Το «χουνέρι» της Λευκωσίας: πώς η Άγκυρα βλέπει την Ε.Ε. μέσα από το Κυπριακό

Κάθε φορά που ξαναζεστάθηκε η φιλολογία περί λύσης του Κυπριακού, κάπου στην Άγκυρα κάποιος έτριψε τα χέρια του. Αυτή τη φορά, όμως, τα ψιθυρίσματα από τις Βρυξέλλες μιλούν για κάτι πιο συγκεκριμένο: μια χαλαρή ομοσπονδία δεν θα ήταν απλώς λύση για την Κύπρο, αλλά ο πιο βολικός δρόμος για την τουρκική προσκόλληση στην ενωμένη Ευρώπη, χωρίς να χρειαστεί η Άγκυρα να περάσει από καμία ουσιαστική εξέταση προόδου.

Η αριθμητική της ανατροπής

Το σενάριο που κυκλοφορεί δεν είναι διπλωματική αφαίρεση, είναι καθαρή αριθμητική ισχύος. Μια λύση θα σήμαινε 99+2 Τούρκους ευρωβουλευτές, αρκετούς για να γίνει η Τουρκία πρώτη δύναμη στο Ευρωκοινοβούλιο, και ανάλογη σταθμισμένη ψήφο στο Συμβούλιο Υπουργών. Οι δύο τουρκοκυπριακές έδρες θα προέκυπταν εις βάρος των έξι σημερινών ελληνοκυπριακών, που θα συρρικνώνονταν σε τέσσερις — με πρώτα θύματα τους ευρωβουλευτές του ΕΛΑΜ και του ΔΗΚΟ, που θα έχαναν απλώς τη θέση τους στο παιχνίδι των μεγάλων ισορροπιών. Την ίδια στιγμή, η τουρκική γλώσσα θα αναβαθμιζόταν σε επίσημη γλώσσα της Ένωσης, με πρόσληψη τουλάχιστον 100 τουρκόφωνων διερμηνέων και μεταφραστών σε πρώτη φάση. Στο παρασκήνιο ήδη ακούγεται το όνομα του Οζντίλ Ναμί, γιου του γνωστού Τουρκοκύπριου επιχειρηματία Ερντίλ Ναμί και πρώην διαπραγματευτή των Τουρκοκυπρίων, ο οποίος φέρεται να διεκδικεί έδρα ευρωβουλευτή με βλέψεις αργότερα και για θέση Ευρωπαίου επιτρόπου, σε καθεστώς εναλλαγής Έλληνα-Τούρκου επιτρόπου ανά τρεις θητείες.

Το «ενιαίο κράτος» ως άλλοθι

Η επίσημη τουρκική θέση περί δύο κρατών κρίνεται στα ίδια πηγαδάκια ως καθαρή μπλόφα. Αυτό που πραγματικά επιδιώκει η Άγκυρα είναι η νομιμοποίηση της εισβολής μέσα από μια χαλαρή ομοσπονδία με πρόσχημα το «ενιαίο κράτος» — ούτε η σημερινή διεθνώς αναγνωρισμένη Κυπριακή Δημοκρατία τη βολεύει, ούτε φυσικά ένα ελληνοκυπριακό κράτος με απόλυτο έλεγχο της Ελλάδας από ενδεχόμενη διχοτόμηση, με το φάντασμα της ένωσης να μη σβήνει ποτέ εντελώς από τους τουρκικούς υπολογισμούς. Το βιβλίο «Ένοχος» των Ιγνατίου και Βενιζέλου θυμίζει πως το ίδιο σενάριο κύκλωσης απασχολούσε τον Κίσινγκερ και τον Σίσκο ήδη από το 1975. Παράλληλα, βελγικό think tank με πρώην ευρωβουλευτές και υψηλόβαθμα στελέχη των οργάνων της Ε.Ε. ετοιμάζει μελέτη αποζημίωσης για ολόκληρο το κατεχόμενο τμήμα, στη βάση της εκτίμησης των 5 δισ. ευρώ μόνο για την Αμμόχωστο· οι πρώτες εκτιμήσεις για το υπόλοιπο μιλούν για τουλάχιστον 10 δισ. ευρώ ακόμη, ποσό που όμως, όπως σημειώνεται, υποεκτιμά κατά πολύ τη ζημιά 52 ετών κατοχής, σφετερισμών και λεηλασιών μουσείων και ναών. Το ερώτημα που μένει είναι πόσο έτοιμη είναι η ίδια η Ε.Ε. να ανακαλύψει, με καθυστέρηση δεκαετιών, ότι η λύση που ευλογούσε μπορεί να είναι το εισιτήριο εισόδου που ποτέ δεν τόλμησε να εκδώσει κανονικά.