Ο υπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας, Γιόχαν Βάντεφουλ στο περιθώριο της επίσημης επίσκεψής του στην Αθήνα, κατά την οποία συναντήθηκε με τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και με τον Έλληνα ομόλογό του, Γιώργο Γεραπετρίτη, με φόντο τις εξελίξεις στην Μέση Ανατολή, αλλά και θέματα που αφορούν την Ευρώπη, παραχώρησε συνέντευξη στο ΕΡΤNews.
Στη συνέντευξή του, ο Γιόχαν Βάντεφουλ ανέδειξε την ανάγκη για μια νέα, στενότερη στρατηγική συνεργασία μεταξύ Ελλάδας και Γερμανίας. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας, με τον Γερμανό πολιτικό να αναγνωρίζει ότι η προστασία των θαλάσσιων οδών είναι ζωτικής σημασίας για την ευρωπαϊκή οικονομία.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η Ελλάδα αποτελεί κράτος-κλειδί για την ΕΕ, ενώ σχολιάζοντας τη σταδιακή απόσυρση των αμερικανικών δυνάμεων από την Γερμανία, σημείωσε πως η ευρωπαϊκή κυριαρχία αποκτά νέο νόημα σε αυτούς τους καιρούς.
Αναλυτικά η συνέντευξη του Γιόχαν Βάντεφουλ
Ερώτηση: Ολόκληρος ο κόσμος, η Γερμανία όπως και η Ελλάδα, βιώνουν τις συνέπειες αυτής της νέας κρίσης στη Μέση Ανατολή και ιδίως τις συνέπειες του κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ. Η Γερμανία έχει δεσμευτεί ή έχει εγγυηθεί πως θα συμβάλει στη διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στο Ορμούζ. Για την Ελλάδα η ελεύθερη ναυσιπλοΐα είναι εξέχουσας σημασίας. Υπάρχει πιθανότητα συνεργασίας ανάμεσα στη Γερμανία και την Ελλάδα;
Γιόχαν Βάντεφουλ: Σίγουρα. Διότι όπως σε πολλούς άλλους τομείς, μοιραζόμαστε κοινές αξίες και κοινά συμφέροντα. Η ελευθερία της ναυσιπλοΐας αποτελεί κεντρικό σημείο αναφοράς του δημόσιου Δικαίου της θάλασσας, του διεθνούς Δικαίου της θάλασσας. Και φυσικά, για εμάς έχει τεράστιες οικονομικές επιπτώσεις η διατάραξη τέτοιων θαλάσσιων οδών. Το είδαμε ήδη στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ, όταν αποκλείστηκε η πρόσβαση στην Ερυθρά Θάλασσα και κατά συνέπεια στη Διώρυγα του Σουέζ. Εδώ λοιπόν έχουμε κοινά συμφέροντα και μπορούμε να συνεργαστούμε. Προϋπόθεση είναι, φυσικά, ο τερματισμός των εχθροπραξιών μεταξύ του Ιράν, των ΗΠΑ και του Ισραήλ από την άλλη πλευρά. Και γι’ αυτό καλούμε το Ιράν να διαπραγματευτεί με σοβαρότητα και επίσης να είναι έτοιμο να εγκαταλείψει κάθε πρόγραμμα ανάπτυξης πυρηνικών όπλων.
Ερώτηση: Κοινά συμφέροντα υπάρχουν και σε άλλους τομείς, για παράδειγμα όσον αφορά την κοινή ανησυχία ότι αυτή η κρίση θα προκαλέσει ένα νέο προσφυγικό κύμα, ενώ σύντομα θα εφαρμοστεί η νέα νομοθεσία της ΕΕ για το άσυλο. Τι γίνεται λοιπόν με τα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ; είμαστε προετοιμασμένοι για μια νέα κρίση;
Γιόχαν Βάντεφουλ: Θεωρώ πως είμαστε, δεδομένου ότι έχουμε αναγνωρίσει από κοινού ότι η εξωτερική προστασία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δηλαδή η διασφάλιση των εξωτερικών συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πρέπει να ενισχυθεί σημαντικά, ώστε να μπορέσουμε να ελέγξουμε τη μετανάστευση. Υπάρχουν πράγματι άτομα που μπορούμε να αξιοποιήσουμε ως εργατικό δυναμικό στην ΕΕ και που θέλουμε να έχουμε, εφόσον ενσωματωθούν, εφόσον μάθουν τη γλώσσα μας, εφόσον υπακούν στο δικό μας νομικό σύστημα. Πρέπει όμως να σταματήσουμε την ανεξέλεγκτη μετανάστευση, η οποία μας έχει επιβαρύνει όλους. Σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα αποτελεί κράτος-κλειδί. Είμαστε ευγνώμονες για τη στενή συνεργασία που έχουμε με την Ελλάδα σε αυτόν τον τομέα. Και φυσικά, το ευρωπαϊκό σύστημα πρέπει να εξελιχθεί σταδιακά. Θεωρούμε όμως πως έγιναν καθοριστικά βήματα στις Βρυξέλλες, τα οποία πρέπει τώρα να εφαρμοστούν στην πράξη. Τόσο στη θάλασσα όσο και στη στεριά, πρέπει να ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα. Εδώ απαιτείται πολύ στενή συνεργασία και από πλευράς μας εμείς, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση, χαιρόμαστε που η συνεργασία με την ελληνική κυβέρνηση είναι τόσο καλή.
Ερώτηση: Είχατε πει στο παρελθόν ότι τα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ είναι και εξωτερικά σύνορα της Γερμανίας. Τι εννοείτε με αυτό;
Γιόχαν Βάντεφουλ: Ότι δεν πρέπει να προσπαθούμε να υψώνουμε φράγματα μεταξύ μας και ότι όταν οι πρόσφυγες βρίσκονται στην ΕΕ, είναι πολύ δύσκολο να τους αποτρέψουμε από το να μετακινούνται από τη μία χώρα στην άλλη. Γι’ αυτό πρέπει να αναπτύξουμε μια νέα αντίληψη, πρέπει να υπερασπιζόμαστε από κοινού τα εξωτερικά μας σύνορα. Και αυτό σημαίνει φυσικά, πως κράτη όπως η Ελλάδα, αλλά και όπως η Ιταλία, η Ισπανία και η Πορτογαλία, πρέπει να έχουν τη στήριξή μας. Διότι αυτά τα κράτη φέρουν το βάρος εκ μέρους μας. Αν δεν ανακόψουμε τη ροή προσφύγων εδώ στην Ελλάδα, δεν θα καταφέρουμε να το κάνουμε στα σύνορα Αυστρίας-Γερμανίας. Αυτή είναι η νέα αντίληψη που πρέπει να υιοθετήσουμε. Χρειαζόμαστε εδώ μια νέα αλληλεγγύη. Το καλό είναι ότι έχουμε αναπτύξει μια κοινή αντίληψη ως προς αυτό. Αν την εφαρμόσουμε τώρα με συνέπεια, τότε θα μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα.
Ερώτηση: Ας παραμείνουμε στην κατάσταση όσον την ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο. Το περασμένο καλοκαίρι, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση ενέκρινε την πώληση 40 μαχητικών αεροσκαφών Eurofighter στην Τουρκία. Μπορείτε να εγγυηθείτε ότι αυτό το οπλικό σύστημα δεν θα στραφεί εναντίον της Ελλάδας;
Γιόχαν Βάντεφουλ: Για εμάς, αυτό είναι η αυτονόητη προϋπόθεση. Πρόκειται για μια συμφωνία μεταξύ Μεγάλης Βρετανίας και Τουρκίας, στην οποία η Γερμανία συμβάλλει σε κάποιον βαθμό. Είμαστε έτοιμοι για αυτό, αφού η Τουρκία είναι εταίρος του ΝΑΤΟ και αμυνόμαστε από κοινού ενάντια σε εξωτερικούς εχθρούς. Τονίζω όμως τους «εξωτερικούς εχθρούς». Για εμάς, η στενή συνεργασία στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ είναι συνολικά πολύ σημαντική, όπως είναι και η στενή συντονισμένη δράση με την Ελλάδα. Η Ελλάδα, σε αντίθεση με την Τουρκία, είναι μέλος της ευρωπαϊκής οικογένειάς μας, της ΕΕ, και ως εκ τούτου, είμαστε πολύ κοντά. Η ΕΕ είναι η πιο στενή οικογένεια που έχουμε, από πολιτική άποψη, ως Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας. Και θα φροντίζουμε πάντα να προστατεύονται όλα τα μέλη της οικογένειας. Τα συμφέροντα όλων των μελών της οικογένειας θα είναι πάντα τα πιο σημαντικά.
Ερώτηση: Η σχέση μεταξύ Ελλάδας και Γερμανίας είναι πολύ καλύτερη από ό,τι ήταν την τελευταία δεκαετία. Πολλά έχουν βελτιωθεί. Όμως, για μια στρατηγική συνεργασία μεταξύ Ελλάδας και Γερμανίας, όπως έχει η Ελλάδα με άλλους εταίρους, υπάρχουν ακόμη περιθώρια βελτίωσης με τη Γερμανία, σωστά;
Γιόχαν Βάντεφουλ: Πάντα υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης. Ο χώρος για βελτίωση είναι πάντα ο μεγαλύτερος χώρος στον κόσμο, όπως είπε κάποτε ένας πολιτικός. Όμως, κάθε μέλος της ΕΕ είναι αυτόματα στρατηγικός εταίρος μας. Το να είναι μέλος της ΕΕ είναι ό,τι πιο σημαντικό μπορεί να έχει μια χώρα και γι’ αυτό είναι ήδη πολύ ξεχωριστή ιδιότητα. Ωστόσο, ο αγαπητός Έλληνας ομόλογός μου κι εγώ συμφωνήσαμε σήμερα ξανά σε μια νέα ατζέντα έπειτα από 10 χρόνια. Και τώρα αυτή ονομάζουμε πλέον «στρατηγική συνεργασία». Αυτό σημαίνει ότι πράγματι θέλουμε να συνεργαστούμε ακόμη πιο στενά και με πιο στρατηγικό τρόπο. Αναφέρατε το θέμα της μετανάστευσης. Φυσικά, θέλουμε επίσης να συνεργαστούμε στενότερα στον τομέα των αμυντικών εξοπλισμών. Σήμερα θα επισκεφθώ ένα ελληνικό ναυπηγείο. Επιπλέον, θέλουμε να συνεργαστούμε πιο στενά και στον ψηφιακό τομέα. Σήμερα θα επισκεφθώ και μία γερμανική εταιρία, η οποία, σε κοινή ανάπτυξη με Έλληνες φίλους, θα παράγει δορυφορικές εικόνες που ανιχνεύουν έγκαιρα δασικές πυρκαγιές. Υπάρχουν πολλοί τομείς όπου μπορούμε να συνεργαστούμε πολύ πιο στενά. Η φιλία μας είναι τόσο δυνατή που πρέπει να την αξιοποιήσουμε πολύ περισσότερο.
Ερώτηση: Βρίσκω ενδιαφέρον το ότι, στη σύντομη επίσκεψη που κάνετε τώρα στην Αθήνα, έχετε επιλέξει να επισκεφθείτε δύο εταιρίες. Μια εταιρία αμυντικών εξοπλισμών και μια εταιρεία ψηφιακής τεχνολογίας. Αυτό είναι, τελικά, το πνεύμα της εποχής;
Γιόχαν Βάντεφουλ: Πιστεύω πως ναι. Πιστεύω πως αυτά είναι τα ζητήματα που μας τίθενται σήμερα. Δυστυχώς, επειδή οι κρίσεις και οι συγκρούσεις αυξάνονται, πρέπει να βελτιωθούμε στον τομέα της ασφάλειας. Πρέπει να μπορούμε να αμυνθούμε καλύτερα σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Ο ευρωπαϊκός πυλώνας στο ΝΑΤΟ γίνεται όλο και πιο σημαντικός και γι’ αυτό πρέπει και σε αυτόν τον τομέα να συνεργαστούμε στενότερα από ό,τι στο παρελθόν. Και το δεύτερο θέμα είναι φυσικά ο ψηφιακός τομέας. Ως Ευρωπαίοι, δεν μπορούμε να επιτρέψουμε το ψηφιακό μέλλον να βρίσκεται μόνο στην Κίνα ή στις ΗΠΑ. Πρέπει να υπάρχει στην Ευρώπη. Κάθε συνεργασία σε αυτόν τον τομέα είναι καλή και πρέπει να την προωθήσουμε.
Ερώτηση: Και μια τελευταία ερώτηση με αφορμή την επικαιρότητα. Πόσο σας ανησυχεί η ανακοίνωση του Αμερικανού προέδρου για την απόσυρση 5.000 ή και πιο πολλών Αμερικανών στρατιωτών από τη Γερμανία;
Γιόχαν Βάντεφουλ: Λοιπόν, ήμασταν ήδη προετοιμασμένοι γι’ αυτό, επειδή οι Αμερικανοί μας λένε εδώ και καιρό ότι πρέπει να επικεντρωθούν πιο πολύ στην περιοχή του Ειρηνικού και ότι περιμένουν από εμάς τους Ευρωπαίους να αναλάβουμε περισσότερο τις ευθύνες μας. Δεύτερον, ανέκαθεν μας έλεγαν ότι και οι ίδιοι πρέπει να κάνουν μειώσεις και στον τομέα του Στρατού Ξηράς. Επομένως, δεν αποτελεί μεγάλη έκπληξη. Αυτό σημαίνει ότι έχουμε δουλειά να κάνουμε. Πρέπει να τους αντικαταστήσουμε. Και μπορούμε. Οι γερμανικές ένοπλες δυνάμεις αυξάνονται. Και ενθαρρύνω όλους τους άλλους Ευρωπαίους εταίρους του ΝΑΤΟ να κάνουν το ίδιο και να φροντίσουν να βελτιωθούμε στον τομέα της άμυνας. Η ευρωπαϊκή κυριαρχία αποκτά νέο νόημα σε αυτούς τους καιρούς. Αλλά είναι στο χέρι μας. Κυριαρχία σημαίνει επίσης ότι μπορούμε να αποφασίζουμε οι ίδιοι για περισσότερα. Επομένως, από αυτή την άποψη, είμαι αισιόδοξος γι’ αυτό.
