Ορμούζ: Έτοιμα τα πολεμικά πλοία της Γερμανίας να συνδράμουν στην αποναρκοθέτηση της ευρωπαϊκής αποστολής

Μετά την ανακοίνωση για την επικείμενη υπογραφή του Μνημονίου Συναντίληψης (MoU) μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης, οι ευρωπαϊκές δυνάμεις κινούνται με ταχύτητα για τη διασφάλιση της ναυσιπλοΐας στη Μέση Ανατολή.

Η γερμανική κυβέρνηση προετοιμάζει εκτάκτως τη συνδρομή των πολεμικών της πλοίων σε μια διεθνή αμυντική αποστολή στα Στενά του Ορμούζ, με το ομοσπονδιακό υπουργικό συμβούλιο να αναμένεται να εγκρίνει τη σχετική εντολή ακόμα και μέσα στην ερχόμενη εβδομάδα.

Η εξέλιξη αυτή έρχεται ως άμεση απάντηση στο διπλωματικό άνοιγμα της Γενεύης, καθιστώντας τη σταθερότητα της στρατηγικής αυτής θαλάσσιας διόδου κορυφαία προτεραιότητα για το Βερολίνο και τους συμμάχους του.

Έτοιμα τα γερμανικά πλοία

Ο χρόνος πιέζει ασφυκτικά τις εξελίξεις, καθώς οι ΗΠΑ και το Ιράν σχεδιάζουν να υπογράψουν αυτήν την Παρασκευή τη συμφωνία για τον τερματισμό των εχθροπραξιών.

Η υπογραφή αυτή θεωρείται ο πλέον κρίσιμος προθάλαμος για την ανάπτυξη της διεθνούς αποστολής ασφαλείας στα Στενά.

Σύμφωνα με πληροφορίες του Der Spiegel, η γερμανική κυβέρνηση και το υπουργείο Άμυνας έχουν ήδη έτοιμη τη σχετική εντολή, η οποία μετά το υπουργικό συμβούλιο θα σταλεί προς τελική έγκριση στη Μπούντεσταγκ (γερμανικό κοινοβούλιο).

Οι γερμανικές ένοπλες δυνάμεις διαθέτουν ήδη δύο πλοία σε κοντινή απόσταση: το ναρκοθηρευτικό «Fulda» και το πλοίο ανεφοδιασμού και υποστήριξης «Mosel».

Αυτή τη στιγμή βρίσκονται στην Ανατολική Μεσόγειο και, βάσει των εκτιμήσεων του υπουργείου Άμυνας, μπορούν να καταπλεύσουν στην περιοχή των επιχειρήσεων μέσα σε επτά έως δέκα ημέρες.

Το γερμανικό ναυτικό προορίζεται να ενταχθεί σε μια κοινή επιχείρηση υπό την ηγεσία της Γαλλίας και της Βρετανίας.

Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, σε κοινή γραμμή με τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν και τον Βρετανό πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ, έχει δηλώσει ότι οι χώρες τους είναι έτοιμες να συμμετάσχουν σε μια «καθαρά αμυντική, ανεξάρτητη αποστολή», με σκοπό τη διευκόλυνση της εμπορικής ναυτιλίας και τη διεξαγωγή επιχειρήσεων αποναρκοθέτησης.

Μερτς: «Δεν έχουμε λάβει ακόμα απόφαση»

Μιλώντας μετά τη Σύνοδο Κορυφής της G7 στο Εβιάν, ο Φρίντριχ Μερτς κράτησε επιφυλακτική στάση.

«Δεν έχουμε λάβει ακόμη απόφαση, ούτε στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση ούτε στο κοινοβούλιο. Πρέπει να αποσαφηνίσουμε τη νομική βάση», δήλωσε.

Το υπουργικό συμβούλιο ενδέχεται να εγκρίνει το προσχέδιο ακόμη και την επόμενη εβδομάδα, εφόσον ληφθεί η σχετική πολιτική απόφαση από την ηγεσία της κυβέρνησης.

Η τελική απόφαση θα ανήκει στη Μπούντεσταγκ, η οποία πρέπει να υπερψηφίσει την αποστολή με απλή πλειοψηφία.

Μέχρι πρότινος, ο Γερμανός Καγκελάριος έθετε ως απαράβατο όρο μια διεθνή εντολή από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Κάτι τέτοιο όμως αποδεικνύεται προβληματικό, καθώς μια γρήγορη απόφαση από τα Ηνωμένα Έθνη θεωρείται εξαιρετικά απίθανη, ενώ μια νέα εντολή της ΕΕ ή η τροποποίηση των υπαρχουσών δεν φαίνεται να είναι εφικτή μέσα σε λίγες ημέρες.

Για τον λόγο αυτό, τα γερμανικά υπουργεία αποφάσισαν να ακολουθήσουν μια εναλλακτική οδό.

Όπως αποκαλύπτει το Der Spiegel, ως νομική βάση θα χρησιμοποιηθεί ένα ψήφισμα του ΟΗΕ που υιοθετήθηκε στις 11 Μαρτίου.

Το συγκεκριμένο ψήφισμα υπογραμμίζει ότι τα κράτη έχουν το δικαίωμα «να υπερασπίζονται τα πλοία τους έναντι επιθέσεων και προκλήσεων».

Κάθε προσπάθεια παρεμπόδισης της νόμιμης διέλευσης ή της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας σε διεθνείς πλωτές οδούς συνιστά «σοβαρή απειλή για τη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια», συνεχίζει το ψήφισμα, μια διατύπωση που η γερμανική κυβέρνηση κρίνει επαρκή για να δικαιολογήσει την έγκριση της αποστολής από το κοινοβούλιο.

Η G7 χαιρέτησε τη συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν

Παράλληλα, οι ηγέτες της G7, κατά την ολοκλήρωση της συνόδου κορυφής στο Εβιάν της Γαλλίας, εξέδωσαν κοινή δήλωση με την οποία χαιρετίζουν θερμά τη διπλωματική αυτή εξέλιξη, υπογραμμίζοντας τη σημασία της για την παγκόσμια σταθερότητα.

Στο επίσημο ανακοινωθέν τους αναφέρουν: «Χαιρετίζουμε την ανακοίνωση της συμφωνίας μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν, η οποία επετεύχθη υπό την ισχυρή ηγεσία του προέδρου Τραμπ, με την υποστήριξη των μεσολαβητριών χωρών».

Ταυτόχρονα, οι ηγέτες των ισχυρότερων οικονομιών του πλανήτη κατέστησαν σαφές ότι η ελεύθερη ναυσιπλοΐα στην περιοχή αποτελεί αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα, στηρίζοντας ανοιχτά την ευρωπαϊκή πρωτοβουλία στην οποία, σύμφωνα με το Spiegel, προτίθεται να συμμετάσχει και η Γερμανία.

«Επιβεβαιώνουμε ότι το δικαίωμα της διέλευσης χωρίς περιορισμούς ή τέλη, αποτελεί το θεμέλιο του διεθνούς εμπορίου. Συμφωνούμε ότι η πολυεθνική, ανεξάρτητη και αμυντική πρωτοβουλία υπό την ηγεσία της Γαλλίας και του Ηνωμένου Βασιλείου μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στη διευκόλυνση της επανέναρξης της θαλάσσιας κυκλοφορίας στα Στενά του Ορμούζ, προστατεύοντας τα εμπορικά πλοία, καθησυχάζοντας τους φορείς εκμετάλλευσης της εμπορικής ναυτιλίας και υποστηρίζοντας την επαλήθευση της απομάκρυνσης όλων των ναρκών».

Υπενθυμίζεται πως, σύμφωνα με απόρρητο έγγραφο που είδε το Reuters νωρίτερα στις αρχές του μήνα και συντάχθηκε στις 26 Μαΐου, η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (EEAS) προτείνει την ανάληψη «πρωταγωνιστικού ρόλου» από την ευρωπαϊκή ναυτική αποστολή «Aspides» στις επιχειρήσεις αποναρκοθέτησης των Στενών του Ορμούζ, ως μέρος μιας ευρύτερης διεθνούς πρωτοβουλίας.

Το αποκαλυπτικό δημοσίευμα του Reuters ήρθε να επιβεβαιώσει τα όσα είχε σημειώσει την ίδια ακριβώς ημέρα (26 Μαΐου) η Ελέν Λε Γκαλ, γενική διευθύντρια για την περιοχή ΜΕΝΑ (Μέση Ανατολή και Βόρεια Αφρική) στην EEAS, μιλώντας στο enikos.gr.

Στο έγγραφο που περιήλθε στην κατοχή του Reuters καταγράφεται δύο φορές, σχεδόν με την ίδια ακριβώς διατύπωση, η φράση-κλειδί που χρησιμοποίησε και η Λε Γκαλ στη συνέντευξή της στο enikos.gr: «όταν θα πληρούνται οι κατάλληλες συνθήκες».

Μεταξύ άλλων, είχε δηλώσει πως «Η ελευθερία της ναυσιπλοΐας δεν είναι διαπραγματεύσιμη και, ως εκ τούτου, τα Στενά του Ορμούζ πρέπει να ανοίξουν ξανά».

Η υψηλόβαθμη αξιωματούχος είχε επισημάνει επίσης ότι αρκετά κράτη-μέλη έχουν ήδη ανταποκριθεί θετικά στον γαλλοβρετανικό «Συνασπισμό των Προθύμων» «με βάση τις εθνικές τους δυνατότητες και πόρους», προσθέτοντας πως υπάρχει σύμπνοια για την ανάγκη εντατικοποίησης των προσπαθειών.

Τα αγκάθια της αποστολής

Αυτές ακριβώς οι «κατάλληλες συνθήκες» αποτελούν και το μεγάλο ερωτηματικό της επόμενης ημέρας, καθώς η πολιτική και επιχειρησιακή εξίσωση περιλαμβάνει έντονους προβληματισμούς για το αν η αποστολή θα γίνει τελικά αποδεκτή στο πεδίο, αλλά κι από όλους.

Άλλωστε, είναι ενδεικτικό πως, ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών Γιόχαν Βάντεπουλ, έθεσε ξεκάθαρα το ζήτημα των εγγυήσεων: «Είναι θέληση όλων των πλευρών να καθαρίσουμε αυτές τις νάρκες;»

Αυτό είναι κάτι που, σύμφωνα με τον ίδιο, πρέπει να διασφαλιστεί απόλυτα.

Ωστόσο, τα μηνύματα που φτάνουν από την Τεχεράνη δείχνουν το αντίθετο, καθώς το Ιράν τάσσεται ξεκάθαρα κατά οποιασδήποτε ξένης στρατιωτικής παρουσίας στα Στενά.

Με τα τωρινά δεδομένα πάντως, η μοναδική επιχείρηση που σχεδιάζεται από την ευρωπαϊκή πλευρά αφορά αποκλειστικά την αποναρκοθέτηση της θαλάσσιας περιοχής.