Μια ανακάλυψη που μοιάζει βγαλμένη από ταινία έρχεται να συγκλονίσει τον κόσμο της αρχαιολογίας. Σχεδόν 2.000 χρόνια μετά την καταστροφική έκρηξη του Βεζούβιου που αφάνισε την Πομπηία, οι επιστήμονες κατάφεραν να αποκαλύψουν την ταυτότητα ενός από τα θύματα.

Περισσότερες από έξι δεκαετίες μετά τις ανασκαφικές εργασίες που πραγματοποιήθηκαν στον λεγόμενο «Κήπο των Φυγάδων» (Orto dei Fuggiaschi), μια νέα ανάλυση των υλικών που είχαν ανακτηθεί τότε κατάφερε να αποδώσει επαγγελματική ταυτότητα σε ένα από τα θύματα της ηφαιστειακής καταστροφής του 79 μ.Χ., η οποία έθαψε τη ρωμαϊκή αυτή πόλη.

Σύμφωνα λοιπόν με τα αποτελέσματα των ερευνών, που δόθηκαν πρόσφατα στη δημοσιότητα από το Αρχαιολογικό Πάρκο της Πομπηίας, το άτομο ήταν πιθανότατα γιατρός, ο οποίος παγιδεύτηκε στην τραγωδία ενώ προσπαθούσε να διαφύγει, μεταφέροντας μαζί του διάφορα εργαλεία που σχετίζονταν με το επάγγελμά του.

Η καθοριστική εξέλιξη στην έρευνα προήλθε από τη μελέτη μιας μικρής θήκης που παρέμενε κρυμμένη μέσα στον γύψινο εκμαγείο ενός ανθρώπινου σώματος. Το εκμαγείο είχε ανακαλυφθεί κατά τις ανασκαφές που διηύθυνε ο Αμεντέο Μαϊούρι το 1961.

Στην περιοχή εκείνη, που τότε καταλαμβανόταν από αμπελώνα, οι αρχαιολόγοι βρήκαν τα εκμαγεία δεκατεσσάρων ανθρώπων που χτυπήθηκαν από το πυροκλαστικό νέφος τη στιγμή που προσπαθούσαν απεγνωσμένα να σωθούν εγκαταλείποντας την πόλη.

Πρόσφατες αναλύσεις στα υλικά που φυλάσσονταν στις αποθήκες του Αρχαιολογικού Πάρκου της Πομπηίας έφεραν στο φως ένα προσωπικό σύνολο αντικειμένων εξαιρετικού ενδιαφέροντος. Η συλλογή περιλαμβάνει ένα μικρό κουτί από οργανικό υλικό με μεταλλικά εξαρτήματα, ένα υφασμάτινο πουγκί με χάλκινα και ασημένια νομίσματα, καθώς και μια σειρά εργαλείων που παραπέμπουν σε ιατρικό εξοπλισμό.

Οι διαγνωστικές εξετάσεις, που πραγματοποιήθηκαν με ακτινογραφίες και αξονικές τομογραφίες στην κλινική Casa di Cura Maria Rosaria στην Πομπηία, αποκάλυψαν μέσα στη θήκη μια πλάκα από σχιστόλιθο που χρησιμοποιούνταν για την παρασκευή φαρμακευτικών ή καλλυντικών ουσιών, καθώς και μικρά μεταλλικά εργαλεία που ερμηνεύονται ως χειρουργικά όργανα.

Συνολικά, αυτά τα στοιχεία επιτρέπουν την υπόθεση ότι το θύμα ήταν medicus (γιατρός), προσφέροντας έτσι ένα σπάνιο και εξαιρετικά πολύτιμο στοιχείο σχετικά με το επάγγελμα που ασκούσε εν ζωή το συγκεκριμένο άτομο. Η εφαρμογή προηγμένων διαγνωστικών τεχνολογιών, συμπεριλαμβανομένων αξονικών τομογραφιών με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης και τρισδιάστατων ανακατασκευών, κατέστησε δυνατή την ανάλυση του περιεχομένου του εκμαγείου χωρίς να διακυβευτεί η φυσική του ακεραιότητα.

Αυτή η μεθοδολογική προσέγγιση ανοίγει νέες προοπτικές για τη μελέτη των εκμαγείων της Πομπηίας και αποκάλυψε επίσης άγνωστες έως τώρα λεπτομέρειες σχετικά με την εξελιγμένη μηχανική δομή του μικρού κουτιού, το οποίο διέθετε περίπλοκο σύστημα κλειδώματος που λειτουργούσε με οδοντωτό τροχό.

Η έρευνα αποτελεί αποτέλεσμα έντονα διεπιστημονικής συνεργασίας, με τη συμμετοχή αρχαιολόγων, συντηρητών, φυσικών ανθρωπολόγων, αρχαιοβοτανολόγων, νομισματολόγων, ακτινολόγων, ειδικών στη διαγνωστική απεικόνιση και ειδικών στην ψηφιακή μοντελοποίηση. Το αποτέλεσμα δεν περιορίζεται απλώς στην ανάκτηση ενός αντικειμένου, αλλά επιτρέπει την ανασύνθεση μιας ανθρώπινης ζωής που διακόπηκε βίαια από την έκρηξη.

Ο διευθυντής του Αρχαιολογικού Πάρκου της Πομπηίας, Γκάμπριελ Τσουχτρίγκελ, δήλωσε χαρακτηριστικά:

«Ήδη πριν από δύο χιλιάδες χρόνια υπήρχαν άνθρωποι που δεν ασκούσαν την ιατρική μόνο κατά τις ώρες εργασίας, αλλά ήταν γιατροί κάθε στιγμή, ακόμη και τη στιγμή που προσπαθούσαν να διαφύγουν από την έκρηξη, η οποία ματαιώθηκε από το πυροκλαστικό νέφος που πρόλαβε την ομάδα των φυγάδων που επιχειρούσαν να εγκαταλείψουν την πόλη μέσω της Πύλης της Νοτσέρα. Ο άνθρωπος αυτός κουβαλούσε μαζί του τα εργαλεία του ώστε να είναι έτοιμος να ξαναχτίσει τη ζωή του αλλού χάρη στο επάγγελμά του, αλλά ίσως και για να βοηθήσει άλλους. Αφιερώνουμε αυτή τη μικρή αλλά σημαντική ανακάλυψη σε όλες τις γυναίκες και τους άνδρες που συνεχίζουν σήμερα να ασκούν αυτό το επάγγελμα με εξαιρετικά υψηλό αίσθημα ευθύνης και προσφοράς προς την κοινωνία».

Η ανακάλυψη επιβεβαιώνει για ακόμη μία φορά την εξαιρετική αξία των αποθηκών του Αρχαιολογικού Πάρκου της Πομπηίας ως ζωντανού αρχείου ιστοριών που εξακολουθούν να περιμένουν να ανασυντεθούν, καθώς και τη σημασία της ενσωμάτωσης της ανθρωπιστικής έρευνας και της επιστημονικής καινοτομίας για την εμβάθυνση της γνώσης μας για τον αρχαίο κόσμο.

Βίντεο εδώ