ΔΙΕΘΝΗ

Financial Times: Γιατί Τραμπ, Πούτιν και Σι δεν μπορούν να μοιράσουν τον κόσμο ως οι νέοι «Τρεις Μεγάλοι»

Ο αρθρογράφος των Financial Times εκτιμά ότι οι τρεις ηγέτες δύσκολα θα καταλήξουν σε ουσιαστικές συμφωνίες, ενώ μια κοινή φωτογραφία μπορεί να εξυπηρετήσει διαφορετικές πολιτικές ανάγκες

Μπορούν ο Ντόναλντ Τραμπ, ο Βλαντίμιρ Πούτιν και ο Σι Τζινπίνγκ να επαναλάβουν τη Διάσκεψη της Γιάλτας του 1945, ορίζοντας νέες σφαίρες επιρροής και αποφασίζοντας για το μέλλον του πλανήτη;

Η επικείμενη συνάντηση των τριών ηγετών στην Κίνα έχει πυροδοτήσει παραλληλισμούς με την ιστορική σύνοδο του Ουίνστον Τσόρτσιλ, του Φράνκλιν Ρούζβελτ και του Ιωσήφ Στάλιν, στην οποία οι ισχυρές χώρες της εποχής καθόρισαν τη μορφή της μεταπολεμικής διεθνούς τάξης.

Στην ανάλυσή του στους Financial Times, ο Γκίντεον Ράχμαν εκτιμά ότι οι ηγέτες των ΗΠΑ, της Ρωσίας και της Κίνας δεν διαθέτουν την ισχύ που θα τους επέτρεπε να επιβάλουν τη βούλησή τους στον υπόλοιπο κόσμο, ακόμη κι αν το επιθυμούσαν.

Για να στηρίξει την εκτίμησή του, ο αρθρογράφος θυμίζει τη γνωστή φράση του Καρλ Μαρξ για την επανάληψη των μεγάλων ιστορικών γεγονότων και προσώπων: «Την πρώτη ως τραγωδία, τη δεύτερη ως φάρσα».

Ποιο από τα δύο σενάρια συγκεντρώνει, όμως, περισσότερες πιθανότητες στη σύνοδο της Σενζέν;

Το δυσμενές ενδεχόμενο για την Ουκρανία και την Ταϊβάν

Ο Ράχμαν θεωρεί ότι ένα αποτέλεσμα με τραγικές συνέπειες θα μπορούσε να είναι μια συμφωνία των τριών ηγετών για την αμοιβαία αναγνώριση των «ζωτικών συμφερόντων» τους, με όρο που το Πεκίνο χρησιμοποιεί συχνά.

Αν επικρατήσει αυτή η εκδοχή, οι τρεις ηγέτες θα μπορούσαν να υιοθετήσουν τη γραμμή της Μόσχας για τον πόλεμο στην Ουκρανία, καθώς και τις θέσεις του Πεκίνου για την πορεία της Ταϊβάν.

Ως αντάλλαγμα, ο Τραμπ ίσως αποσπάσει κάποια στήριξη για το ζήτημα του Ιράν ή ορισμένα οικονομικά οφέλη για τις ΗΠΑ.

Πάντως, ο αρθρογράφος των Financial Times κρίνει ότι το περιορισμένο χρονικό πλαίσιο και ο τρόπος διεξαγωγής της συνάντησης δύσκολα θα επιτρέψουν νέες συμφωνίες με ουσιαστικό περιεχόμενο.

Οι τρεις ηγέτες ενδέχεται, αντίθετα, να περιοριστούν στον συμβολισμό μιας κοινής φωτογραφίας, ο καθένας για διαφορετικούς λόγους.

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ συνομιλεί με τον Ρώσο ομόλογό του, Βλαντίμιρ Πούτιν, κατά τη συνάντησή τους για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, στην αεροπορική βάση Έλμεντορφ-Ρίτσαρντσον, στο Άνκορατζ της Αλάσκας, στις 15 Αυγούστου 2025. Φωτογραφία αρχείου: Kevin Lamarque/Reuters
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ συνομιλεί με τον Ρώσο ομόλογό του, Βλαντίμιρ Πούτιν, κατά τη συνάντησή τους για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, στην αεροπορική βάση Έλμεντορφ-Ρίτσαρντσον, στο Άνκορατζ της Αλάσκας, στις 15 Αυγούστου 2025. Φωτογραφία αρχείου: Kevin Lamarque/Reuters

Τα οφέλη που αναζητούν οι τρεις ηγέτες στη συνάντηση

Η πιθανότητα η Ρωσία να χάσει τη θέση της ανάμεσα στις μεγάλες παγκόσμιες δυνάμεις απασχολεί εδώ και χρόνια τον Βλαντίμιρ Πούτιν, αποτελώντας πηγή ανησυχίας.

Ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα είχε περιγράψει κάποτε την παρουσία του Ρώσου προέδρου στις διεθνείς συνόδους σαν εκείνη ενός βαριεστημένου μαθητή στο τελευταίο θρανίο της σχολικής αίθουσας.

Για το Κρεμλίνο, συνεπώς, θα ήταν από μόνη της μια σημαντική συμβολική επιτυχία μια φωτογραφία του Πούτιν δίπλα στους ηγέτες των δύο ισχυρότερων δυνάμεων του κόσμου, των ΗΠΑ και της Κίνας.

Και για τον Σι Τζινπίνγκ έχει βαρύτητα ο συμβολισμός της ισχύος. Ο Κινέζος πρόεδρος έχει θέσει στο επίκεντρο της πολιτικής του τη «μεγάλη αναγέννηση του κινεζικού λαού» και, σύμφωνα με τον Ράχμαν, επιδιώκει να εξασφαλίσει τέταρτη θητεία στην ηγεσία του Κομμουνιστικού Κόμματος το 2027.

Η προβολή του Κινέζου προέδρου στο κέντρο της διεθνούς σκηνής, έχοντας δίπλα του τους προέδρους των ΗΠΑ και της Ρωσίας, θα μπορούσε να αναβαθμίσει το διεθνές κύρος του και να ενισχύσει τη νομιμοποίησή του στο εσωτερικό της Κίνας.

Ο Ντόναλντ Τραμπ, από την άλλη, μπορεί να αξιοποιήσει τη συνάντηση για να επαναφέρει στο προσκήνιο την ισχύ του διεθνώς, μετά την ήττα των Ρεπουμπλικανών στις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ.

Όπως παρατηρεί ο αρθρογράφος, η κινεζική κυβέρνηση έχει μεγάλη εμπειρία στο να κολακεύει τους ξένους ηγέτες που επισκέπτονται τη χώρα.

Το ενδεχόμενο ο Τραμπ να κάνει απρόσμενες παραχωρήσεις

Παρότι η συνάντηση αναμένεται να έχει κυρίως συμβολικό χαρακτήρα, ο Ράχμαν αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο να προκύψουν εξελίξεις ουσίας, ειδικά αν οι συνομιλίες υπερβούν τον προγραμματισμένο χρόνο.

Ο Πούτιν μπορεί να φέρει στο τραπέζι την Ουκρανία, αξιοποιώντας το προηγούμενο κατά το οποίο ο Τραμπ, ύστερα από συνομιλίες με τον Ρώσο πρόεδρο, έχει εκφράσει θέσεις κοντά σε εκείνες της Μόσχας.

Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επίσης επαναλάβει επιχειρήματα της κινεζικής πλευράς για την Ταϊβάν, μετά από προηγούμενες συναντήσεις με τον Σι Τζινπίνγκ.

Ενδεικτικά, τον περασμένο Μάιο είχε καλέσει την Ταϊπέι να μην επιχειρήσει μια αποσταθεροποιητική κίνηση προς την ανεξαρτητοποίησή της.

Ωστόσο, κατά τον αρθρογράφο, οι επαναλαμβανόμενες αλλαγές στις θέσεις του Τραμπ μειώνουν το βάρος των δηλώσεών του, σε σχέση με όσα έλεγαν προηγούμενοι πρόεδροι των ΗΠΑ.

Ακόμη κι αν ο Τραμπ προχωρήσει σε παραχωρήσεις που δεν αναμένονταν στη Σενζέν, οι συνεργάτες και οι σύμμαχοί του μπορεί αργότερα να προσπαθήσουν να περιορίσουν τις συνέπειές τους.

Φωτογραφία αρχείου: Reuters/ Jason Lee
Φωτογραφία αρχείου: Reuters/ Jason Lee

Το πυρηνικό οπλοστάσιο και η απροθυμία της Κίνας

Ο Τραμπ έχει αναφέρει ότι θέλει να θέσει προς συζήτηση τον πυρηνικό αφοπλισμό, σε μια συγκυρία κατά την οποία οι σημαντικότερες συμφωνίες για τον έλεγχο των πυρηνικών όπλων δεν βρίσκονται πλέον σε ισχύ.

Για τη Μόσχα, το ζήτημα έχει επίσης ιδιαίτερη σημασία, αφού το μεγαλύτερο πυρηνικό οπλοστάσιο παγκοσμίως ανήκει στη Ρωσία και αποτελεί βασικό στήριγμα της ισχύος της.

Η Κίνα, αντίθετα, συνεχίζει να διευρύνει γρήγορα το μικρότερο δικό της πυρηνικό οπλοστάσιο και έχει ξεκαθαρίσει πως προς το παρόν δεν επιθυμεί συνομιλίες για περιορισμό των πυρηνικών εξοπλισμών.

Κατά συνέπεια, εκτιμά η ανάλυση των Financial Times, οι προοπτικές να υπάρξει ουσιαστική πρόοδος στο θέμα παραμένουν περιορισμένες.

Στην κινεζική διπλωματία, άλλωστε, οι συζητήσεις συνήθως οργανώνονται με αυστηρό σχεδιασμό, ενώ ο Σι αποφεύγει τις αυθόρμητες κινήσεις και τις απρόβλεπτες καταστάσεις.

Σκίτσο της Αν Κίρναν για τους Financial Times, εμπνευσμένο από την ιστορική φωτογραφία των «Τριών Μεγάλων» στη Διάσκεψη της Γιάλτας το 1945. (Πηγή: Financial Times / © Ann Kiernan)
Σκίτσο της Αν Κίρναν για τους Financial Times, εμπνευσμένο από την ιστορική φωτογραφία των «Τριών Μεγάλων» στη Διάσκεψη της Γιάλτας το 1945. (Πηγή: Financial Times / © Ann Kiernan)

Γιατί το 2026 διαφέρει από την εποχή της Γιάλτας

Η παραπλάνηση που κρύβει η σύγκριση με τη Γιάλτα οφείλεται κυρίως στις διαφορετικές διεθνείς συνθήκες και όχι στις προσωπικότητες των τριών ηγετών.

Τον Φεβρουάριο του 1945, όταν συναντήθηκαν στη Γιάλτα, ο Τσόρτσιλ, ο Ρούζβελτ και ο Στάλιν, ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος άλλαζε εκ βάθρων την παγκόσμια τάξη.

Οι βρετανικές και αμερικανικές δυνάμεις βρίσκονταν ήδη μέσα στη Γερμανία, και σε λιγότερο από τρεις μήνες ο σοβιετικός στρατός θα έμπαινε στο Βερολίνο. Παράλληλα, απέμεναν μόλις έξι μήνες μέχρι οι ΗΠΑ να ρίξουν την πρώτη ατομική βόμβα.

Σήμερα, αντίθετα, οι διεκδικητές του χαρακτηρισμού των «Τριών Μεγάλων» μοιάζουν, όπως επισημαίνει ο Ράχμαν, πολύ λιγότερο ικανοί να επιβάλουν τη βούλησή τους διεθνώς.

Οι ΗΠΑ δεν έχουν κατορθώσει να νικήσουν το Ιράν, ενώ νωρίτερα είχαν αποτύχει να επικρατήσουν απέναντι στους Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν.

Παρότι ο πόλεμος στην Ουκρανία διαρκεί πάνω από τέσσερα χρόνια —περισσότερο απ’ όσο χρειάστηκε ο Στάλιν για να φτάσει στο Βερολίνο— οι δυνάμεις του Πούτιν παραμένουν εγκλωβισμένες στις συγκρούσεις στην ανατολική Ουκρανία.

Ο Σι Τζινπίνγκ, από την πλευρά του, δεν έχει κατορθώσει μέχρι σήμερα να θέσει την Ταϊβάν υπό τον έλεγχό του. Το νησί έχει 23 εκατομμύρια κατοίκους και βρίσκεται περίπου 160 χιλιόμετρα από την Κίνα.

«Ευτυχώς, δεν ζούμε πλέον σε μια εποχή κατά την οποία μια τριάδα μεγάλων δυνάμεων μπορεί να υπαγορεύει τους όρους της στον υπόλοιπο κόσμο», είναι το συμπέρασμα του αρθρογράφου των Financial Times.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο ΔΕΔΟΜΕΝΟ.

ΣΧΟΛΙΑ

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει αυτό το άρθρο.

Αφήστε ένα σχόλιο

Η διεύθυνση email σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *.

ΔΙΕΘΝΗ Financial Times: Γιατί Τραμπ, Πούτιν και Σι δεν μπορούν να μοιράσουν τον κόσμο ως οι νέοι «Τρεις Μεγάλοι»