Σαμαράς και Μητσοτάκης: η πτώση που δεν συγκρίνεται με τίποτα

Η σύγκριση φαίνεται αφελής με την πρώτη ανάγνωση, όμως κρύβει μια πολιτική διάγνωση που δύσκολα ανατρέπεται. Δύο πρωθυπουργοί, δύο πτώσεις δημοτικότητας, δύο εντελώς διαφορετικές συγκυρίες — και το ερώτημα που προκύπτει είναι γιατί ο ένας έπεσε έχοντας όλον τον κόσμο απέναντί του, ενώ ο άλλος βούλιαξε με σχεδόν τα πάντα με το μέρος του.

Ο Γιώργος Καραβίτης θέτει το ζήτημα με τρόπο που δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνείας.

Δύο πτώσεις, δύο κόσμοι

Ο Αντώνης Σαμαράς κατέβηκε στο 18% έχοντας απέναντί του τη Μέρκελ, τον Σόιμπλε, την τρόικα και έναν ΣΥΡΙΖΑ σε ανοδική πορεία που τον απειλούσε υπαρξιακά. Ήταν πτώση μέσα σε καταιγίδα, με τη χώρα σε μνημόνιο και την κοινή γνώμη εξαντλημένη από τη λιτότητα. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, αντίθετα, γλίστρησε από το 41% στο 28% με τις παλάμες γεμάτες: ευρωπαϊκά κονδύλια σε μέγεθος που δεν είχε ξαναδεί κυβέρνηση, μια αντιπολίτευση χωρίς πραγματική απειλή και έναν πρώην πρωθυπουργό, τον Αλέξη Τσίπρα, εντελώς αποδυναμωμένο πολιτικά. Η αφήγηση περί «δύσκολων καιρών» δεν στέκει όταν οι καιροί ήταν, αντικειμενικά, οι πιο ευνοϊκοί που μπόρεσε να ζήσει η ελληνική κυβέρνηση τα τελευταία χρόνια.

Το ερώτημα που μένει αναπάντητο

Αν η πτώση του Σαμαρά εξηγείται εύκολα από τις εξωγενείς πιέσεις, η πτώση του Μητσοτάκη χρειάζεται εσωτερική εξήγηση — και αυτό είναι το σημείο που πονάει το Μαξίμου. Δεν υπάρχει τρόικα να φορτωθεί την ευθύνη, δεν υπάρχει Μέρκελ να λειτουργήσει ως εξωτερικός εχθρός. Η πτώση εξηγείται μόνο με όρους διαχείρισης, αξιοπιστίας και της αίσθησης που άφησαν στον κόσμο υποθέσεις όπως τα Τέμπη και η ακρίβεια, χωρίς κανένα εξωγενές άλλοθι να απορροφά την οργή.

Η σύγκριση, τελικά, δεν λειτουργεί ως νοσταλγία για το 2015 αλλά ως καθρέφτης που δείχνει το αντίθετο απ’ όσο θα ήθελε η κυβερνητική αφήγηση: η πτώση χωρίς εχθρό είναι πάντα πιο επικίνδυνη από την πτώση με εχθρό, γιατί δεν αφήνει σε κανέναν το άλλοθι της περίστασης.