Ασπίδα Αχιλλέα και σαστισμένη διπλωματία: τι κρύβει η προβολή

Η ΔΕΘ έδωσε στην κυβέρνηση την ευκαιρία να πρωταγωνιστήσει με στρατιωτικές εξαγγελίες υψηλής αισθητικής: Rafale, Belharra, F-35 και, βεβαίως, η πολυδιαφημισμένη «Ασπίδα του Αχιλλέα». Το εγχείρημα, όσο εντυπωσιακό κι αν ακούγεται σε ανακοίνωση, δεν έχει ακόμη περάσει από καμία ανεξάρτητη διακομματική αξιολόγηση εμπειρογνωμόνων -κάτι που θα ήταν το ελάχιστο, δεδομένου του ύψους των κονδυλίων και της γνωστής ελληνικής αδυναμίας στον έλεγχο μεγάλων αμυντικών προμηθειών.

Το ζήτημα, όμως, δεν είναι μόνο τεχνικό. Είναι πολιτικό και αφορά την ίδια τη φύση της σχέσης με το Ισραήλ, μια σχέση που τα τελευταία 15 χρόνια διαμορφώθηκε σταδιακά, μέσα από διαδοχικές κυβερνήσεις, ως απάντηση στην αναθεωρητική Τουρκία. Η ανατροπή στη Συρία, η ισραηλινή στρατιωτική εμπλοκή μετά την 7η Οκτωβρίου και οι εμπρηστικές δηλώσεις Νετανιάχου για την Κύπρο έφεραν και πάλι στο τραπέζι το σενάριο μιας ουσιαστικής συμμαχίας Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ. Η σημερινή ελληνική ηγεσία, ωστόσο, φαίνεται να προχωρά μόνο όταν έχει εξασφαλισμένο το αμερικανικό «πράσινο φως» -αλλιώς πατά φρένο, όπως έδειξε το ναυάγιο του EastMed υπό την πίεση του πρέσβη Πάιατ και του βαθέος αμερικανικού κράτους.

Οι ανακοινώσεις και οι αντιδράσεις

Την ίδια ώρα που η αρθρογραφία θέτει αυτά τα ερωτήματα, ο πρωθυπουργός επέλεξε να μιλήσει με τη γλώσσα των αριθμών και των συστημάτων. Έτσι κατέγραψε τη δέσμευσή του για την ολοκλήρωση του αμυντικού σχεδιασμού έως το 2030:

Η αναφορά στην «Ασπίδα του Αχιλλέα» ως ασπίδα «από κάθε απειλή» έρχεται σε πλήρη αντίθεση με την επιφυλακτικότητα που καταγράφεται στα πολιτικά παρασκήνια σχετικά με το πόσο ουσιαστική είναι στην πραγματικότητα η σχέση με το Ισραήλ, πέρα από τις δηλώσεις προθέσεων. Ο ίδιος ο πρωθυπουργός, σε δεύτερη ανάρτηση, στράφηκε σε πιο συγκινησιακό τόνο, τιμώντας τους δύο πιλότους που έχασαν τη ζωή τους:

Η αναφορά στους «Έλληνες Ίκαρους» λειτουργεί ως σοβαρή υπενθύμιση του πραγματικού κόστους της αμυντικής ετοιμότητας -αλλά δεν αναιρεί το ερώτημα αν αυτή η ετοιμότητα εντάσσεται σε μια συνεπή στρατηγική ή σε μια σειρά αποσπασματικών κινήσεων που καθορίζονται από τρίτους.

Το παράδοξο των συμμαχιών

Η ίδια κυβέρνηση που διαφημίζει την «Ασπίδα του Αχιλλέα» είναι εκείνη που παραχώρησε Patriot στη Σαουδική Αραβία χωρίς κανένα απτό αντάλλαγμα, μόνο για να δεχθεί δύο διαβήματα από το Ριάντ για το καλώδιο EMC. Είναι η ίδια κυβέρνηση που είδε τη Σαουδική Αραβία να απομακρύνεται από τον IMEC και να υπογράφει στρατιωτικό σύμφωνο με Τουρκία και Πακιστάν. Και είναι η ίδια κυβέρνηση που καλλιεργεί ιδιαίτερες σχέσεις με το Κατάρ, γνωστό χορηγό του ισλαμικού φονταμενταλισμού και στενό σύμμαχο της Άγκυρας.

Σε αυτό το σκηνικό αντιφάσεων, η «Ασπίδα του Αχιλλέα» μοιάζει λιγότερο με στρατηγική επιλογή και περισσότερο με προεκλογική βιτρίνα. Το ερώτημα αν η συμμαχία με το Ισραήλ αποτελεί πλέον μονόδρομο για την ελληνική εξωτερική πολιτική παραμένει ανοιχτό -και το Μαξίμου, όσο κι αν διαφημίζει συστήματα αναχαίτισης, δεν έχει δώσει ακόμη πειστική απάντηση.