στη δημοσιευμένη μελέτη τους.
Οι κίνδυνοι της έλλειψης ύπνου και του υπερβολικού ύπνου
Τα ευρήματα της έρευνας κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για τις αποκλίσεις από το ιδανικό οκτάωρο:
- Λιγότερο από 7 ώρες ύπνου: Συνδέεται με αύξηση 18% στον κίνδυνο άνοιας.
- Περισσότερο από 8 ώρες ύπνου: Συσχετίζεται με αύξηση 28% στον κίνδυνο.
Αυτά τα αποτελέσματα ευθυγραμμίζονται με προηγούμενες μελέτες που δείχνουν ότι ο υπερβολικός ύπνος μπορεί να είναι εξίσου επιβλαβής για την υγεία μας όσο και ο πολύ λίγος. Αν ψάχνετε λοιπόν έναν στόχο για τη νυχτερινή σας ξεκούραση, το παράθυρο μεταξύ 7 και 8 ωρών φαίνεται να είναι το ασφαλέστερο για τον εγκέφαλό σας.
Πρόληψη άνοιας και Αλτσχάιμερ: Πώς ο τρόπος ζωής θωρακίζει τον εγκέφαλο
Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι η ανασκόπησή τους δεν αποδεικνύει μια σχέση αιτίου-αποτελέσματος. Πρόκειται για συσχετισμούς και όχι για άμεσες συνδέσεις. Επιπλέον, ο διαχωρισμός μεταξύ αιτιών και συνεπειών παραμένει περίπλοκος. Για παράδειγμα, υπάρχουν μελέτες που υποδηλώνουν ότι ο υπερβολικός ύπνος αποτελεί ένδειξη ότι η νόσος Αλτσχάιμερ έχει ήδη ξεκινήσει, και όχι απαραίτητα ότι αποτελεί τον οδηγό της νόσου.
Η σύνδεση με τη φυσική δραστηριότητα
Αν συνυπολογίσουμε τη σημασία της σωματικής άσκησης και τις συστάσεις κατά της καθιστικής ζωής –παράγοντες που έχουν συνδεθεί στο παρελθόν με την εγκεφαλική υγεία– φαίνεται πως έχουμε ένα σύνολο συμπεριφορών που ωφελούν τον εγκέφαλο.
Αν και οι ερευνητές δεν διεξήγαγαν δικές τους δοκιμές, επισημαίνουν τα οφέλη της τακτικής κίνησης και του ποιοτικού ύπνου:
- Διατήρηση της ενεργού ροής του αίματος στον εγκέφαλο.
- Καθαρισμός των νευρώνων από «απόβλητα».
- Προστασία οργάνων που συνδέονται άμεσα με τον εγκέφαλο (όπως η καρδιά).
Μπορεί η άνοια να αποφευχθεί;
Καθώς δεν υπάρχει ακόμη οριστική θεραπεία και τα περιστατικά άνοιας αναμένεται να αυξηθούν τα επόμενα χρόνια, οι ειδικοί εστιάζουν σε τρόπους περιορισμού των πιθανοτήτων εμφάνισης της νόσου. Εκτιμάται ότι περίπου το ήμισυ όλων των περιπτώσεων θα μπορούσε να αποφευχθεί μέσω της αντιμετώπισης των παραγόντων κινδύνου που σχετίζονται με τον τρόπο ζωής.
«Ένα προφίλ υγιεινής κινητικής συμπεριφοράς μπορεί να προάγει αγγειακές, νευροτροφικές και αντιφλεγμονώδεις επιδράσεις που υποστηρίζουν την υγεία του εγκεφάλου και μπορεί να καθυστερήσουν την έναρξη ή την εξέλιξη της άνοιας», σημειώνουν οι ερευνητές.
Ένα από τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα αυτής της μελέτης είναι το μέγεθος του δείγματος: σχεδόν 4,5 εκατομμύρια άνθρωποι. Είναι επίσης αξιοσημείωτο ότι τα δεδομένα καλύπτουν άτομα από την ηλικία των 35 ετών, ένα πολύ νεότερο σημείο εκκίνησης σε σύγκριση με πολλές άλλες μελέτες για την άνοια.
Όλες οι μελέτες που ανασκοπήθηκαν παρακολούθησαν τους συμμετέχοντες από μια αφετηρία χωρίς άνοια και αξιολόγησαν την εμφάνιση της νόσου με την πάροδο του χρόνου.
Περιορισμοί της μελέτης και μελλοντική έρευνα
Παρά τα ενθαρρυντικά στοιχεία, υπάρχουν και περιορισμοί. Οι μελέτες διέφεραν σημαντικά στον τρόπο συλλογής δεδομένων, ενώ υπήρχαν λιγότερα στοιχεία για συγκεκριμένες συμπεριφορές. Για παράδειγμα, μόνο 3 από τις 69 μελέτες εξέτασαν ειδικά τις καθιστικές συνήθειες.
Η συγκέντρωση περισσότερων δεδομένων για τη σχέση μεταξύ του κινδύνου άνοιας και του υπερβολικού χρόνου σε καθιστή θέση αποτελεί προτεραιότητα για μελλοντικές μελέτες. «Απαιτούνται μελλοντικές μελέτες σε μεσήλικες με μακροχρόνια παρακολούθηση, για την καλύτερη κατανόηση της σχέσης μεταξύ φυσικής δραστηριότητας, καθιστικής συμπεριφοράς και ύπνου στον κίνδυνο άνοιας», καταλήγουν οι ερευνητές.
