Υπόθεση Ρίμαν: Το Claude της Anthropic βοήθησε στην απόδειξή της, σε μια ιστορική εξέλιξη στα μαθηματικά
Οι κοινότητες Lean και Mathlib έλεγξαν χωριστά κώδικα περίπου 17 εκατομμυρίων γραμμών και δήλωσαν πλήρη εμπιστοσύνη στην απόδειξη, χωρίς αυτό να συνιστά ακόμη επίσημη αναγνώριση για το Βραβείο της Χιλιετίας

Μια εξέλιξη που ενδέχεται να αλλάξει την ιστορία των μαθηματικών και να ανοίξει νέο κεφάλαιο για την Τεχνητή Νοημοσύνη ανακοίνωσαν δύο φορείς που ελέγχουν μαθηματικές αποδείξεις. Ο Τουρκοαμερικανός μαθηματικός Λεβέντ Αλπόγκε, εργαζόμενος στην Anthropic, λέει ότι με τη συνδρομή του συστήματος Claude πέτυχε να αποδείξει την περίφημη Υπόθεση Ρίμαν, ένα από τα κορυφαία άλυτα προβλήματα των μαθηματικών εδώ και σχεδόν 170 χρόνια.
Οι κοινότητες του λογισμικού Lean και της μαθηματικής βιβλιοθήκης Mathlib ανακοίνωσαν το Σάββατο (21/11) ότι ολοκλήρωσαν χωριστά τεχνικούς ελέγχους της απόδειξης και δήλωσαν πως έχουν πλήρη εμπιστοσύνη στην ορθότητά της.
Όπως αναφέρει ο Guardian, πρόκειται για ένα από τα πιο σημαντικά παραδείγματα μέχρι σήμερα χρήσης της Τεχνητής Νοημοσύνης για την επίλυση εξαιρετικά σύνθετων επιστημονικών ζητημάτων.
Έξι εβδομάδες συνεργασίας με το Claude
Σε σημείωμα που ανάρτησε την Παρασκευή (20/11) στην προσωπική του ιστοσελίδα, ο Λεβέντ Αλπόγκε ανέφερε ότι θεωρεί πως βρήκε την απόδειξη της Υπόθεσης Ρίμαν.
Η προσπάθεια, όπως ανέφερε, έγινε μαζί με το Claude και κράτησε περίπου έξι εβδομάδες.
Ο μαθηματικός απέδωσε καθοριστικό ρόλο στην Τεχνητή Νοημοσύνη, λέγοντας πως προς το τέλος της διαδικασίας το σύστημα κινήθηκε πιο γρήγορα από τον ίδιο.
«Το Claude με ξεπέρασε κατά πολύ κοντά στη γραμμή του τερματισμού», έγραψε. Με ενθουσιασμό πρόσθεσε πως το σύστημα «πετούσε, χόρευε και έλαμπε» όσο πλησίαζαν στην ολοκλήρωση της απόδειξης.
Κατά τον Αλπόγκε, η μέθοδος που χρησιμοποίησε μπορεί ακόμη να εφαρμοστεί και στη Γενικευμένη Υπόθεση Ρίμαν, την ευρύτερη εκδοχή του ίδιου μαθηματικού προβλήματος.
Αντί για μια συνηθισμένη επιστημονική δημοσίευση, η εργασία παρουσιάστηκε αρχικά ως εκτεταμένη συλλογή κώδικα στη γλώσσα Lean, η οποία αξιοποιείται για την αυστηρή και υπολογιστική επαλήθευση μαθηματικών αποδείξεων.
Τι έδειξαν οι έλεγχοι των Lean και Mathlib
Σε κοινή ανακοίνωση το Σάββατο, οι κοινότητες Lean και Mathlib, με στήριξη από τους οργανισμούς Lean Focused Research Organization και Mathlib Initiative, δήλωσαν ότι πιστοποιούν την ορθότητα τόσο της μαθηματικής διατύπωσης όσο και της απόδειξης.
«Έχουμε πλήρη εμπιστοσύνη ότι η απόδειξη της Υπόθεσης Ρίμαν από τον Αλπόγκε είναι σωστή και τον συγχαίρουμε για αυτό το επίτευγμα», ανέφεραν.
Όπως σημειώνεται στην ανακοίνωση, ο κώδικας της απόδειξης αριθμεί περίπου 17 εκατομμύρια γραμμές και ελέγχθηκε με πολλαπλούς τρόπους.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι ο κώδικας εκτελείται χωρίς λάθη, αποδεικνύει τη σωστή μαθηματική πρόταση και ότι η απόδειξη γίνεται αποδεκτή από ανεξάρτητα συστήματα ελέγχου.
Η πιστοποίηση αυτή ξεχωρίζει επειδή δεν ελέγχει μόνο αν το πρόγραμμα λειτουργεί τεχνικά, αλλά και αν η μαθηματική πρόταση που αποδεικνύει ταυτίζεται με την ίδια την Υπόθεση Ρίμαν.
Ωστόσο, χρειάζεται να διακρίνεται η τεχνική αυτή πιστοποίηση από την επίσημη αναγνώριση της λύσης στο πλαίσιο του Βραβείου της Χιλιετίας, η οποία απαιτεί επιπλέον διαδικασίες.
Τι προβλέπει η Υπόθεση Ρίμαν και ποια η σημασία της
Το 1859 ο Γερμανός μαθηματικός Μπέρνχαρντ Ρίμαν διατύπωσε την Υπόθεση Ρίμαν, η οποία αφορά τη βαθύτερη μαθηματική δομή που σχετίζεται με την κατανομή των πρώτων αριθμών.
Πρώτοι είναι οι ακέραιοι αριθμοί πάνω από το 1 που διαιρούνται ακριβώς μόνο με τον εαυτό τους και τη μονάδα, όπως το 2, το 3, το 5, το 7 και το 11.
Οι πρώτοι αριθμοί αποτελούν βασικά στοιχεία της θεωρίας αριθμών, ωστόσο η κατανομή τους ακολουθεί σύνθετη συμπεριφορά.
Ειδικότερα, η Υπόθεση Ρίμαν εξετάζει τις μη τετριμμένες ρίζες της λεγόμενης συνάρτησης ζήτα του Ρίμαν και προβλέπει πως όλες βρίσκονται πάνω σε ορισμένη ευθεία του μιγαδικού επιπέδου.
Μια απόδειξη θα αποτελούσε μείζον επίτευγμα για τη θεωρία αριθμών, αλλά και για πλήθος άλλων μαθηματικών αποτελεσμάτων που βασίζονται σε αυτήν.
Η Υπόθεση Ρίμαν εντάχθηκε το 2000 από το Ινστιτούτο Μαθηματικών Clay στα επτά Προβλήματα της Χιλιετίας, για καθένα από τα οποία προσφέρεται έπαθλο ενός εκατομμυρίου δολαρίων σε όποιον το λύσει.
Η ανακοίνωση μετά την είσοδο της Anthropic στον Nasdaq
Η χρονική στιγμή που έγινε η ανακοίνωση προκάλεσε επίσης ενδιαφέρον.
Ο Αλπόγκε παρουσίασε την εργασία του μία ημέρα αφότου η Anthropic εισήχθη στο χρηματιστήριο Nasdaq, συγκυρία την οποία αναγνώρισε και στο σημείωμά του.
Ο ίδιος χαρακτήρισε τη σύμπτωση των ημερομηνιών εξαιρετικά ατυχή και εξήγησε ότι θα ήθελε να είχε ολοκληρώσει και ανακοινώσει νωρίτερα την εργασία του.
Η ανακοίνωση γίνεται εν μέσω έντονου ανταγωνισμού ανάμεσα στις μεγαλύτερες εταιρείες Τεχνητής Νοημοσύνης, οι οποίες αναπτύσσουν συστήματα ικανά να λύνουν ολοένα δυσκολότερα επιστημονικά προβλήματα.
Τον Σεπτέμβριο, η OpenAI γνωστοποίησε πως ένα σύστημά της, το οποίο δεν είναι διαθέσιμο στο κοινό, συνέβαλε στην επίλυση μέρους ενός ακόμη Προβλήματος της Χιλιετίας, έπειτα από υπολογιστική προσπάθεια με εξαιρετικά υψηλό κόστος.
Η μέθοδος αυτή δέχθηκε επικρίσεις από μαθηματικούς, που εξέφρασαν προβληματισμό για τις οικονομικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις ανάλογων εγχειρημάτων.
Ο Τζέιμς Ρόμπινσον, καθηγητής Μαθηματικών στο Πανεπιστήμιο του Γουόρικ, είχε καταδικάσει την πρακτική μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών να διαθέτουν τεράστιους πόρους, επιδιώκοντας να αποδείξουν την ανωτερότητα των συστημάτων τους.
Μια διαφορετική εποχή για την επιστημονική έρευνα;
Η υπόθεση του Αλπόγκε φέρνει στο προσκήνιο μια άλλη πλευρά της αξιοποίησης της Τεχνητής Νοημοσύνης στην επιστήμη.
Όπως ανέφερε ο ίδιος ο μαθηματικός, το Claude δεν περιορίστηκε στην αναζήτηση στοιχείων και στην εκτέλεση υπολογισμών, αλλά συνέβαλε ουσιαστικά στη διαμόρφωση νέων μαθηματικών ιδεών.
Ο Αλπόγκε σημειώνει πως η απόδειξη είναι ακόμη εξαιρετικά εκτενής και χρειάζεται επιπλέον δουλειά, προκειμένου οι μαθηματικές ιδέες που περιλαμβάνει να διατυπωθούν με τρόπο κατανοητό για την επιστημονική κοινότητα.
Τα επόμενα καθοριστικά βήματα είναι να δημοσιευτεί μια λεπτομερής απόδειξη που να διαβάζεται από ανθρώπους και να εξεταστεί από μαθηματικούς.
Αν η λύση γίνει ευρύτερα αποδεκτή από την επιστημονική κοινότητα, το αποτέλεσμα θα κλείσει μια μαθηματική εκκρεμότητα σχεδόν 170 ετών και παράλληλα θα αποτελέσει ιστορικό ορόσημο για τη συμβολή της Τεχνητής Νοημοσύνης στην παραγωγή νέας επιστημονικής γνώσης.
Μη χάνετε τίποτα από το ΔΕΔΟΜΕΝΟ
Ειδήσεις τη στιγμή που συμβαίνουν, αναλύσεις και reels κάθε μέρα.






































// ΣΧΟΛΙΑ
Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει αυτό το άρθρο.