Τα θέματα που συζητήθηκαν κατά την σημερινή συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου υπό τον Κυριάκο Μητσοτάκη, γνωστοποίησε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης.

Αναλυτικά, όπως ανακοίνωσε ο Υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ και Κυβερνητικός Εκπρόσωπος, μετά την εισαγωγική τοποθέτηση του Πρωθυπουργού:

1. Ο Υπουργός Εξωτερικών κ. Γεώργιος Γεραπετρίτης ενημέρωσε το Υπουργικό Συμβούλιο για την εξωτερική πολιτική και τις διεθνείς εξελίξεις.

Ο Υπουργός αναφέρθηκε στην εξέλιξη του μετώπου της πολεμικής σύρραξης στην ευρύτερη Μέση Ανατολή, στις διπλωματικές προσπάθειες που γίνονται με στόχο την παύση των εχθροπραξιών αλλά και στις γεωπολιτικές ανακατατάξεις που συντελούνται και τις συνέπειες που μπορεί να προκύψουν εφόσον ο πόλεμος συνεχιστεί. Η Ελλάδα συνομιλεί με όλους τους συμμάχους και εταίρους της και λειτουργεί πάντοτε με απόλυτη προτεραιότητα το εθνικό συμφέρον και φυσικά με γνώμονα το διεθνές δίκαιο, καλώντας για άμεση επαναφορά της διπλωματίας, προστασία των αμάχων και σεβασμό στην ελευθερία της ναυσιπλοΐας. Η χώρα μας έχει σήμερα το πιο ισχυρό διπλωματικό αποτύπωμα από ποτέ και αμυντικές δυνατότητες που μπορούν να παρέχουν ασφάλεια τόσο στην ίδια την Ελλάδα, όσο και στην αδελφή Κύπρο και στους συμμάχους της.

2. Η Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης κ. Νίκη Κεραμέως και ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup κ. Κυριάκος Πιερρακάκης εισηγήθηκαν στο Υπουργικό Συμβούλιο την παροχή σύμφωνης γνώμης σχετικά με τον καθορισμό του νομοθετημένου κατώτατου μισθού και του νομοθετημένου κατώτατου ημερομισθίου για το έτος 2026.

Πρόκειται για αύξηση 40 ευρώ στον κατώτατο μισθό (4,55%), ο οποίος διαμορφώνεται από τα 880 στα 920 ευρώ, καθώς και για αντίστοιχη αύξηση του κατώτατου ημερομισθίου από 39,30 ευρώ σε 41,09 ευρώ, με ισχύ από την 1η Απριλίου 2026.

Η συνολική αύξηση του κατώτατου μισθού από το 2019 ανέρχεται στα 270 ευρώ μηνιαίως και 3.780 ετησίως (δηλ. από 4,2 έως 5,8 επιπλέον μισθοί), αύξηση 41,54%. Η Ελλάδα κατατάσσεται πλέον στη 12η θέση μεταξύ των 22 χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης που εφαρμόζουν νομοθετημένο κατώτατο μισθό.

Η αύξηση αφορά άμεσα περίπου 700.000 θέσεις στον ιδιωτικό τομέα, όλους όσοι λαμβάνουν επιδόματα συνδεδεμένα με τον κατώτατο μισθό – όπως τα επιδόματα  μητρότητας, γονικής άδειας και ανεργίας– καθώς επίσης και το σύνολο των δημοσίων υπαλλήλων, οι οποίοι επίσης θα δουν αύξηση στον μισθό τους. Η αύξηση του κατώτατου μισθού έμμεσα συμπαρασύρει αυξητικά και τον μέσο μισθό, ο οποίος, σύμφωνα με τα στοιχεία της ετήσιας έκθεσης του συστήματος «ΕΡΓΑΝΗ», για το 2025 ανήλθε στα 1.516 ευρώ.

Αξίζει να σημειωθεί ότι αυτή είναι η έκτη συνεχόμενη αύξηση στον κατώτατο μισθό η οποία, σε συνδυασμό με τη σημαντική τόνωση της απασχόλησης, με την αύξηση των εισοδημάτων που απορρέει από την επέκταση της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας σε 2.000.000 και πλέον εργαζόμενους, με το νέο ευνοϊκό πλαίσιο για τη σύναψη Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας καθώς και με τη μείωση του φόρου εισοδήματος, συμβάλλει στη διεύρυνση του διαθέσιμου εισοδήματος των εργαζομένων.

3. Ο Αναπληρωτής Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών κ. Νικόλαος Παπαθανάσης παρουσίασε στο Υπουργικό Συμβούλιο τον προγραμματισμό ολοκλήρωσης και βεβαίωσης των οροσήμων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας έως τις 31 Αυγούστου 2026.

Αναλύθηκαν τα βήματα και οι προθεσμίες για την επίτευξη αλλά και την τεκμηρίωση της ολοκλήρωσης των οροσήμων για το τελικό αίτημα πληρωμής, αναδεικνύοντας τον συστηματικό ρυθμό εργασιών και τον σημαντικό όγκο έργου που βρίσκεται σε εξέλιξη.

Παράλληλα, περιγράφηκαν οι διαδικασίες της τελικής αναθεώρησης, οι οποίες υλοποιούνται μέσω ενισχυμένης και συνεχούς συνεργασίας με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Παρουσιάστηκε το σύνολο των συμβάσεων και των προσκλήσεων χρηματοδότησης που συνδέονται με τα ορόσημα, αναδεικνύοντας την εκτεταμένη προετοιμασία και τη σημαντική διοικητική και τεχνική προσπάθεια που εξελίσσεται σε όλους τους εμπλεκόμενους φορείς. Όπως επισημάνθηκε, το σύνολο των δράσεων συγκροτεί μια οργανωμένη και υψηλής έντασης προσπάθεια που στοχεύει στην επιτυχή ολοκλήρωση του προγράμματος και στην πλήρη επίτευξη όλων των προβλεπόμενων οροσήμων.

Ο κ. Παπαθανάσης ενημέρωσε επίσης, για την επιτυχή ολοκλήρωση της ενδιάμεσης αναθεώρησης των Προγραμμάτων ΕΣΠΑ 2021-2027 από τη χώρα μας μέσω της οποίας πραγματοποιήθηκε μια ουσιαστική ανακατανομή των ευρωπαϊκών πόρων στις σύγχρονες ανάγκες της οικονομίας και της κοινωνίας. Η Ελλάδα ανταποκρίθηκε άμεσα και αποτελεσματικά στην ενσωμάτωση των νέων στρατηγικών προτεραιοτήτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επιτυγχάνοντας τους στόχους κι εξασφαλίζοντας την ανακατεύθυνση 2,13 δισ. ευρώ στις νέες προτεραιότητες. Με την επίτευξη των στόχων σχεδόν από το σύνολο των Προγραμμάτων ΕΣΠΑ 2021-2027 διασφαλίσαμε παράταση της περιόδου επιλεξιμότητας των δαπανών για ένα ακόμα έτος έως το 2030, καθώς και επιπλέον προκαταβολές ύψους 650εκ εκ των οποίων τα 450εκ έχουν ήδη εισρεύσει στη χώρα. Αξιοσημείωτη είναι η έγκριση της πρωτοποριακής δράσης για την προσιτή και βιώσιμη στέγαση, ύψους περίπου 500εκ. ευρώ, με την επιδότηση της ανακαίνισης ιδιωτικών παλαιών κλειστών και ανοικτών κατοικιών, που θα συμβάλλει στην αντιμετώπιση του προβλήματος της προσιτής στέγασης και στην ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.

4. Ο Υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου κ. Αθανάσιος Πλεύρης παρουσίασε το νομοσχέδιο για την εφαρμογή του νέου Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο.

Το νέο Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για το Άσυλο και τη Μετανάστευση εισάγει ταχύτερες και αυστηρότερες διαδικασίες για τη διαχείριση των παράνομων εισόδων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με στόχο την αποτελεσματικότερη διαχείριση των αιτήσεων ασύλου και των επιστροφών.

Πρώτο στάδιο αποτελεί ο υποχρεωτικός έλεγχος διαλογής (screening) για όλους όσοι εισέρχονται παράνομα στη χώρα. Ο έλεγχος περιλαμβάνει ταυτοποίηση, υγειονομικό έλεγχο και ενισχυμένο έλεγχο ασφαλείας και ολοκληρώνεται εντός 7 ημερών στα σύνορα και 3 ημερών στην ενδοχώρα.

Η εξέταση των αιτήσεων ασύλου διαφοροποιείται ανάλογα με το προσφυγικό προφίλ του αιτούντος. Για άτομα από χώρες με χαμηλά ποσοστά αναγνώρισης προβλέπεται υποχρεωτικά συνοριακή διαδικασία, η οποία ολοκληρώνεται εντός 12 εβδομάδων και συνοδεύεται από υποχρεωτικό περιορισμό της ελευθερίας ή διοικητική κράτηση. Αν η αίτηση απορριφθεί, ακολουθεί άμεσα ταχεία διαδικασία επιστροφής. Αντίθετα, όσοι έχουν ισχυρότερο προσφυγικό προφίλ υπάγονται στην κανονική διαδικασία ασύλου, με χρονικό ορίζοντα έως 6 μήνες.

Ένα ακόμη πολύ σημαντικό στοιχείο είναι ότι, πλέον, η απόφαση επιστροφής θα συνδέεται πολύ πιο άμεσα με την απόφαση ασύλου και θα πρέπει να εκδίδεται είτε μαζί με την απορριπτική απόφαση του ασύλου, από το ίδιο όργανο, είτε ταυτόχρονα με αυτήν σε περίπτωση αρμοδιότητας άλλου διοικητικού φορέα.

Παράλληλα, θεσπίζεται για πρώτη φορά υποχρεωτικός μηχανισμός ευρωπαϊκής αλληλεγγύης, ώστε τα κράτη-μέλη να συνεισφέρουν με μετεγκαταστάσεις, οικονομική στήριξη ή επιχειρησιακή βοήθεια όταν χώρες πρώτης γραμμής, όπως η Ελλάδα, αντιμετωπίζουν αυξημένες μεταναστευτικές πιέσεις.

Σημειώνεται ότι στο πλαίσιο εφαρμογής του Συμφώνου Μετανάστευσης η χώρα μας έχει συνάψει διμερείς συμφωνίες με τις κύριες χώρες [Γερμανία, Ολλανδία, Βέλγιο και έπεται η Γαλλία] προς τις οποίες έχουν μετακινηθεί και μετακινούνται δεκάδες χιλιάδες παράνομοι μετανάστες, οι οποίοι έχουν αιτηθεί διεθνή προστασία στη χώρα μας και, ως εκ τούτου, σύμφωνα με τον ΕΚ Δουβλίνο ΙΙΙ θα ήταν άμεσα επιστρεπτέοι.

Με τις συμφωνίες αυτές η χώρα μας αναγνωρίζει την ιστορική αλληλεγγύη αυτών των χωρών και πέτυχε:

• την οριστική μη επιστροφή από τις άνω χώρες όλων των άνω παρανόμων μεταναστών που έχουν διέλθει και θα διέρχονται από τη χώρα μας έως τη 12η-06-2026,
• την οριστική διαγραφή της υποχρέωσης της χώρας μας να τους αποδεχτεί, και
• την «καθαρή» έναρξη (clean slate) εφαρμογής του νέου συμφώνου.

Δηλαδή η χώρα μας κατά την έναρξη του Συμφώνου θα έχει μηδενική υποχρέωση να αποδεχθεί επιστροφές και δεν θα λάβει άλλης φύσεως αλληλεγγύη κατά το πρώτο έτος εφαρμογής του Συμφώνου.

Το Σύμφωνο Μετανάστευσης, σε συνδυασμό με τον κανονισμό ασφαλών τρίτων χωρών που ψήφισε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τον υπό ψήφιση κανονισμό επιστροφών που προβλέπει τη δημιουργία κέντρων επιστροφής (return hubs) εκτός της ΕΕ, εγγυώνται ένα ασφαλές πλαίσιο για την πάταξη της παράνομης μετανάστευσης. Ήδη η χώρα μας με τέσσερις άλλες χώρες (Γερμανία, Ολλανδία, Αυστρία και Βέλγιο) έχουν συμφωνήσει για τη δημιουργία τέτοιου κέντρου μετά την ψήφιση του Κανονισμού.

5. Η Υπουργός Πολιτισμού κ. Στυλιανή Μενδώνη παρουσίασε στο Υπουργικό Συμβούλιο το νομοσχέδιο για την προστασία της ενάλιας πολιτιστικής κληρονομιάς.

Σήμερα, η αποκλειστική ευθύνη διαχείρισης της ενάλιας πολιτιστικής κληρονομιάς ανήκει στο Υπουργείο Πολιτισμού, το οποίο, μέσω των αρμοδίων υπηρεσιών του και, ιδίως, της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων, μεριμνά για την προστασία, τεκμηρίωση και ανάδειξη των ενάλιων αρχαιολογικών χώρων.

Από το 2019 έως σήμερα, το Υπουργείο Πολιτισμού έχει αναλάβει σημαντικές πρωτοβουλίες για την ανάδειξη της ενάλιας πολιτιστικής κληρονομιάς, οι κυριότερες εκ των οποίων είναι οι εξής:

• Η υιοθέτηση ολοκληρωμένου θεσμικού πλαισίου για τους επισκέψιμους ενάλιους αρχαιολογικούς χώρους και τα ναυάγια,
• Η δημιουργία και απόδοση στο κοινό των πρώτων επισκέψιμων ενάλιων πάρκων στο ναυάγιο της Περιστέρας στις Βόρειες Σποράδες και στις τρεις ενάλιες περιοχές στον Παγασητικό Κόλπο,
• Ο καθορισμός, μέσω Κοινής Υπουργικής Απόφασης, των όρων κατάδυσης, του τρόπου γνωστοποίησης και των λοιπών υποχρεώσεων των παρόχων καταδυτικών υπηρεσιών και επισκεπτών για καταδύσεις αναψυχής σε χαρακτηρισμένα ως μνημεία ναυάγια πλοίων και αεροσκαφών και

Η ολοκλήρωση της τεκμηρίωσης των ανωτέρω ναυαγίων και η έναρξη διενέργειας καταδύσεων αναψυχής σε αυτά.

Αντικείμενο του σχεδίου νόμου είναι η ίδρυση νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου (Ν.Π.Δ.Δ.) με την επωνυμία «Φορέας Διαχείρισης Επισκέψιμων Χώρων Ενάλιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς», του οποίου η επωνυμία στην αλλοδαπή ορίζεται ως «Hellenic Underwater Cultural Heritage». Σκοπός του Φορέα είναι ο σχεδιασμός, η οργάνωση, η διαχείριση, η λειτουργία, η έρευνα, η εκπαίδευση και η προώθηση των επισκέψιμων χώρων ενάλιας πολιτιστικής κληρονομιάς και η προώθηση συνεργασιών με εγχώριους και διεθνείς φορείς στον τομέα της ενάλιας πολιτιστικής κληρονομιάς. Στον σκοπό του Φορέα περιλαμβάνονται ιδίως:

• 1. Η προστασία και η ανάδειξη της ενάλιας πολιτιστικής κληρονομιάς της Ελλάδας, σε συνεργασία με τις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού,
• 2. Η οργάνωση, η διαχείριση, η προβολή και η ανάδειξη των χώρων αρμοδιότητάς του με ενιαία πρότυπα βιωσιμότητας,
• 3. Η προώθηση της έρευνας, της γνώσης και της καινοτομίας στους τομείς της ενάλιας πολιτιστικής κληρονομιάς, της ψηφιακής τεκμηρίωσης και των νέων τεχνολογιών,
• 4. Η εκπαίδευση ειδικών επιστημόνων και του κοινού σε θέματα ενάλιας πολιτιστικής κληρονομιάς,
• 5. Η δημιουργία εμπειριών, προϊόντων και η παροχή υπηρεσιών υψηλής ποιότητας,
• 6. Η ανάδειξη της χώρας ως προτύπου και στον τομέα της διαχείρισης της ενάλιας πολιτιστικής κληρονομιάς.

Με το σχέδιο νόμου υιοθετείται μία ολοκληρωμένη στρατηγική για την προστασία και ανάδειξη της ενάλιας πολιτιστικής κληρονομιάς της Ελλάδας μέσω της ίδρυσης Φορέα διαχείρισης των χώρων αυτής, ο οποίος ευθυγραμμίζεται με τις ευρωπαϊκές πολιτικές και διαμορφώνει ένα συνεκτικό, σύγχρονο και βιώσιμο μοντέλο διαχείρισης των χώρων.

Η ίδρυση του Φορέα δεν αποτελεί απλή διοικητική μεταρρύθμιση, αλλά συνιστά στρατηγική επιλογή εθνικής σημασίας με σαφές αναπτυξιακό πρόσημο, επιστημονικής καινοτομίας και διεθνούς παρουσίας της χώρας.

6. Ο Υπουργός Ανάπτυξης κ. Παναγιώτης Θεοδωρικάκος παρουσίασε στο Υπουργικό Συμβούλιο το νομοσχέδιο για την ενσωμάτωση των Οδηγιών 2023/2225 σχετικά με τις συμβάσεις πίστωσης με καταναλωτές και 2023/2673 σχετικά με τις συμβάσεις χρηματοοικονομικών υπηρεσιών που συνάπτονται εξ αποστάσεως.

Με τις προτεινόμενες ρυθμίσεις εκσυγχρονίζεται το ισχύον ρυθμιστικό πλαίσιο, λαμβάνοντας υπόψη την ψηφιοποίηση των συναλλαγών, την ανάπτυξη νέων χρηματοδοτικών προϊόντων και τη χρήση ψηφιακών πλατφορμών και εφαρμογών.

Παράλληλα, ενισχύεται η προστασία των καταναλωτών μέσω επικαιροποιημένων κανόνων για τις συμβάσεις πίστωσης και για την παροχή χρηματοοικονομικών υπηρεσιών εξ αποστάσεως, με έμφαση στη διαφάνεια, την πληροφόρηση, τη διαδικασία σύναψης σύμβασης και το δικαίωμα υπαναχώρησης.

Οι στόχοι του σχεδίου νόμου είναι οι εξής:

• Η ενίσχυση της προστασίας των καταναλωτών στις συμβάσεις καταναλωτικής πίστης και στις εξ αποστάσεως χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, με προσαρμογή του πλαισίου στις σύγχρονες ψηφιακές συναλλαγές και στα νέα χρηματοδοτικά προϊόντα.
• Ο αυστηρότερος και τεκμηριωμένος έλεγχος της πιστοληπτικής ικανότητας, ώστε να περιορίζεται η χορήγηση μη βιώσιμης πίστωσης και να αποτρέπεται η υπερχρέωση των καταναλωτών.
• Η ενίσχυση της διαφάνειας και της προσυμβατικής ενημέρωσης, ιδίως ως προς τη διαφήμιση, τους βασικούς όρους της πίστωσης, το περιεχόμενο της σύμβασης και τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του καταναλωτή.
• Η αποτροπή αθέμιτων πρακτικών, όπως οι ανεπιθύμητες συνδεδεμένες πωλήσεις, οι χειριστικές ψηφιακές διεπαφές και τα “dark patterns”, που μπορούν να επηρεάσουν αθέμιτα τη βούληση του καταναλωτή.
• Η διασφάλιση ουσιαστικού δικαιώματος υπαναχώρησης και απλών διαδικασιών άσκησής του, καθώς και ανθρώπινης παρέμβασης όπου χρησιμοποιούνται αυτοματοποιημένες διεπαφές.
• Η παρακολούθηση των συνεχών υπερβάσεων πιστωτικών ορίων και η έγκαιρη υποστήριξη των καταναλωτών για την αποφυγή επιδείνωσης της οικονομικής τους κατάστασης.
• Ο περιορισμός καταχρηστικά υψηλών επιτοκίων, χρεώσεων και συνολικού κόστους πίστωσης, καθώς και η ενίσχυση των μέτρων στήριξης των οφειλετών.
• Η καθιέρωση δίκαιης, διαφανούς και επαγγελματικής συμπεριφοράς εκ μέρους πιστωτών και μεσιτών, με ελάχιστες απαιτήσεις γνώσης, επάρκειας και κατάλληληςαμοιβ ής.
• Η προώθηση συμβουλευτικών υπηρεσιών για χρέη και δράσεων χρηματοοικονομικού εγγραμματισμού, ώστε να ενισχυθούν ο υπεύθυνος δανεισμός και η ορθή διαχείριση οφειλών.
• Η ενίσχυση της νομικής σαφήνειας, της εποπτείας και της προβλεψιμότητας του πλαισίου, προς όφελος τόσο των καταναλωτών όσο και των παρόχων υπηρεσιών.

7. Ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης κ. Δημήτριος
Παπαστεργίου παρουσίασε στο Υπουργικό Συμβούλιο το νομοσχέδιο για την εφαρμογή του Κανονισμού 2024/1309 σχετικά με τα μέτρα μείωσης του κόστους ανάπτυξης δικτύων
ηλεκτρονικών επικοινωνιών Gigabit.

Με το προτεινόμενο νομοσχέδιο θεσπίζονται οι αναγκαίες ρυθμίσεις για την αποτελεσματική εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1309 για τη μείωση του κόστους εγκατάστασης δικτύων ηλεκτρονικών επικοινωνιών επιπέδου gigabit. Στόχος είναι η επιτάχυνση της ανάπτυξης δικτύων πολύ υψηλής χωρητικότητας μέσω της καλύτερης αξιοποίησης υφιστάμενων υποδομών, της ενίσχυσης του συντονισμού τεχνικών έργων και της άρσης διοικητικών εμποδίων. Παράλληλα, εξειδικεύεται η χρήση του Ενιαίου Σημείου Πληροφόρησης και απλουστεύονται οι διαδικασίες αδειοδότησης και παροχής δικαιωμάτων διέλευσης. Το πλαίσιο ενισχύει τον διατομεακό συντονισμό και την πρόσβαση σε υλικές υποδομές, διασφαλίζοντας παράλληλα τα δικαιώματα ιδιοκτησίας και διευκολύνοντας την ανάπτυξη ψηφιακών υποδομών σε όλη τη χώρα.

8. Η Υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού κ. Σοφία Ζαχαράκη παρουσίασε στο Υπουργικό Συμβούλιο το ερανιστικό νομοσχέδιο του Υπουργείου.

Το προτεινόμενο νομοσχέδιο περιλαμβάνει δέσμη ερανιστικών ρυθμίσεων αρμοδιότητας του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού για την υποστήριξη των Πρεσβυγενών Πατριαρχείων και της Ομογένειας, τη ρύθμιση ζητημάτων ανώτατης εκπαίδευσης, τον εκσυγχρονισμό του πλαισίου του Ι.Τ.Υ.Ε. «Διόφαντος» και τη λειτουργική ενίσχυση εποπτευόμενων φορέων.