Προποφόλη: Το απόλυτο αναισθητικό μπορεί να γίνει «παγίδα θανάτου» στα χέρια μη ειδικού γιατρού

Η προποφόλη συγκαταλέγεται στα ισχυρότερα φάρμακα της σύγχρονης ιατρικής, ενώ ταυτόχρονα μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα επικίνδυνη. Αν χορηγηθεί με λανθασμένο τρόπο, το σκεύασμα που προσφέρει εντυπωσιακά αποτελέσματα είναι δυνατόν να προκαλέσει ακόμη και θάνατο. Η ουσία βρέθηκε στο επίκεντρο μετά την ανίχνευσή της στις τοξικολογικές εξετάσεις του Γιώργου Μαζωνάκη.

Το iatropedia.gr αναφέρει ότι μέσα στα χειρουργεία η προποφόλη συμβάλλει στη διενέργεια επεμβάσεων και στη διάσωση ασθενών. Αντιθέτως, όταν χρησιμοποιείται μακριά από νοσοκομείο και από γιατρό χωρίς την απαιτούμενη εξειδίκευση, όπως στην περίπτωση της γιατρού που κατηγορείται για τον θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη, οι συνέπειες ενδέχεται να είναι εξαιρετικά σοβαρές, φτάνοντας έως τον θάνατο.

Πρόκειται για φάρμακο που χρησιμοποιείται καθημερινά από τους αναισθησιολόγους κατά τη διενέργεια χειρουργικών επεμβάσεων, επεμβατικών διαδικασιών και διαγνωστικών εξετάσεων, μεταξύ των οποίων γαστροσκοπήσεις, κολονοσκοπήσεις και μαγνητικές τομογραφίες σε ασθενείς με κλειστοφοβία.

Η κυρία Ελένη Μόκα, επίκουρη καθηγήτρια με ειδίκευση στην Αναισθησιολογία, ανέλυσε στο iatropedia.gr με αποκαλυπτικό τρόπο τα χαρακτηριστικά της προποφόλης, τη δράση της και τους κινδύνους που μπορεί να αποβούν μοιραίοι όταν το φάρμακο χορηγείται από μη εξειδικευμένα άτομα.

«Όσο αυξάνεται η δόση της προποφόλης, αυτό που μπορεί να προκαλέσει το φάρμακο είναι καταστολή του αναπνευστικού κέντρου, δηλαδή σταμάτημα της αυτόματης αναπνοής, το οποίο για μένα ως αναισθησιολόγο δεν είναι κάτι τραγικό, αν είσαι σε νοσοκομειακό πάντα περιβάλλον. Διότι μπορώ να υποκαταστήσω με τα μηχανήματα την αυτόματη αναπνοή του πρέπει να έχει ο ασθενής. Αυτό που λέμε στην καθομιλουμένη, να τον «αερίσω εγώ τον ασθενή», είτε με την αμπού, είτε μέσω του μηχανήματος.

Σε ένα ιατρείο που δεν θα υπάρχουν αυτά και μάλιστα, από έναν μη ειδικό, καταλαβαίνετε ότι όταν δοθεί λίγη παραπάνω δόση, να σας το πω κι αλλιώς, «δώσε και λίγο παραπάνω δόση για να νιώσει καλύτερα», ο ασθενής θα χάσει την αναπνοή του πιθανόν, κι από εκεί και πέρα μπορεί και να πεθάνει», σημειώνει.

Η γιατρός διευκρινίζει ότι πρόκειται για αναισθητικό που χορηγείται ενδοφλεβίως και μπορεί να χρησιμοποιηθεί τόσο για μια απλή και ήπια καταστολή, με στόχο την αγχόλυση, όσο και για βαθιά καταστολή ή γενική αναισθησία.

Δεν υπάρχει μία τυχαία ή απολύτως σταθερή δοσολογία. Η ειδικός εξηγεί ότι η ποσότητα προσαρμόζεται με ιδιαίτερη προσοχή ανάλογα με το βάρος και την ηλικία του ασθενούς, τα συνοδά νοσήματα και το αποτέλεσμα που επιδιώκεται. Για τον λόγο αυτό, τη χορήγηση πρέπει να αναλαμβάνουν αποκλειστικά αναισθησιολόγοι, μέσα σε νοσοκομείο ή σε μονάδα ημερήσιας νοσηλείας:

«Η χρήση του είναι αυστηρή και πρέπει να χορηγείται μόνο στα δημόσια και ιδιωτικά νοσοκομεία, που πληρούν τις προδιαγραφές του νοσοκομειακού περιβάλλοντος και πάντα υπό αναισθησιολόγο. Επίσης, και σε μονάδες ημερήσιας νοσηλείας, που πάλι υπάρχουν κανόνες. Δηλαδή είναι ένα φάρμακο, το οποίο το δίνουμε εμείς οι αναισθησιολόγοι, σε συγκεκριμένες προϋποθέσεις, με συγκεκριμένο σκοπό. Και λέμε σε νοσοκομειακό περιβάλλον ή χειρουργείο, γιατί πρέπει να υπάρχει πάντα το κατάλληλο μόνιτορ, να υπάρχει αμπού, να υπάρχει οξυγόνο, να υπάρχει μηχάνημα αναισθησίας και να υπάρχουν κι άλλα φάρμακα για να υποστηριχθεί ο ασθενής, εάν χρειαστεί», τονίζει.

Η προποφόλη διατίθεται μόνο στα νοσοκομεία

Παρά τις σοβαρές συνέπειες που μπορεί να επιφέρει η λανθασμένη χρήση της, η επίκουρη καθηγήτρια Αναισθησιολογίας υπογραμμίζει ότι ως φάρμακο η προποφόλη αποτελεί ένα εξαιρετικά πολύτιμο μέσο για την ιατρική επιστήμη.

Η ουσία χορηγείται βάσει αυστηρού ιατρικού πρωτοκόλλου και δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιείται σε οποιονδήποτε χώρο. Γι’ αυτό διατίθεται αποκλειστικά εντός νοσοκομειακού περιβάλλοντος. Όπως επισημαίνει η κυρία Μόκα, δεν είναι δυνατόν να αγοραστεί από την αγορά, καθώς φτάνει στα νοσηλευτικά ιδρύματα μόνο μέσω νόμιμων διαύλων και φαρμακαποθηκών.

«Ούτε εγώ, σαν αναισθησιολόγος, επιτρέπεται να το κρατάω στα χέρια μου, στην τσάντα μου, στο σπίτι μου. Είναι ένα φάρμακο που έρχεται στο νοσοκομείο, το παραλαμβάνει η προϊσταμένη, και όταν θέλω να το χρησιμοποιήσω, το ζητώ από την προϊσταμένη. Είναι ένα φάρμακο-επανάσταση στα χέρια του αναισθησιολόγου. Σε κανενός άλλου τα χέρια. Για να σας το κάνω εικόνα: είναι σαν ένα εξαιρετικό, της καλύτερης μάρκας νυστέρι. Είναι εξαιρετικό στα χέρια του χειρουργού, όχι στα χέρια του μικροβιολόγου», όπως λέει.

Προποφόλη: Θανάσιμος κίνδυνος χωρίς αναισθησιολόγο

Το καθοριστικό ζήτημα αφορά τις συνέπειες από τη χορήγηση προποφόλης εκτός αναισθησιολογικού ελέγχου και από κάποιον χωρίς την αναγκαία εξειδίκευση. Η κυρία Μόκα προειδοποιεί για τον σοβαρό κίνδυνο, εξηγώντας με σαφή τρόπο πόσο μικρή μπορεί να είναι η απόσταση ανάμεσα στην ήπια χαλάρωση και σε έναν θάνατο εξαιτίας ασφυξίας:

Όπως καταλήγει, «Είναι εξαιρετικά επικίνδυνο. Είναι ένα φάρμακο που μπορείς να δώσεις μικρή δόση και να κάνεις μια ήπια καταστολή για αγχόλυση. Μπορεί όμως να αυξήσεις τη δόση και να προκαλέσεις μια βαθύτερη καταστολή, ή με μεγαλύτερη δόση να κάνεις γενική αναισθησία. Όσο αυξάνεται η δόση, αυτό που μπορεί να προκαλέσει το φάρμακο είναι καταστολή του αναπνευστικού κέντρου — σταμάτημα της αυτόματης αναπνοής».

Η πορεία της προποφόλης μέχρι την Καρνεάδου

Όταν οι επίσημες τοξικολογικές εξετάσεις περιέλθουν στις διωκτικές Αρχές και αναφέρουν ότι στον Γιώργο Μαζωνάκη ανιχνεύθηκε προποφόλη, θα ανοίξει νέος κύκλος ερευνών. Στόχος θα είναι να εξακριβωθεί με ποιον τρόπο η συγκεκριμένη ουσία βρέθηκε στα χέρια της 54χρονης γιατρού στην Καρνεάδου.

Η γιατρός θα κληθεί να εξηγήσει στους αστυνομικούς πού, πώς και από ποιον προμηθεύτηκε την ουσία, ενώ παράλληλα θα διεξαχθούν έρευνες για να διαπιστωθεί εάν έχει χορηγήσει προποφόλη ως μέθη και σε άλλους ασθενείς.