BBC: Ρωσικό δίκτυο βρισκόταν πίσω από τους εμπρησμούς κατά του Στάρμερ – ψεύτικες οργανώσεις, προπαγάνδα και επιχειρήσεις δολιοφθοράς

Μια πολύμηνη έρευνα του BBC υποστηρίζει ότι ένα εκτεταμένο ρωσικό δίκτυο δολιοφθοράς, παραπληροφόρησης και υποκίνησης βίας βρισκόταν πίσω από τους εμπρησμούς ακινήτων που συνδέονταν με τον Βρετανό πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ, αλλά και από σειρά επιχειρήσεων με στόχο τη δημιουργία κοινωνικού διχασμού στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Σύμφωνα με το βρετανικό δίκτυο, Ρώσοι χειριστές χρησιμοποιούσαν το Telegram και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να στρατολογούν άτομα, να οργανώνουν βανδαλισμούς και να διαδίδουν ψευδείς ειδήσεις, επιχειρώντας να ενισχύσουν τον φόβο και τις κοινωνικές εντάσεις.

Ο Ουκρανός εργάτης που στρατολογήθηκε μέσω Telegram

Στο επίκεντρο της υπόθεσης βρίσκεται ο 22χρονος Ουκρανός Ρόμαν Λαβρίνοβιτς, ο οποίος καταδικάστηκε για συνωμοσία με σκοπό τον εμπρησμό ακινήτων και οχήματος που συνδέονταν με τον Στάρμερ.

Μαζί του καταδικάστηκε ο 27χρονος Στανισλάβ Καρπιούκ, ουκρανικής καταγωγής αλλά με ρουμανική υπηκοότητα, ενώ ο 35χρονος Πέτρο Ποτσίνoκ αθωώθηκε.

Σύμφωνα με το BBC, ο Λαβρίνοβιτς στρατολογήθηκε μέσω Telegram από έναν μυστηριώδη χειριστή με τα αρχικά «EL», ο οποίος τον εντόπισε σε διαδικτυακή ομάδα Ουκρανών που αναζητούσαν εργασία στο Λονδίνο.

Αρχικά του ανατέθηκαν απλές εργασίες, όπως αφισοκολλήσεις και γκράφιτι. Στη συνέχεια, όμως, οι αποστολές κλιμακώθηκαν σε εμπρησμούς.

Μετά την επίθεση σε ακίνητο που συνδεόταν με τον Βρετανό πρωθυπουργό, ο «EL» φέρεται να του έγραψε:

«Κοίτα, επιτέθηκες στο σπίτι ενός πολύ υψηλόβαθμου προσώπου στη Βρετανία. Θα σου στείλω χρήματα, πρέπει να φύγεις από την πόλη».

Ο Λαβρίνοβιτς συνελήφθη λίγες ώρες αργότερα.

Ο μυστηριώδης «EL» και οι δεσμοί με το Κρεμλίνο

Το BBC αναφέρει ότι υπάρχουν ενδείξεις πως ο «EL» ενδέχεται να είναι ο 23χρονος Ρώσος διπλωμάτης Γεβγκένι Λιούκσιν, γιος ανώτερου Ρώσου αξιωματούχου που είχε υπηρετήσει στη ρωσική πρεσβεία στη Δανία.

Φωτογραφίες τον εμφανίζουν δίπλα στον αναπληρωτή υπουργό Εξωτερικών της Ρωσίας Αλεξάντερ Γκρούσκο σε επίσημη εκδήλωση στη Μόσχα, ενώ άλλες εικόνες τον τοποθετούν σε χώρους του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών.

Το BBC επισημαίνει ότι δεν έχει αποδειχθεί οριστικά πως ο Λιούκσιν είναι ο «EL», ωστόσο τα στοιχεία που συγκέντρωσε τον συνδέουν στενά με τις διαδικτυακές επιχειρήσεις.

Μάλιστα, λίγες ώρες αφότου οι δημοσιογράφοι επικοινώνησαν μαζί του, εξαφανίστηκαν διαδικτυακά κανάλια που σχετίζονταν με την υπόθεση.

Εκπαιδεύτηκε σε «πόλεμο πληροφοριών»

Σύμφωνα με την έρευνα, ο Λιούκσιν φέρεται να εκπαιδεύτηκε στη Διπλωματική Ακαδημία MGIMO της Μόσχας σε πρόγραμμα «πολέμου πληροφοριών», το οποίο δημιουργήθηκε κατόπιν εντολής του Κρεμλίνου.

Το πρόγραμμα, σύμφωνα με το BBC, διδάσκεται από πρώην κατασκόπους και στενούς συμμάχους του Βλαντίμιρ Πούτιν.

Μεταξύ αυτών φέρεται να είναι ο Αντρέι Μπεζρούκοφ, Ρώσος κατάσκοπος που συνελήφθη στις ΗΠΑ το 2010 και αποτέλεσε μία από τις εμπνεύσεις για τη δημοφιλή σειρά «The Americans».

Άλλος εκπαιδευτής είναι ο Σεργκέι Ναλόμπιν, πρώην διπλωμάτης που έχει κατηγορηθεί για κατασκοπευτική δράση.

Σύμφωνα με το BBC, ο Λιούκσιν είχε επίσης επαφές με τη φιλοκρεμλινική οργάνωση Rybar, η οποία έχει κατηγορηθεί από δυτικές κυβερνήσεις για επιχειρήσεις παραπληροφόρησης.

Υποσχόταν χρήματα και ρωσική υπηκοότητα

Η έρευνα αναφέρει ότι ο «EL» προσέφερε έως και 1.000 δολάρια και ρωσική υπηκοότητα σε όσους πραγματοποιούσαν εμπρησμούς ή άλλες πράξεις δολιοφθοράς.

Σε μήνυμά του φέρεται να έγραψε:

«Εργαστείτε για τη δόξα του έθνους και εναντίον των εχθρών σας».

Σε άλλη ανάρτηση φέρεται να υποστήριξε:

«Είναι προφανές ότι ο Πούτιν είναι ο ηγέτης της λευκής φυλής».

Ψεύτικες οργανώσεις για να διχάσουν τη βρετανική κοινωνία

Η έρευνα υποστηρίζει ότι Ρώσοι χειριστές δημιούργησαν ψεύτικες ακροδεξιές αλλά και υποτιθέμενες ισλαμικές οργανώσεις.

Η οργάνωση «Direct Action UK» φέρεται να προσέφερε χρήματα για αντιμουσουλμανικά γκράφιτι και βανδαλισμούς σε τζαμιά.

Σύμφωνα με το BBC, έξι τζαμιά και ένα ισλαμικό σχολείο βανδαλίστηκαν αφού η οργάνωση προσέφερε αμοιβές για επιθέσεις.

Παράλληλα, δημιουργήθηκε η υποτιθέμενη ισλαμική «Takbir Foundation», η οποία παρουσιαζόταν ως θρησκευτική οργάνωση αλλά, σύμφωνα με την έρευνα, είχε στόχο να προκαλέσει εντάσεις μεταξύ μουσουλμάνων και ακροδεξιών ομάδων.

Η οργάνωση προσέφερε έως και 150 λίρες για τη δημιουργία «ιερού γκράφιτι» με ισλαμικά συνθήματα.

Δύο καλλιτέχνες γκράφιτι στο Μπρίστολ δήλωσαν στο BBC ότι τους ζητήθηκε να ζωγραφίσουν αραβικές θρησκευτικές επιγραφές σε δημόσια κτίρια, αλλά αρνήθηκαν θεωρώντας τις ενέργειες παράνομες.

Προειδοποιήσεις προς την αστυνομία που αγνοήθηκαν

Η αντιρατσιστική οργάνωση Hope Not Hate είχε προειδοποιήσει από τον Φεβρουάριο του 2025 την αντιτρομοκρατική αστυνομία για τη δράση της Direct Action.

Η οργάνωση είχε καταλήξει στο συμπέρασμα ότι πίσω από την ομάδα βρίσκονταν ρωσικοί μηχανισμοί και είχε προειδοποιήσει για πιθανή «τρομοκρατική επίθεση εναντίον τζαμιού ή μουσουλμανικού στόχου στο Ηνωμένο Βασίλειο».

Ωστόσο, σύμφωνα με τον διευθύνοντα σύμβουλό της Νικ Λόουλς, δεν υπήρξε καμία απάντηση από τις αρχές.

Παρόμοια προειδοποίηση είχε αποστείλει και η οργάνωση Tell Mama, η οποία παρακολουθεί περιστατικά αντιμουσουλμανικού μίσους.

Η επικεφαλής της, Ιμάν Άτα, δήλωσε στο BBC:

«Αυτό που ξεκινά στο διαδίκτυο μετατρέπεται σε εγκληματικές ενέργειες, βία και τρομοκρατία στους δρόμους μας».

Η Μητροπολιτική Αστυνομία ανέφερε ότι ερευνά επτά περιστατικά βανδαλισμών ως εγκλήματα μίσους κατά μουσουλμάνων.

Ψευδείς ισχυρισμοί για τον Στάρμερ

Μετά τους εμπρησμούς, λογαριασμοί που συνδέονταν με τη Ρωσία διέδωσαν ψευδείς ισχυρισμούς ότι οι Ουκρανοί κατηγορούμενοι ήταν άνδρες συνοδοί του Στάρμερ και ότι οι επιθέσεις σχετίζονταν με προσωπικό σκάνδαλο.

Το BBC τονίζει ότι οι ισχυρισμοί αυτοί ήταν απολύτως ψευδείς.

Ωστόσο, αναπαράχθηκαν από τον ακροδεξιό ακτιβιστή Τόμι Ρόμπινσον, ενώ σχετικές αναρτήσεις κοινοποιήθηκαν και από τον ειδικό απεσταλμένο του Βλαντίμιρ Πούτιν, Κίριλ Ντμίτριεφ.

«Κλιμάκωση κατά του βρετανικού κράτους»

Ο πρώην υπουργός Άμυνας της Βρετανίας, Μπεν Γουάλας, δήλωσε ότι τα στοιχεία δείχνουν μια «πολύ σαφή και σκόπιμη κλιμάκωση κατά του βρετανικού κράτους».

«Επιθέσεις σε ακίνητα που συνδέονται με τον πρωθυπουργό δεν θα προέρχονταν από ένα χαμηλόβαθμο άτομο. Θα είχαν εγκριθεί από τα ανώτατα κλιμάκια», ανέφερε.

Από την πλευρά της, η αντιτρομοκρατική υπηρεσία της βρετανικής αστυνομίας δήλωσε ότι δεν υπάρχουν ακόμη αποδείξεις που να τεκμηριώνουν επίσημα κρατική εμπλοκή της Ρωσίας.

Ωστόσο, σύμφωνα με το BBC, πηγές στις βρετανικές και ουκρανικές αρχές έχουν καταλήξει ιδιωτικά στο συμπέρασμα ότι η Ρωσία βρισκόταν πίσω από τους εμπρησμούς και την ευρύτερη επιχείρηση αποσταθεροποίησης.