Ο κόφτης σώζει τον κινητήρα του αυτοκινήτου – Το λάθος που δεν συγχωρεί
Ο ηλεκτρονικός περιοριστής συνήθως διακόπτει για λίγο την παροχή καυσίμου, με διαφορετική παρέμβαση ανά μοντέλο, αλλά δεν αποτρέπει μηχανική υπερστροφή από λάθος κατέβασμα σχέσης



Τα περισσότερα αυτοκίνητα με κινητήρα εσωτερικής καύσης έχουν στροφόμετρο, με αναλογική βελόνα ή ψηφιακή ένδειξη στον πίνακα οργάνων. Εξαίρεση αποτελούν ορισμένα παλαιότερα μοντέλα, στα οποία δεν ήταν μέρος του βασικού εξοπλισμού· έτσι, οι οδηγοί δεν ήξεραν σε πόσες στροφές λειτουργούσε ο κινητήρας και βασίζονταν στην… ακοή τους. Η ένδειξη καταγράφει την ταχύτητα περιστροφής του στροφάλου, ενώ στην κορυφή της κλίμακας βρίσκεται η κόκκινη περιοχή, την οποία δεν χρειάζεται να πλησιάζουμε χωρίς λόγο. Ακόμη κι αν φτάσουμε κοντά της, πάντως, ο κόφτης θα μας συγκρατήσει.
Ας ξεκινήσουμε από τη λειτουργία του στροφόμετρου. Τι μετρά, στην πραγματικότητα, η βελόνα που ανεβοκατεβαίνει —όπου υπάρχει, αφού τα ψηφιακά όργανα χρησιμοποιούν αριθμούς και γραφήματα— και τι σημαίνουν οι αριθμοί που δείχνει; Με απλά λόγια, πρόκειται για τον αριθμό περιστροφών του στροφάλου του κινητήρα ανά λεπτό, δηλαδή τις γνωστές στροφές ανά λεπτό (σ.α.λ.) ή, στα αγγλικά, r.p.m. (revolutions/revs per minute). Στα στροφόμετρα υπάρχει κόκκινη περιοχή και κόφτης, ο οποίος ενεργοποιείται όταν η ένδειξη προχωρήσει αρκετά μέσα στο κόκκινο. Ο λόγος είναι απλός: ο κόφτης προστατεύει τον κινητήρα.
Με την επίσημη ονομασία του, ο ηλεκτρονικός περιοριστής στροφών εμποδίζει τον κινητήρα να υπερβεί τον μέγιστο ρυθμό περιστροφής για τον οποίο έχει σχεδιαστεί. Το όριο διαφέρει ανάλογα με τον κινητήρα: στα συνηθισμένα αυτοκίνητα είναι συνήθως κοντά στις 6.000 σ.α.λ., ενώ στα πιο σπορ μοντέλα ενδέχεται να φτάνει και πάνω από τις 9.000 σ.α.λ. Κάθε μοτέρ προορίζεται να λειτουργεί μέχρι έναν συγκεκριμένο αριθμό στροφών. Με την αύξησή τους, τα εσωτερικά μέρη κινούνται ταχύτερα και δέχονται μεγαλύτερη καταπόνηση. Γι’ αυτό η παρατεταμένη λειτουργία στην κόκκινη περιοχή δεν έχει ουσιαστικό όφελος: προκαλεί περισσότερη φθορά και αυξάνει την πιθανότητα σοβαρής μηχανικής ζημιάς. Σε αρκετούς κινητήρες, άλλωστε, η απόδοση αρχίζει να υποχωρεί πριν φτάσουν εκεί.

Ως μέρος της ηλεκτρονικής διαχείρισης του κινητήρα, ο κόφτης —ή ηλεκτρονικός περιοριστής στροφών— ενεργοποιείται μόλις επιτευχθεί το προκαθορισμένο ανώτατο όριο. Τότε παρεμβαίνει στην τροφοδοσία ή/και στην ανάφλεξη, ώστε να μειώσει την ισχύ. Συνήθως διακόπτει για λίγο την παροχή καυσίμου, ακόμη κι όταν ο οδηγός κρατά πατημένο το γκάζι. Με αυτόν τον τρόπο αποτρέπεται η ανεξέλεγκτη άνοδος των στροφών, αν και η παρέμβαση δεν είναι ίδια σε όλα τα αυτοκίνητα. Κάποιοι περιοριστές διατηρούν τον κινητήρα κοντά στην κόκκινη περιοχή, κόβοντας και επαναφέροντας την τροφοδοσία σε γρήγορα διαδοχικά διαστήματα. Σε άλλες περιπτώσεις, η λειτουργία είναι πιο απότομη: οι στροφές μειώνονται αισθητά πριν επανέλθει η κανονική λειτουργία.
Έτσι, ακόμη κι αν ο οδηγός συνεχίζει να πιέζει το γκάζι, ο κόφτης προστατεύει τον κινητήρα από υπερβολικές στροφές που οφείλονται στη δική του ισχύ. Ωστόσο, το ότι όλοι οι κινητήρες διαθέτουν κόφτη δεν αποκλείει το ενδεχόμενο ζημιάς από λανθασμένο χειρισμό, καθώς ο περιοριστής ελέγχει την τροφοδοσία και όχι τη μετάδοση. Μπορεί, επομένως, να περιορίσει τις στροφές που προκύπτουν από την καύση και την επιτάχυνση, όχι όμως και να εμποδίσει τους τροχούς να αναγκάσουν μηχανικά τον κινητήρα να περιστραφεί ταχύτερα.

Η πιο χαρακτηριστική περίπτωση είναι το λάθος κατέβασμα σχέσης. Αν ενώ κινούμαστε με 5η επιλέξουμε κατά λάθος 2η αντί για 4η, η σχέση μετάδοσης μπορεί να προκαλέσει απότομη αύξηση των στροφών του κινητήρα. Ακόμη και με τον κόφτη ρυθμισμένο, για παράδειγμα, στις 6.500 σ.α.λ., οι τροχοί είναι δυνατόν να παρασύρουν το μοτέρ σε πολύ υψηλότερες στροφές μέσω του κιβωτίου και του συμπλέκτη. Αντίστοιχο πρόβλημα μπορεί να προκύψει αν «καρφώσουμε» ξανά 1η με «σπασμένη» 2α, αντί να ανεβάσουμε σε 3η —όπως έγινε στο δύσμοιρο CRX. Σε αυτή την περίπτωση οι βαλβίδες μπορεί να μην προλαβαίνουν να κινηθούν μαζί με τα έμβολα. Τότε διαταράσσεται ο συγχρονισμός τους και υπάρχει κίνδυνος να συγκρουστούν οι βαλβίδες με τα πιστόνια, προκαλώντας πολύ σοβαρή βλάβη στον κινητήρα.
Μη χάνετε τίποτα από το ΔΕΔΟΜΕΝΟ
Ειδήσεις τη στιγμή που συμβαίνουν, αναλύσεις και reels κάθε μέρα.







































// ΣΧΟΛΙΑ
Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει αυτό το άρθρο.