Αλέξης Σταμάτης: Αποκάλυψη για το πρόβλημα υγείας που αντιμετώπιζε – Η ασθένεια που τον σκότωσε

Τεράστιο σοκ προκάλεσε η είδηση του θανάτου του Αλέξη Σταμάτη, μοναχογιού της Μπέττυς Αρβανίτη. Η απώλειά του του αφήνει ένα μεγάλο κενό στον χώρο της ελληνικής λογοτεχνίας, καθώς υπήρξε ένας από τους πιο δραστήριους και πολυσχιδείς δημιουργούς των τελευταίων δεκαετιών, με έργο που ξεπέρασε τα ελληνικά σύνορα.

Από νωρίς το πρωί, φίλοι και συνεργάτες τον αποχαιρετούν και δημόσια και συγκινητικές αναρτήσεις στα social media. Ανάμεσά τους και ο Θανάσης Χειμωνάς, ο οποίος μεταξύ άλλων αναφέρθηκε στα προβλήματα υγείας που αντιμετώπιζε από το 2012 αλλά και την σπάνια ασθένεια που του αφαίρεσε τη ζωή.

Η ανάρτηση του Θανάση Χειμωνά για τον Αλέξη Σταμάτη

«Γνώρισα τον Αλέξη την εποχή που έκανα τα πρώτα μου βήματα στα γράμματα, στα τέλη της δεκαετίας του ‘90, στα θηριώδη πάρτυ που έκανε εκείνη την εποχή η θρυλική εκδότρια του Κέδρου, Κάτια Λεμπέση. Ο Αλέξης παρέμεινε από τότε ένας καλός και πιστός φίλος. Συζητούσαμε με τις ώρες για τα πάντα. Για λογοτεχνία, για σινεμά, για πολιτική, για γκόμενες. Κάναμε μαζί ταξίδια και βλέπαμε στην τηλεόραση Μουντιάλ, Τσάμπιονς Λιγκ και- φυσικά- τον αγαπημένο μας Ολυμπιακό. Ήπιαμε άπειρα ποτά. Εγω δηλαδή. Αλέξης,ως γνωστόν, δεν έπινε. Δώσαμε μαζί κοινές συνεντεύξεις και παρουσίασα σχεδόν όλα του τα βιβλία. Πολλοί έφταναν σε σημείο να μας μπερδεύουν. Ο Αλέξης βέβαια ήταν κάποια χρόνια μεγαλύτερος αλλά ήταν και Ντόριαν Γκρέι! Άνετα περνούσαμε για συνομήλικοι.

Ο Αλέξης Σταματης ήταν ένας σπάνιος άνθρωπος. Καλοσυνάτος, ευγενικός, πανέξυπνος. Ηταν όμως και ένας πραγματικά χαρισματικός και ταλαντούχος δημιουργός. Σε κάθε μορφή τέχνης με την οποία αποφάσιζε να καταπιαστεί. Υπήρξε ένας από τους πιο εμβληματικούς συγγραφείς της λογοτεχνικής γενιάς μας. Το «Μπαρ Φλομπέρ» ήταν ένα βιβλίο ορόσημο για τα σύγχρονα ελληνικά γράμματα- αν και το αγαπημένο μου ήταν πάντα το «Σαν τον κλέφτη μες’ στη νύχτα» για το οποίο ψιλοτσακωνομασταν καθώς ο ίδιος μια εποχή το είχε αποκηρύξει. Ειναι βέβαιο πως αν η μητρική του γλώσσα ήταν τα αγγλικά ή τα γαλλικά, ο Αλέξης θα είχε γνωρίσει παγκόσμια καταξίωση.

Ήξερα πως δεν ήταν καλά. Μου το είχε πει ο ίδιος πριν μερικούς μήνες. Ταλαιπωρούταν με θέματα υγείας από το 2012 και αυτή τη φορά έπασχε από μια από αυτές τις ασθένειες που τις ακούς για πρώτη φορά και αμέσως καταλαβαίνεις πως τα πράγματα είναι ζόρικα. Τον Μάιο που μιλήσαμε για τελευταία φορά όμως ήταν χαρούμενος. Μια εξέταση που είχε κάνει ήταν πολύ καλή και αυτό έδειχνε πως μάλλον θα τα κατάφερνε. Από τότε, πέρασαν δύο μήνες. Πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα σε τέτοιες περιπτώσεις… Τον πήρα τηλέφωνο προχθές, να του ευχηθώ χρόνια πολλά για τα γενέθλιά του. Πολλές φορές. Δεν το σήκωσε. Μέσα μου ήξερα τι σημαίνει αυτό…».

Η τελευταία ανάρτησή του πριν πεθάνει

Ο Αλέξης Σταμάτης διατηρούσε ενεργό το προφίλ του στα social media μέχρι και το τέλος της ζωής του, καταγράφοντας στιγμές και σκέψεις του. Η τελευταία του δημοσίευση έγινε μόλις πέντε ημέρες πριν από τον θάνατό του και, μετά τη γνωστοποίηση της δυσάρεστης είδησης, τα λόγια του αποκτούν μια διαφορετική, βαθιά συγκινητική διάσταση. Στην ανάρτησή του ο συγγραφέας αναφερόταν στη διαδικασία της μετάγγισης αίματος, την οποία φαίνεται πως περίμενε εκείνη την περίοδο, περιγράφοντας το αίμα όχι ως μια ιατρική ανάγκη, αλλά ως μια πράξη ανθρώπινης σύνδεσης και αλληλεγγύης.

Με τον ιδιαίτερο λογοτεχνικό τρόπο που τον χαρακτήριζε, ο Αλέξης Σταμάτης μιλούσε για την ανώνυμη προσφορά, παρουσιάζοντας τον άγνωστο άνθρωπο που δίνει αίμα ως έναν «συνοδοιπόρο» που προσφέρει ζωή χωρίς να περιμένει τίποτα πίσω. Ο συγγραφέας στάθηκε ακόμη στην ανθρώπινη ανάγκη για αλληλεξάρτηση, αμφισβητώντας την ιδέα της απόλυτης αυτάρκειας και υπογραμμίζοντας πως η ίδια η φύση του ανθρώπου βασίζεται στην ανταλλαγή και την αλληλεγγύη.

«Οι παλιοί αλχημιστές περίμεναν την πρώτη σταγόνα του ελιξιρίου με απελπισία που έμοιαζε ήδη με πίστη. Η αναμονή έχει κάτι από ναό και από σφαγείο. Στον ίδιο χώρο ελπίδα και αποσύνθεση, όπως τα άνθη σε ένα φέρετρο συνεχίζουν να ευωδιάζουν χωρίς να αντιλαμβάνονται τον νεκρό.

Το αίμα. Η μόνη αριστοκρατία που δεν αναγνωρίζει τίτλους. Η μόνη βασιλεία που αλλάζει σώματα χωρίς επανάσταση. Οι άνθρωποι επινόησαν σύνορα, σημαίες, επώνυμα, τραπεζικούς λογαριασμούς, γενεαλογικά δέντρα. Το αίμα γελάει σιωπηλά με όλες αυτές τις δηθενιές. Κυκλοφορεί στις φλέβες σαν ανώνυμος περιπλανώμενος, αδιάφορος για την ηθική μας, για τις φιλοδοξίες μας, για τις μικρές αισχρότητες με τις οποίες και καλά στολίζουμε τη λέξη «χαρακτήρας». Ένας άγνωστος θα κατοικήσει για λίγο μέσα σου. Κανένα μυστήριο της Εκκλησίας δεν υπήρξε πιο κυριολεκτικό.

Κοιτάζω το άδειο μεταλλικό στήριγμα που σε λίγο θα κρατά τη σακούλα του αίματος. Δεν περιμένω ένα φάρμακο αλλά έναν επισκέπτη. Έναν αθέατο συνοδοιπόρο που θα περάσει από κάθε γωνιά του σώματός μου, θα ακουμπήσει τα πιο σκοτεινά τοπία της ύπαρξής μου και θα φύγει χωρίς να μάθει ποτέ το όνομά μου. Η ευγένεια της ανωνυμίας. Μορφή αγάπης που δεν επιθυμεί να αγαπηθεί πίσω.

Πόσο αλλόκοτο. Περάσαμε αιώνες υμνώντας την αυτάρκεια, ενώ το σώμα γνώριζε πάντοτε την αλήθεια. Δεν υπάρχει αυτάρκεια, μόνο ανταλλαγή. Ο πρώτος άνθρωπος γεννήθηκε από το αίμα μιας γυναίκας. Ο τελευταίος ίσως σωθεί από το αίμα ενός ξένου».

View this post on Instagram