Μέση Ανατολή: Η εκεχειρία ΗΠΑ-Ιράν κινδυνεύει πριν ξεκινήσει – Η παρουσία του Ισραήλ στον Λίβανο τινάζει το MoU στον αέρα

Μόλις λίγες ώρες μετά την ιστορική υπογραφή της συμφωνίας ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν, η εκεχειρία στη Μέση Ανατολή ήδη δοκιμάζεται, με το Ισραήλ να προκαλεί μετωπική σύγκρουση με τον Λευκό Οίκο.

Ενώ το Μνημόνιο Συναντίληψης (MoU) απαιτεί ρητά τον σεβασμό της «εδαφικής ακεραιότητας και της κυριαρχίας του Λιβάνου», η κυβέρνηση Νετανιάχου ξεκαθαρίζει ότι δεν σκοπεύει να αποσύρει τα στρατεύματά της από τον νότιο Λίβανο, μετατρέποντας τις επικείμενες συνομιλίες της Παρασκευής στην Ελβετία σε ένα διπλωματικό θρίλερ υψηλού ρίσκου.

Σκληρές διαπραγματεύσεις

Όπως αποκάλυψαν στο Reuters δύο Ισραηλινοί αξιωματούχοι -συμπεριλαμβανομένου ενός ανώτατου στελέχους του περιβάλλοντος του Νετανιάχου- το Ισραήλ διεξάγει παρασκηνιακές επαφές με τις ΗΠΑ με στόχο να διατηρήσει τις στρατιωτικές του δυνάμεις στα λιβανέζικα εδάφη, τα οποία χαρακτηρίζει ως «ζώνες ασφαλείας».

«Διεξάγουμε επίμονες διαπραγματεύσεις», δήλωσε ο ανώτερος Ισραηλινός αξιωματούχος, ξεκαθαρίζοντας ότι η χώρα του δεν πρόκειται να υποχωρήσει από τις θέσεις της, οι οποίες περιλαμβάνουν την παραμονή των στρατευμάτων στην περιοχή νότια του ποταμού Λιτάνι.

Η ακροδεξιά πτέρυγα της ισραηλινής κυβέρνησης εμφανίζεται ακόμα πιο προκλητική, εκφράζοντας ανοιχτά την περιφρόνησή της προς τις αμερικανικές πιέσεις, παρά το γεγονός ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, επέπληξε πρόσφατα δημοσίως τον Ισραηλινό Πρωθυπουργό για τους χειρισμούς του και τον θάνατο «πάρα πολλών ανθρώπων».

Ο Ισραηλινός υπουργός Αμικάι Τσίκλι δήλωσε στο ραδιόφωνο του ισραηλινού στρατού: «Αν επιστρέψουμε στην “Μπλε Γραμμή” θα είναι αποτυχία. Δεν νομίζω ότι πρόκειται να αποχωρήσουμε. Αν χρειαστεί, θα ξέρουμε πώς να πούμε όχι στις ΗΠΑ».

Μια δεύτερη ισραηλινή πηγή επεσήμανε στο Reuters ότι η τελική έκβαση θα εξαρτηθεί αποκλειστικά από το αν ο Τραμπ «αποφασίσει να πιέσει το ζήτημα στα άκρα», απειλώντας το Ισραήλ με κυρώσεις ή επιπτώσεις αν δεν συμμορφωθεί με τους όρους του MoU.

«Η παραμονή του Ισραήλ ακυρώνει τη συμφωνία»

Η απάντηση του Ιράν υπήρξε άμεση και απόλυτη, καθιστώντας σαφές ότι δεν θα υπάρξει μόνιμη ειρήνη αν δεν τερματιστεί η ισραηλινή κατοχή.

Σε συνέντευξή του στο λιβανέζικο μέσο Al Akhbar, το οποίο πρόκειται για μέσο που πρόσκειται στη Χεζμπολάχ, ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκαΐ, προειδοποίησε ότι τυχόν συνέχιση της ισραηλινής παρουσίας στον νότιο Λίβανο θα σημάνει αυτόματα την «ακύρωση» του Μνημονίου Συναντίληψης που υπογράφηκε με τις ΗΠΑ.

«Η δεύτερη φάση των διαπραγματεύσεών μας θα ξεκινήσει για την επίτευξη μιας τελικής συμφωνίας, και αυτή η τελική συμφωνία θα επιτευχθεί μόνο εάν το μνημόνιο συναντίληψης εφαρμοστεί πλήρως, πράγμα που, κατά την άποψή μας, σημαίνει την πλήρη παύση των επιθέσεων και το τέλος της κατοχής», τόνισε, ενόψει των συνομιλιών στο Μπούργκενστοκ της Ελβετίας.

«Δεν ήταν αποδεκτό για εμάς να εγκαταλείψουμε τους αδελφούς μας στον Λίβανο. Όσον αφορά την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα του Λιβάνου, όπως γνωρίζετε, σκοπεύουμε να τερματίσουμε τον πόλεμο και να θέσουμε ένα οριστικό και βιώσιμο τέλος σε αυτόν», πρόσθεσε.

«Για τον λόγο αυτό, δεν μπορούμε να μιλάμε για τερματισμό του πολέμου, όσο τμήματα του λιβανέζικου εδάφους παραμένουν υπό την κατοχή της σιωνιστικής οντότητας. Όσο η κατοχή συνεχίζεται, μπορεί να ειπωθεί ότι ο πόλεμος είναι ακόμα σε ισχύ και δεν έχει τελειώσει στην ουσία του».

Συνεχίζονται οι φονικές συγκρούσεις

Στην πράξη, ο πόλεμος κάθε άλλο παρά τελειωμένος δείχνει. Παρά τις διπλωματικές πιέσεις, οι ισραηλινές δυνάμεις συνεχίζουν τις επιθέσεις τους, με το επίσημο Εθνικό Πρακτορείο Ειδήσεων του Λιβάνου (NNA) να μεταδίδει ότι πλήγμα από ισραηλινό drone στην πόλη Μπεΐτ Γιαχούν τραυμάτισε δύο ανθρώπους.

Νωρίτερα, μια παρόμοια επίθεση από drone εναντίον αυτοκινήτου κοντά στην πόλη Κφαρ Τεμπνίτ σκότωσε ένα άτομο και τραυμάτισε σοβαρά ένα ακόμη.

Την ίδια στιγμή, το Ισραήλ μετρά επίσης απώλειες.

Σύμφωνα με έρευνα που δημοσίευσε η εφημερίδα Times of Israel, ο 29χρονος έφεδρος στρατιώτης Αλεξάντερ Φίλιν σκοτώθηκε και άλλοι επτά στρατιώτες τραυματίστηκαν, όταν εκρηκτικός μηχανισμός της Χεζμπολάχ πυροδοτήθηκε κατά τη διάρκεια περιπολίας της 36ης Μεραρχίας κατά μήκος του ποταμού Λιτάνι.

Η ισραηλινή εισβολή, η οποία είχε ξεκινήσει και επεκταθεί μετά το άνοιγμα πυρός από τη Χεζμπολάχ στις 2 Μαρτίου σε ένδειξη υποστήριξης προς το Ιράν, συνεχίζεται με αμείωτη ένταση.

Τι προβλέπει η πρώτη παράγραφος του MoU

Το πλήρες κείμενο του προσχεδίου της συμφωνίας, το οποίο αναγνώστηκε παράγραφο προς παράγραφο από ανώτερο αξιωματούχο της κυβέρνησης Τραμπ κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής ενημέρωσης των δημοσιογράφων, αποκαλύπτει το ακριβές πλαίσιο της εκεχειρίας.

Σύμφωνα με το CNN, η πρώτη και πιο καθοριστική παράγραφος του Μνημονίου Συναντίληψης (MoU) αναφέρει αυτούσια:

«Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής και η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι σύμμαχοί τους στον τρέχοντα πόλεμο υπογράφουν αυτό το Μνημόνιο Συναντίληψης για να κηρύξουν την άμεση και μόνιμη λήξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, και αναλαμβάνουν στο εξής την υποχρέωση να μην ξεκινήσουν κανέναν πόλεμο ή οποιαδήποτε στρατιωτική επιχείρηση η μία πλευρά εναντίον της άλλης, και να απέχουν από την απειλή ή τη χρήση βίας η μία εναντίον της άλλης, διασφαλίζοντας την εδαφική ακεραιότητα και την κυριαρχία του Λιβάνου. Η τελική συμφωνία θα επιβεβαιώσει τον μόνιμο τερματισμό του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, καθώς και άλλες διατάξεις αυτής της παραγράφου».

Παρά το γεγονός ότι αυτό το πρώτο σημείο αναφέρεται ρητά στους «συμμάχους τους», αποφεύγει σκοπίμως να κατονομάσει ευθέως το Ισραήλ ή τη Χεζμπολάχ.

Η παράλειψη αυτή κρίνεται ως ιδιαίτερα κρίσιμη από αναλυτές, καθώς παρότι η κυβέρνηση των ΗΠΑ εξαπέλυσε τον πόλεμο κατά του Ιράν σε απόλυτο συντονισμό με το Ισραήλ, οι μετέπειτα στρατιωτικές επιχειρήσεις του εβραϊκού κράτους στον Λίβανο εναντίον της Χεζμπολάχ περιέπλεξαν σημαντικά τις προσπάθειες για την επίτευξη ειρήνης.

Ως εκ τούτου, η μελλοντική συνεργασία του Ισραήλ -ή η επιθυμία του να λειτουργήσει ως σαμποτέρ- αναμένεται να αποτελέσει παράγοντα-κλειδί για τη βιωσιμότητα της συμφωνίας.

Από την πλευρά του, ο Αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, έσπευσε να δώσει τη δική του ερμηνεία για το τι συνεπάγεται η συγκεκριμένη διατύπωση για την Τεχεράνη.

Μιλώντας στο δίκτυο CNN, ο Βανς ξεκαθάρισε ότι η πρώτη παράγραφος μεταφράζεται σε μια ξεκάθαρη υποχρέωση για την ιρανική πλευρά, δηλώνοντας χαρακτηριστικά πως «οι Ιρανοί πρέπει να σταματήσουν να χρηματοδοτούν βίαιες τρομοκρατικές οργανώσεις, πρέπει να σταματήσουν να χρηματοδοτούν την περιφερειακή αστάθεια».

Με πληροφορίες από: Reuters, Al Jazeera, Times of Israel, CNN