Μέση Ανατολή: Ο Τραμπ απέρριψε την πρόταση του Ιράν, ενώ η Τεχεράνη επιμένει στη διπλωματία

Οι ισορροπίες στη Μέση Ανατολή εξακολουθούν να είναι εξαιρετικά εύθραυστες, αφού η έντονη διπλωματική δραστηριότητα των τελευταίων ημερών, στο πλαίσιο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, δεν έφερε το αποτέλεσμα που αναμενόταν και άφησε ανοιχτή τη σύγκρουση ΗΠΑ και Ιράν.

Στη Νέα Υόρκη βρέθηκαν για τη σύνοδο των ηγετών του ΟΗΕ ο πρόεδρος του Ιράν και ο υπουργός Εξωτερικών, Μασούντ Πεζεσκιάν και Αμπάς Αραγτσί, καταθέτοντας στην κυβέρνηση Τραμπ πρόταση για συμφωνία που θα έβαζε τέλος στις εχθροπραξίες και θα επέτρεπε την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ εντός επτά ημερών.

Η προϋπόθεση, όμως, ήταν οι ΗΠΑ να άρουν τον στρατιωτικό αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια, να απελευθερώσουν τα δεσμευμένα περιουσιακά στοιχεία του Ιράν και να εξαιρέσουν από τις κυρώσεις τις ιρανικές πωλήσεις πετρελαίου, μαζί με άλλους όρους, οι οποίοι δεν αποτελούσαν κάτι νέο.

Σε αντίθεση με τις προηγούμενες αποτυχημένες απόπειρες, το νέο στοιχείο είναι το πιο επιταχυνόμενο χρονοδιάγραμμα. Στην πρόταση που απευθύνθηκε στον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, το Ιράν επισήμαινε ότι μια άμεση συμφωνία θα μπορούσε ενδεχομένως να τον ενισχύσει ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.

Η απόρριψη της πρότασης και η προσήλωση του Ιράν στη διπλωματία

Το Σάββατο, πάντως, ο Τραμπ είπε σε δημοσιογράφους πως δεν αποδέχεται την πρόταση του Ιράν.

Λίγες ώρες πριν, ο Αμερικανός πρόεδρος είχε αναρτήσει στην πλατφόρμα Truth Social μια εικόνα, στην οποία αποκαλούσε τα Στενά του Ορμούζ «Στενά Τραμπ» (Trump Strait).

Περίπου την ίδια στιγμή, ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι ο Μασούντ Πεζεσκιάν είχε ήδη ξεκινήσει την επιστροφή του προς την Τεχεράνη.

Την Κυριακή, η ιρανική πλευρά επανέλαβε ότι η διπλωματία και μόνο μπορεί να δώσει λύση στη σύγκρουση με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.

«Οι όροι μας είναι σαφείς και οποιαδήποτε κίνηση προς το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ εξαρτάται από την εκπλήρωση αυτών των όρων», έγραψε ο Ιρανός ΥΠΕΞ Αμπάς Αραγτσί σε ανάρτησή του στα κοινωνικά δίκτυα.

Told @MeetThePress:

President Pezeshkian and I did not come to New York to sell a war. We came to forge peace.
Iran nonetheless remains steadfast in the face of any aggression—even if it comes to an apocalyptic war. At the same time, we are ready for real diplomacy.

— Seyed Abbas Araghchi (@araghchi) September 27, 2026

«Μόνο μια διαπραγματευτική λύση μπορεί να μας βγάλει από αυτό το αδιέξοδο».

Την περασμένη εβδομάδα, κατά τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, το Ιράν γνωστοποίησε την ειρηνευτική του πρόταση, διευκρινίζοντας ότι είχε ήδη διαβιβαστεί στην αμερικανική πλευρά μέσω μεσολαβητών από το Κατάρ.

Ο Τραμπ ανέφερε το Σάββατο ότι απέρριψε το σχέδιο, λέγοντας πως η απελπισία οδηγεί τους Ιρανούς να αναζητούν συμφωνία για τη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια διαδρομή.

«Θέλουν να κάνουν μια συμφωνία για να ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ αμέσως, επειδή χάνουν πολύ άσχημα», είπε ο Τραμπ σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο.

Παρότι άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο της διπλωματίας, ο Τραμπ δήλωσε σε τηλεφωνική συνέντευξη στο Axios, την Κυριακή, ότι περιμένει οι Αμερικανοί διαπραγματευτές να προχωρήσουν σε νέες συνομιλίες μέσα στην εβδομάδα.

Ο Αραγτσί ανέφερε ότι οι μεσολαβητές που διευκολύνουν τον διάλογο ανάμεσα στην Τεχεράνη και την Ουάσινγκτον δεν τους έχουν ακόμη κοινοποιήσει επίσημα αμερικανική απόρριψη του σχεδίου.

«Περιμένουμε από τους διαμεσολαβητές να μας μεταφέρουν τις οριστικές αμερικανικές θέσεις και θα λάβουμε τις αποφάσεις μας με βάση αυτές», ανέφερε ο Αραγτσί σε ανάρτησή του.

Για να πιέσουν την Τεχεράνη να σταματήσει τις ιρανικές επιθέσεις σε πλοία στα Στενά του Ορμούζ, οι ΗΠΑ έχουν επιβάλει οικονομικό αποκλεισμό στο Ιράν. Οι επιθέσεις αυτές έχουν περιορίσει δραστικά τη ναυσιπλοΐα στην περιοχή, ενώ ο Τραμπ επαναλαμβάνει ότι οι ΗΠΑ έχουν τον έλεγχο της θαλάσσιας διόδου.

Ο αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων του Ιράν, Αμίρ Χαταμί, είπε ότι ο πόλεμος βρίσκεται σε κρίσιμο και καθοριστικό στάδιο. Πρόσθεσε πως η Τεχεράνη δεν θα δεχθεί μια κατάσταση όπου η ίδια δεν θα μπορεί να εμπορεύεται, την ώρα που ξένες δυνάμεις θα αξιοποιούν τις στρατηγικές θαλάσσιες οδούς της περιοχής.

«Αν το Ιράν δεν μπορεί να κάνει εμπόριο, αν το Ιράν δεν μπορεί να ζήσει, κανείς δεν θα μπορεί να κάνει εμπόριο ή να ζήσει», δήλωσε σε τοποθέτησή του που μετέδωσαν κρατικά μέσα ενημέρωσης.

Οι διαταραχές στο πετρέλαιο και οι συνέπειες για την παγκόσμια οικονομία

Κατά τη διάρκεια της σύντομης διπλωματικής κινητικότητας στη Νέα Υόρκη, Ιρανοί αξιωματούχοι είχαν επίσης επαφές με τους Σαουδάραβες αντιπάλους τους για τα Στενά του Ορμούζ. Οι συνομιλίες ανέδειξαν τη σημασία μιας σύγκρουσης επτά μηνών, η οποία έχει διαταράξει τις ροές πετρελαίου από αυτή την κρίσιμη ναυτιλιακή οδό και έχει επιβαρύνει την παγκόσμια οικονομία.

Στη Μέση Ανατολή, ο Αραγτσί είπε την Παρασκευή σε δημοσιογράφους στον ΟΗΕ ότι η συμφωνία που προτάθηκε θα έθετε σε λειτουργία μια αντίστροφη μέτρηση επτά ημερών, πριν από το άνοιγμα των Στενών και την αναστολή των περιφερειακών συγκρούσεων.

«Εάν υπάρχει σοβαρότητα από την αμερικανική πλευρά για την επίτευξη συμφωνίας και το επανάνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, όλα είναι τώρα έτοιμα», ανέφερε ο Αραγτσί. Σε περίπτωση αμερικανικής συμφωνίας, οι εμπλεκόμενες πλευρές θα μπορούσαν να περάσουν σε διευρυμένες διαπραγματεύσεις «επί αμοιβαία συμφωνημένων θεμάτων».

Στο ενδεχόμενο αυτό θα μπορούσαν να ενταχθούν και συζητήσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.

Βασική επιδίωξη του Τραμπ, όπως έχει δηλώσει, είναι να εμποδίσει το Ιράν να αποκτήσει πυρηνική βόμβα. Στους στόχους του περιλαμβάνονται επίσης η εξάλειψη της δυνατότητας της Τεχεράνης να πλήττει γειτονικές χώρες και η διαμόρφωση των προϋποθέσεων ώστε οι ίδιοι οι Ιρανοί να ανατρέψουν την ηγεσία τους.

Ο Αμερικανός απεσταλμένος στον ΟΗΕ, Μάικ Γουόλτζ, υποστήριξε την Κυριακή, μιλώντας στην εκπομπή «State of the Union» του CNN, ότι ο Τραμπ απέρριψε την πρόταση του Ιράν επειδή απαιτούσε να αρθούν αμέσως οι κυρώσεις και να απελευθερωθούν τα δεσμευμένα περιουσιακά στοιχεία.

«Επομένως, η ουσία είναι ότι ζητούσαν τα πάντα προκαταβολικά, με την υπόσχεση ότι στη συνέχεια θα διαπραγματευτούν», δήλωσε ο Γουόλτζ. Πρόσθεσε: «Ο πρόεδρος απλώς δεν είναι βέβαιος ότι οι Ιρανοί προσέρχονται με καλή πίστη και ότι θα διαπραγματευτούν πραγματικά τον τερματισμό του πυρηνικού τους προγράμματος».

Ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, ανέφερε στην εκπομπή «Face the Nation» του CBS ότι η Τεχεράνη είναι έτοιμη για συνομιλίες σχετικά με το πυρηνικό της πρόγραμμα και άλλα ζητήματα. Ξεκαθάρισε, ωστόσο, πως δεν πρόκειται να αποδεχθεί «εκφοβισμό ή εξαναγκασμό».

«Το Ιράν δεν επιδιώκει τον πόλεμο, αλλά θα υπερασπιστεί τον εαυτό του απέναντι σε πιέσεις, απειλές και επιθέσεις», δήλωσε ο Πεζεσκιάν. Παράλληλα, σημείωσε ότι η χώρα έχει ήδη συμφωνήσει πως «δεν πρόκειται να αναπτύξουμε πυρηνικά όπλα».