Μια νέα επιστημονική μελέτη από ερευνητική ομάδα στην Κίνα φέρνει στο φως μια καθοριστική περίοδο στην ανθρώπινη ιστορία, κατά την οποία ο πληθυσμός του είδους μας μειώθηκε δραματικά πριν από περίπου 930.000 χρόνια.
Το φαινόμενο αυτό, γνωστό ως στενωπός πληθυσμού, φαίνεται ότι περιόρισε τον αριθμό των ανθρώπων σε περίπου 1.300 άτομα, με συνέπειες που διήρκεσαν για περισσότερα από 120.000 χρόνια.
Η έρευνα, που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Science, βασίστηκε στην ανάλυση γενετικού υλικού από σύγχρονους ανθρώπους, προκειμένου να διερευνηθεί τι συνέβη στον πληθυσμό σχεδόν ένα εκατομμύριο χρόνια πριν. Οι επιστήμονες αξιοποίησαν το μοντέλο FitCoal, το οποίο επιτρέπει την εκτίμηση του μεγέθους πληθυσμών μέσω γονιδιωμάτων από περισσότερα από 3.000 άτομα διαφορετικής γεωγραφικής προέλευσης, κυρίως από την Αφρική αλλά και άλλες περιοχές.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι ο αριθμός των προγόνων μας μειώθηκε από περίπου 100.000 σε μόλις 1.000 άτομα για ένα διάστημα που διήρκεσε σχεδόν 100.000 χρόνια. Παρ’ όλα αυτά, ο ανθρώπινος πληθυσμός κατάφερε να ανακάμψει και σήμερα ξεπερνά τα 8,2 δισεκατομμύρια, σύμφωνα με στοιχεία του Worldometers.
Ο δρ Yi-Hsuan Pan, από το East China Normal University και συν-συγγραφέας της μελέτης, σημείωσε ότι, αν και η ακριβής αιτία αυτής της δραματικής μείωσης δεν έχει πλήρως αποσαφηνιστεί, η έρευνα ανοίγει νέους δρόμους στην κατανόηση της ανθρώπινης εξέλιξης. Μία από τις πιθανές εξηγήσεις είναι οι κλιματικές αλλαγές στην Αφρική, με τη μετάβαση σε πιο ψυχρές και ξηρές συνθήκες. 
Όπως επισημαίνει ο ίδιος, παραμένουν κρίσιμα ερωτήματα: «Πού ζούσαν αυτοί οι άνθρωποι; Πώς επέζησαν από τόσο ακραίες περιβαλλοντικές αλλαγές; Και ποιος ήταν ο ρόλος της φυσικής επιλογής στην εξέλιξή τους κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου;».
Ο επικεφαλής της έρευνας, δρ Wangjie Huopens, ανέφερε ότι τα πρώτα στοιχεία για την ύπαρξη αυτού του φαινομένου είχαν εντοπιστεί πριν από περίπου πέντε χρόνια, όμως η επιβεβαίωσή του προέκυψε ύστερα από εκτεταμένες και επαναλαμβανόμενες αναλύσεις με τη χρήση του μοντέλου FitCoal. Η ανακάλυψη αυτή ανοίγει νέες προοπτικές στην κατανόηση της εξέλιξης του ανθρώπινου είδους, αναδεικνύοντας παράλληλα πόσα ερωτήματα εξακολουθούν να παραμένουν αναπάντητα.
Σύμφωνα με τα συμπεράσματα της μελέτης, τα γονίδια των περίπου 1.300 ανθρώπων που επέζησαν εκείνης της κρίσιμης περιόδου είναι εκείνα που πέρασαν στις επόμενες γενιές και διαμόρφωσαν τον σημερινό ανθρώπινο πληθυσμό. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ήταν οι μοναδικοί άνθρωποι που ζούσαν τότε, αλλά εγείρει σημαντικά ερωτήματα σχετικά με τις συνθήκες που οδήγησαν σε αυτή τη δραματική μείωση, καθώς και με τον τρόπο που το ανθρώπινο είδος κατάφερε τελικά να ανακάμψει.
