Σοβαρά ερωτήματα προκαλεί έρευνα του CNN σχετικά με τη βύθιση του ρωσικού φορτηγού πλοίου Ursa Major στη Μεσόγειο τον Δεκέμβριο του 2024, με το αμερικανικό δίκτυο να υποστηρίζει ότι το πλοίο ενδέχεται να μετέφερε εξαρτήματα πυρηνικών αντιδραστήρων για υποβρύχια, πιθανόν με τελικό προορισμό τη Βόρεια Κορέα.

Το πλοίο βυθίστηκε περίπου 100 χιλιόμετρα ανοιχτά των ισπανικών ακτών, έπειτα από σειρά εκρήξεων υπό αδιευκρίνιστες συνθήκες.

Σύμφωνα με το CNN, η υπόθεση παραμένει καλυμμένη από μυστικότητα, ενώ δυτικές στρατιωτικές και μυστικές υπηρεσίες φαίνεται να έχουν δείξει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το ναυάγιο.

Οι «καταπακτές» που ίσως έκρυβαν πυρηνικούς αντιδραστήρες

Το Ursa Major είχε αποπλεύσει από την Αγία Πετρούπολη στις 11 Δεκεμβρίου 2024 με επίσημο προορισμό το Βλαδιβοστόκ.

Στο δημόσιο φορτωτικό έγγραφο αναφερόταν ότι μετέφερε δύο μεγάλες «καταπακτές», 129 άδεια κοντέινερ και δύο γερανούς Liebherr.

Ωστόσο, σύμφωνα με το CNN, ο Ρώσος καπετάνιος φέρεται αργότερα να παραδέχθηκε στις ισπανικές αρχές ότι οι «καταπακτές» ήταν στην πραγματικότητα εξαρτήματα δύο πυρηνικών αντιδραστήρων παρόμοιων με εκείνους που χρησιμοποιούνται σε υποβρύχια.

Κατά την ίδια κατάθεση, φέρεται να είπε ότι δεν μπορούσε να επιβεβαιώσει αν οι αντιδραστήρες περιείχαν πυρηνικό καύσιμο.

Υποψίες για προορισμό τη Βόρεια Κορέα

Σύμφωνα με πηγή που επικαλείται το CNN και φέρεται να γνωρίζει το περιεχόμενο της ισπανικής έρευνας, ο καπετάνιος πίστευε ότι το πλοίο επρόκειτο τελικά να κατευθυνθεί στο βορειοκορεατικό λιμάνι Ράσον για την παράδοση των αντιδραστήρων.

Το αμερικανικό δίκτυο συνδέει την υπόθεση με τη στενότερη στρατιωτική συνεργασία Μόσχας και Πιονγκγιάνγκ μετά την αποστολή χιλιάδων Βορειοκορεατών στρατιωτών στη Ρωσία το 2024 για να συνδράμουν στον πόλεμο στην Ουκρανία.

Η έρευνα σημειώνει επίσης ότι η Βόρεια Κορέα παρουσίασε το 2025 εικόνες από αυτό που ισχυρίζεται ότι είναι το πρώτο πυρηνοκίνητο υποβρύχιό της.

Οι εκρήξεις και η βύθιση

Στις 22 Δεκεμβρίου 2024 το πλοίο φέρεται να επιβράδυνε ξαφνικά στα ισπανικά ύδατα, χωρίς το πλήρωμα να δηλώσει πρόβλημα.

Περίπου 24 ώρες αργότερα, το Ursa Major εξέπεμψε σήμα κινδύνου, αναφέροντας τρεις εκρήξεις στη δεξιά πλευρά του πλοίου, κοντά στο μηχανοστάσιο.

Δύο μέλη του πληρώματος σκοτώθηκαν και το πλοίο άρχισε να παίρνει κλίση.

Οι 14 επιζώντες εγκατέλειψαν το πλοίο με σωστική λέμβο και διασώθηκαν από ισπανικό σκάφος διάσωσης.

Οι μυστηριώδεις νέες εκρήξεις

Σύμφωνα με την έρευνα, το ρωσικό πολεμικό πλοίο Ivan Gren, που συνόδευε το Ursa Major, έφτασε στην περιοχή λίγο πριν τη βύθιση.

Λίγο αργότερα εκτοξεύθηκαν φωτοβολίδες και ακολούθησαν τέσσερις ακόμη εκρήξεις, οι οποίες καταγράφηκαν ακόμη και από σεισμολογικούς σταθμούς της Ισπανίας.

Το CNN αναφέρει ότι τα σεισμικά ίχνη έμοιαζαν με υποθαλάσσιες εκρήξεις ή νάρκες.

Περίπου μία ώρα αργότερα το πλοίο είχε βυθιστεί.

Σενάρια για σαμποτάζ και ειδική τορπίλη

Σύμφωνα με πηγή που γνωρίζει την ισπανική έρευνα, εξετάζεται ακόμη και το ενδεχόμενο χρήσης ειδικής υπερσπηλαιωτικής τορπίλης τύπου Barracuda, η οποία θα μπορούσε να διαπεράσει το κύτος του πλοίου χωρίς μεγάλη έκρηξη.

Άλλοι ειδικοί που μίλησαν στο CNN θεωρούν πιθανότερο το σενάριο μαγνητικής νάρκης.

Η ρωσική εταιρεία Oboronlogistics, ιδιοκτήτρια του πλοίου, χαρακτήρισε αργότερα το περιστατικό «στοχευμένη τρομοκρατική επίθεση».

Αμερικανικά αεροσκάφη «ανίχνευσης πυρηνικών» πάνω από το ναυάγιο

Το CNN αποκαλύπτει επίσης ότι αμερικανικά αεροσκάφη WC135-R, γνωστά και ως «nuke sniffers», πέταξαν δύο φορές πάνω από το σημείο του ναυαγίου μετά τη βύθιση.

Τα συγκεκριμένα αεροσκάφη χρησιμοποιούνται για την ανίχνευση ραδιενεργών υλικών και πυρηνικών δοκιμών.

Παράλληλα, το ρωσικό ερευνητικό πλοίο Yantar, το οποίο δυτικές χώρες κατηγορούν συχνά για κατασκοπεία, φέρεται να παρέμεινε πάνω από το ναυάγιο για πέντε ημέρες, ενώ καταγράφηκαν ακόμη τέσσερις εκρήξεις στην περιοχή.

Το «μαύρο κουτί» παραμένει στο βυθό

Σύμφωνα με την ισπανική κυβέρνηση, το ναυάγιο βρίσκεται σε βάθος περίπου 2.500 μέτρων, γεγονός που καθιστά εξαιρετικά δύσκολη την ανάκτηση του καταγραφέα δεδομένων του πλοίου.

Ωστόσο, ειδικοί και πολιτικοί στην Ισπανία αμφισβητούν αν αυτό είναι πραγματικά αδύνατο, ειδικά εφόσον –όπως επισήμως υποστηρίζεται– δεν υπήρχε πυρηνικό καύσιμο στο φορτίο.

Μέχρι στιγμής ούτε η Ρωσία ούτε οι δυτικές κυβερνήσεις έχουν δώσει σαφείς απαντήσεις για το τι ακριβώς συνέβη στο Ursa Major.