Νάβι Πιλάι: «Απαράδεκτες» οι κυρώσεις των ΗΠΑ στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο

«Πρωτοφανείς και απαράδεκτες» χαρακτήρισε η Νάβι Πιλάι, τιμημένη με το φετινό Βραβείο Νόμπελ Ειρήνης, τις κυρώσεις που επέβαλαν οι ΗΠΑ στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ΔΠΔ).

Την Παρασκευή απονεμήθηκε το βραβείο στη Νάβι Πιλάι, πρώην δικαστή του ΔΠΔ από τη Νότια Αφρική, για «τις προσπάθειές της να προωθήσει την ειρήνη και το διεθνές δίκαιο». Όπως σημείωσε η επιτροπή Νόμπελ, το έργο της συνέβαλε στη διαμόρφωση μιας πιο ολοκληρωμένης παγκόσμιας νομικής τάξης.

Την επιλογή επέκρινε ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, εκφράζοντας τη δυσαρέσκειά του. Λίγες ώρες μετά, οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν ευρείας κλίμακας κυρώσεις, εντείνοντας σημαντικά την προσπάθειά τους να «διαλύσουν» έναν θεσμό που χαρακτήρισαν «παράνομο» (rogue).

Το ΔΠΔ ανέφερε ότι οι κυρώσεις στρέφονται κατά του κράτους δικαίου και των θεμελίων της διεθνούς νομικής τάξης. Μιλώντας νωρίτερα σήμερα (10/10) μέσω βιντεοκλήσης σε εκδήλωση στο Κέντρο Νόμπελ Ειρήνης στο Όσλο, η Νάβι Πιλάι δήλωσε: «Υπάρχει τόσο μεγάλη ένταση και ανησυχία για τη συνεχιζόμενη ύπαρξη των διεθνών δικαστηρίων, κυρίως του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου στη Χάγη. Το σημαντικότερο είναι ότι έχουν ανακοινωθεί κυρώσεις από μία χώρα εναντίον των δικαστών, μόνο και μόνο για τις δικαστικές αποφάσεις που εκδίδουν. Αυτό είναι πρωτοφανές, απαράδεκτο».

Η κλιμάκωση Τραμπ κατά του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, δήλωσε ότι τα μέτρα, στα οποία περιλαμβάνεται η απαγόρευση συναλλαγών αμερικανικών οντοτήτων με το ΔΠΔ, έχουν στόχο την «υπεράσπιση της αμερικανικής κυριαρχίας». Παράλληλα, κατηγόρησε «το διεθνές δικαστήριο ότι επιδιώκει τη δίωξη Αμερικανών».

Οι ΗΠΑ έχουν ήδη επιβάλει κυρώσεις σε 17 δικαστές και αξιωματούχους του ΔΠΔ. Με τη νέα απόφαση, όμως, στο στόχαστρο μπαίνει το ίδιο το δικαστήριο ως θεσμός, με σκοπό να περιοριστεί η δυνατότητά του να λειτουργεί οικονομικά.

Σε προηγούμενη κίνηση, οι ΗΠΑ είχαν προβλέψει εξάμηνη περίοδο χάριτος προτού εφαρμοστούν ορισμένα από τα νέα μέτρα. Έτσι, τα κράτη-μέλη μπορούν στο μεταξύ να συνεχίσουν να χρηματοδοτούν τη λειτουργία του ΔΠΔ. Η Ουάσινγκτον αναφέρει ότι δίνεται αυτό το περιθώριο ώστε οι χώρες να διαπραγματευτούν μια «λύση για την αντιμετώπιση» των ανησυχιών της.

Κατά την κυβέρνηση Τραμπ, το ΔΠΔ διοικείται από πρόσωπα που αποκαλεί «παγκοσμιοποιητές» και τα οποία «απειλούν την αμερικανική κυριαρχία». Η κυβέρνηση έχει αντιταχθεί τόσο στην παλαιότερη έρευνα του ΔΠΔ για τις ενέργειες Αμερικανών στρατιωτών στο Αφγανιστάν, που έχει πλέον ολοκληρωθεί, όσο και στα εντάλματα σύλληψης κατά Ισραηλινών αξιωματούχων, μεταξύ των οποίων ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου.

Ωστόσο, στα νέα μέτρα δεν υπάρχει αναφορά ότι η απόσυρση των ενταλμάτων αποτελεί προϋπόθεση για την άρση των κυρώσεων.

Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, από την πλευρά του, χαρακτήρισε την αμερικανική απόφαση «σοβαρό πλήγμα στη συλλογική μας επιδίωξη για διεθνή ποινική δικαιοσύνη, της οποίας το ΔΠΔ αποτελεί βασικό πυλώνα».

Το Ηνωμένο Βασίλειο και ο Καναδάς, η Δανία, η Γερμανία, η Γαλλία, η Ιταλία, η Ιαπωνία και η Ολλανδία δήλωσαν ότι «λυπούνται και διαφωνούν σθεναρά» με τις κυρώσεις των ΗΠΑ.

Σε ηλικία 85 ετών, η Νάβι Πιλάι έχει διατελέσει επίσης ύπατη αρμοστής του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Στο πλαίσιο της θητείας της συμμετείχε σε σημαντικές εργασίες διερεύνησης καταγγελιών για παραβιάσεις δικαιωμάτων, μεταξύ άλλων στη Ρουάντα, τη Μιανμάρ και τη Γάζα.

Στα πρώτα χρόνια της σταδιοδρομίας της, η Πιλάι υπερασπίστηκε ακτιβιστές κατά του απαρτχάιντ στη Νότια Αφρική. Την Παρασκευή έγινε το πέμπτο πρόσωπο από τη Νότια Αφρική που τιμάται με το Βραβείο Νόμπελ Ειρήνης, μετά τον Νέλσον Μαντέλα και τον Αρχιεπίσκοπο Ντέσμοντ Τούτου.

Πηγή: BBC