Κουνούπι που μεταφέρει την Ιαπωνική Εγκεφαλίτιδα στην Ελλάδα – Τα ύποπτα συμπτώματα που πρέπει να προσέξεις

Η Ιαπωνική Εγκεφαλίτιδα μεταφέρεται από το εξωτικό κουνούπι Culex tritaeniorhynchus, το οποίο εντοπίζεται και στην Ελλάδα. Το καλοκαίρι έχει μπει για τα καλά και μαζί του φέρνει τις κλασικές, καθημερινές «μάχες» με τα τσιμπήματα στο μπαλκόνι, στον κήπο ή στις διακοπές. Για τους περισσότερους από εμάς, τα κουνούπια αποτελούν απλώς μια ενοχλητική πλευρά της πιο όμορφης εποχής του χρόνου, όμως η σωστή ενημέρωση γύρω από την υγεία είναι πάντα το καλύτερο «όπλο» μας για να απολαύσουμε τις ζεστές μέρες με ασφάλεια.

Μια πρόσφατη έκθεση του Ευρωπαϊκού Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ECDC) ήρθε να προσθέσει ένα νέο δεδομένο σε αυτές τις καλοκαιρινές μας συνήθειες, φέρνοντας στο προσκήνιο την εξάπλωση του εξωτικού κουνουπιού Culex tritaeniorhynchus στην Ελλάδα. Πρόκειται για το έντομο που στις χώρες της Ασίας αποτελεί τον βασικό φορέα της Ιαπωνικής Εγκεφαλίτιδας, γεγονός που γεννά εύλογα ερωτήματα για το τι σημαίνει αυτό πρακτικά για τη χώρα μας.

Ιαπωνική Εγκεφαλίτιδα: Εντοπίστηκε το έντομο, όχι ο ιός

Πριν αρχίσουμε να κλείνουμε ερμητικά πόρτες και παράθυρα, οι επιστήμονες είναι κατηγορηματικοί: Στην Ελλάδα εντοπίστηκε το κουνούπι-φορέας, όχι η ίδια η ασθένεια. Αυτό σημαίνει ότι η Ιαπωνική Εγκεφαλίτιδα παραμένει μια νόσος ενδημική της Νοτιοανατολικής Ασίας και των περιοχών του Δυτικού Ειρηνικού.

Ο ιός δεν κυκλοφορεί στη χώρα μας. Απλώς, λόγω της κλιματικής αλλαγής, της ανόδου της θερμοκρασίας και των διεθνών μεταφορών, το συγκεκριμένο είδος κουνουπιού κατάφερε να ταξιδέψει, να προσαρμοστεί και να επεκτείνει το γεωγραφικό του αποτύπωμα στην Ελλάδα (κυρίως σε υγροτόπους και περιοχές με ορυζώνες).

Τι είναι η Ιαπωνική Εγκεφαλίτιδα;

Πρόκειται για μια ιογενή λοίμωξη που μεταδίδεται κυρίως μέσω του τσιμπήματος μολυσμένων κουνουπιών. Στις χώρες της Ασίας όπου ο ιός είναι ενεργός, το κουνούπι μολύνεται όταν τσιμπάει κυρίως χοίρους ή άγρια πτηνά και στη συνέχεια μεταφέρει τον ιό στον άνθρωπο.

Στην πλειοψηφία των ανθρώπων που θα κολλήσουν τον ιό (περίπου στο 99% των περιπτώσεων), τα συμπτώματα είναι εξαιρετικά ήπια ή και ανύπαρκτα, θυμίζοντας μια απλή, ελαφριά γρίπη. Σε πολύ σπάνιες περιπτώσεις (λιγότερο από 1%), ο ιός μπορεί να προκαλέσει σοβαρή λοίμωξη στο κεντρικό νευρικό σύστημα. Τα συμπτώματα που εμφανίζονται τότε και απαιτούν άμεση ιατρική εκτίμηση περιλαμβάνουν:

• Ξαφνικό και πολύ υψηλό πυρετό
• Έντονο, επίμονο πονοκέφαλο
• Δυσκαμψία στον αυχένα
• Σύγχυση, λήθαργο ή αποπροσανατολισμό
• Σπασμούς (κυρίως στα παιδιά)

**Σημειώνεται ότι για τους ταξιδιώτες που επισκέπτονται τις ασιατικές χώρες όπου ο ιός ενδημεί, υπάρχει διαθέσιμο εμβόλιο.

Τα νεότερα δεδομένα και οι Χάρτες

Κοινό ανακοινωθέν για την επικαιροποίηση των ευρωπαϊκών χαρτών καταγραφής φορέων νοσημάτων εξέδωσαν το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC) και η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA), παρουσιάζοντας τα νεότερα δεδομένα για την εξάπλωση κουνουπιών, σκνιπών και άλλων οργανισμών που μπορούν να μεταφέρουν παθογόνους μικροοργανισμούς σε ανθρώπους και ζώα.

Σύμφωνα με τους επικαιροποιημένους χάρτες του δικτύου VectorNet, από τις 29 νέες διοικητικές ενότητες της Ευρώπης στις οποίες καταγράφηκε το κουνούπι Culex tritaeniorhynchus σε σχέση με την προηγούμενη αναθεώρηση των χαρτών, οι 27 βρίσκονται στην Ελλάδα. Σημείωση: Οι δύο οργανισμοί υπογραμμίζουν ότι το συγκεκριμένο κουνούπι υπάρχει στην Ελλάδα εδώ και πολλά χρόνια και ότι οι συγκρίσεις με παλαιότερες καταγραφές πρέπει να γίνονται με προσοχή.

Πώς να προστατευτείς φέτος το καλοκαίρι

Η εμφάνιση του νέου αυτού κουνουπιού δεν αλλάζει τα μέτρα προφύλαξης που ούτως ή άλλως πρέπει να παίρνουμε κάθε καλοκαίρι για τα κουνούπια που ήδη γνωρίζουμε (όπως ο ιός του Δυτικού Νείλου). Η άμυνά μας βασίζεται σε απλές καθημερινές κινήσεις:

Εξαφάνισε τα στάσιμα νερά: Μην αφήνεις νερό να λιμνάζει σε γλάστρες, πιατάκια, κουβάδες, ποτιστήρια ή παλιά λάστιχα στο μπαλκόνι και τον κήπο. Είναι το ιδανικό «σπίτι» για να γεννήσουν τα κουνούπια τα αυγά τους.

Σωστά εντομοαπωθητικά: Χρησιμοποίησε εγκεκριμένα σπρέι ή λοσιόν σώματος που περιέχουν δραστικές ουσίες όπως DEET, ικαριδίνη ή IR3535.

Θωράκισε το σπίτι: Τοποθέτησε σήτες σε παράθυρα και μπαλκονόπορτες. Οι ανεμιστήρες και τα κλιματιστικά επίσης βοηθούν, καθώς ο αέρας δυσκολεύει την πτήση των εντόμων.

Το συμπέρασμα; Οι υγειονομικές αρχές παρακολουθούν στενά την κατάσταση και την εξέλιξη του πληθυσμού των κουνουπιών. Εμείς, χωρίς πανικό αλλά με σωστή πρόληψη, μπορούμε να απολαύσουμε το καλοκαίρι μας με ασφάλεια!