Ακίνητα: Έρχεται το νέο ψηφιακό «μάτι» του Κτηματολογίου – Τι είναι, πώς θα λειτουργεί, πότε θα εφαρμοστεί και ποιους θα αφορά

Το προσεχές διάστημα αναμένεται να δημιουργηθεί για πρώτη φορά στην Ελλάδα, ένας σύγχρονος και πλήρως ψηφιακός φορέας που θα συγκεντρώνει όλες τις βασικές λειτουργίες που θα αφορούν στην ιδιοκτησία και στον έλεγχο του δομημένου περιβάλλοντος. Πρόκειται για τον Εθνικό Οργανισμό Κτηματολογίου και Ελέγχου Δόμησης (ΕΟΚΕΔ) του οποίου ο στόχος θα είναι η παροχή ενιαίας και συνεκτικής πληροφόρησης σε πολίτες, μηχανικούς, νομικούς και επενδυτές.

Της Κατερίνας Φεσσά

Μάλιστα πληροφορίες του enikonomia.gr αναφέρουν πως, το νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για τη δημιουργία του ΕΟΚΕΔ, αναμένεται να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση μεταξύ Αυγούστου και Σεπτέμβρη και ενδέχεται να ψηφιστεί μέχρι το τέλος του έτους στη Βουλή. Υπενθυμίζεται πως, ο αρχικός προγραμματισμός ήταν να ψηφιστεί το σχετικό νομοθετικό πλαίσιο το πρώτο τρίμηνο του 2026, κάτι το οποίο τελικά δεν έγινε.

Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να τονιστεί πως, εμπλοκή σε αυτό το εγχείρημα θα έχουν το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, ενδεχομένως και το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, όπως τονίζουν αρμόδιες πηγές στο enikonomia.gr.

Και αρχές του επόμενου έτους εκτιμάται πως θα γίνει η πιλοτική λειτουργία σε δύο με τρία περιφερειακά κέντρα, συμπληρώνουν οι ίδιες πηγές.

Επίσης επισημαίνεται πως στα τέλη του 2027 προβλέπεται να υπάρξουν στο σύνολο 20 περιφερειακά κέντρα  και 77 τοπικά κέντρα δόμησης. Αυτά θα συστεγαστούν με το Κτηματολόγιο και θα λειτουργούν όπως το κτηματολογικό γραφείο. Ουσιαστικά μέσα στο κτίριο θα βρίσκεται το κτηματολογικό γραφείο αλλά και το αντίστοιχο κέντρο δόμησης.

Ο ΕΟΚΕΔ είναι έργο του Υπερταμείου, θα δοθούν 7 εκατ. ευρώ για την οργάνωση του και ένα μέρος των χρημάτων αυτών θα κατευθυνθεί σε συμβουλευτικές εταιρίες για την κατάρτιση του νομοσχεδίου, δηλαδή για αυτόν τον μετασχηματισμό.

Οι αρμοδιότητες

Αξίζει να σημειωθεί πως με τη σύσταση του Φορέα, θα δημιουργηθεί ένα ενιαίο σημείο εξυπηρέτησης (“one-stop-shop”) για όλα τα θέματα που θα αφορούν το ακίνητο προκειμένου να υπάρχει καλύτερη οργάνωση στις υπηρεσίες που σχετίζονται με την ιδιοκτησία και τη δόμηση.Και οι αρμοδιότητες του ΕΟΚΕΔ θα σχετίζονται με:

• την καταγραφή, την τεκμηρίωση και την εγγύηση της ιδιοκτησίας,
• την έκδοση οικοδομικών αδειών και όλων των συναφών πράξεων (βεβαιώσεις όρων δόμησης, προεγκρίσεις),
• τον έλεγχο των κατασκευών και την τήρηση της πολεοδομικής νομοθεσίας.

 Οι αλλαγές

Σύμφωνα με πληροφορίες του enikonomia.gr οι αλλαγές που θα υπάρξουν με την ενεργοποίηση του Φορέα θα είναι οι εξής:

Πρώτον: Θα ενσωματωθεί το Κτηματολόγιο με τις πολεοδομίες και θα είναι όλα σε μια ψηφιακή βάση δεδομένων.

Δηλαδή κάθε ακίνητο θα έχει έναν κωδικό αριθμό και ο πολίτης θα βλέπει εκτός από το σε ποιον θα ανήκει το οίκημα θα ενημερώνεται και για τον συντελεστή δόμησης που μπορεί να χτίσει. Με άλλα λόγια, οι  υπηρεσίες δόμησης θα ενημερώνουν τους ιδιοκτήτες ακινήτων, οικοπέδων κλπ για το τι μπορεί να χτίσουν, τι μπορεί να κάνουν.

Δεύτερον: Θα συγχωνευθούν και τα ψηφιακά συστήματα.

Τρίτον: Το υπερτοπικό.

Η διαδικασία για την έκδοση άδειας δόμησης, την συγκέντρωση δικαιολογητικών κλπ θα γίνεται από σπίτι του πολίτη, το γραφείο του και δεν θα χρειάζεται να επισκεφθεί την αρμόδια τοπική πολεοδομία.

Ουσιαστικά ο Φορέας θα λειτουργεί ως κτηματολογικό γραφείο. Σήμερα είναι  92 κτηματολογικά γραφεία σε ολόκληρη την Ελλάδα και σε καθένα από αυτά θα κουμπώσει και η αντίστοιχη τοπική πολεοδομία .

Το παράδειγμα

Μόλις πάρα σάρκα και οστά ο ΕΟΚΕΔ, ο πολίτης θα μπορεί  να εισέρχεται στον εν λόγω Φορέα με τους κωδικούς taxisnet και με το πάτημα ενός κουμπιού θα ενημερώνεται αυτόματα για τα στοιχεία του ακινήτου που ενδιαφέρεται να αγοράσει αλλά και για το εάν αυτό έχει κάποια προβλήματα (όπως εάν βρίσκεται σε περιοχή δασική/ αρχαιολογική προστατευόμενη περιοχή κλπ). Αλλά θα μπορεί να δει και ακίνητα που έχει στην κατοχή του.

Το enikonomia.gr παραθέτει ένα παράδειγμα για τον τρόπο που θα λειτουργήσει ο ΕΟΚΕΔ.

Για παράδειγμα, ο Νίκος  έχει ένα ακίνητο στην Κηφισιά. Μέσω του Φορέα θα δει:

• το οίκημα που έχει στην εν λόγω περιοχή και ότι μπορεί να χτίσει μέχρι 2 ορόφους.
• τις άδειες δόμησης που πρέπει να βγάλει χωρίς να χρειάζεται να επισκεφθεί κάποια πολεοδομία αλλά και τα δικαιολογητικά που θα πρέπει να προσκομίσει σε ψηφιακή μορφή. Αυτά θα περνάνε μέσα από το Κτηματολόγιο.

Η αξία του κάθε ακινήτου

Αρμόδιες πηγές αναφέρουν στο enikonomia.gr πως, οι εμπορικές και οι αντικειμενικές αξίες θα προσαρμοστούν σταδιακά πάνω σε έναν χάρτη, αφού πρώτα υλοποιηθεί ο νέος Φορέας.

Πάντως, σύμφωνα με πληροφορίες μελλοντικός σκοπός του μέτρου είναι να υπάρχει και αποτίμηση της αξίας του κάθε ακινήτου /οικοπέδου σε ολόκληρη τη χώρα.