Τα μυστικά της μακροζωίας του Τζόναθαν, του γηραιότερου χερσαίου ζώου που έφτασε τα 192 έτη

Ο Τζόναθαν, μια γιγάντια χελώνα ηλικίας 192 ετών, κατέχει τον τίτλο του γηραιότερου χερσαίου ζώου και δεν αποτελεί απλώς ένα εντυπωσιακό ερπετό.

Το γονιδίωμα του Τζόναθαν εξετάστηκε από διεθνή ομάδα επιστημόνων, η οποία αναζήτησε τους παράγοντες πίσω από τη μακροζωία του. Η γέννησή του τοποθετείται περίπου στο 1832, στις Σεϋχέλλες, ενώ το 1882 προσφέρθηκε ως δώρο στον κυβερνήτη και μεταφέρθηκε στην Αγία Ελένη, ένα τροπικό νησί του νότιου Ατλαντικού που ανήκει στα βρετανικά υπερπόντια εδάφη. Το βάρος του φτάνει περίπου τα 200 κιλά και μοιράζεται τον χώρο της επίσημης κατοικίας του κυβερνήτη στο νησί με άλλες γιγάντιες χελώνες. Μολονότι ο καταρράκτης έχει τυφλώσει τη χελώνα, η ακοή της παραμένει εξαιρετική.

Ένα μικρό δείγμα ιστού συλλέχθηκε από τους ερευνητές μέσα από το μάγουλο του Τζόναθαν. Τα αποτελέσματα που προέκυψαν από την ανάλυση δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό «Science Advances». Κατά τους επιστήμονες, η μεγάλη διάρκεια της ζωής του δεν οφείλεται αποκλειστικά στα ευνοϊκά γονίδια, αλλά και στο γεγονός ότι απουσιάζει η γενετική φθορά. Συνολικά εντοπίστηκαν 287 μοναδικές παραλλαγές γονιδίων, οι οποίες περιορίζουν τις συνηθισμένες συνέπειες που προκαλεί η γήρανση. Οι συγκεκριμένες παραλλαγές ελέγχουν θεμελιώδεις λειτουργίες του οργανισμού, μεταξύ των οποίων η αποκατάσταση των βλαβών του DNA, ο περιορισμός της φλεγμονής, η ρύθμιση της ινσουλίνης και η καταστολή του καρκίνου. Παράλληλα, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το «μυστικό» φαίνεται να σχετίζεται και με την εντροπία, δηλαδή με την τάση που εμφανίζουν τα βιολογικά συστήματα να χάνουν σταδιακά τη σταθερότητα και την οργάνωσή τους όσο περνά ο χρόνος. Η δυσλειτουργία των μιτοχονδρίων, η οποία προκαλείται από την αυξανόμενη εντροπία, συγκαταλέγεται στα χαρακτηριστικά γνωρίσματα της γήρανσης. Ωστόσο, παρά την εξαιρετικά μεγάλη ηλικία του, ο Τζόναθαν δείχνει να έχει γλιτώσει σε σημαντικό βαθμό από τις συνέπειες αυτής της αποδιοργάνωσης.

Η επιβεβαίωση όλων αυτών των ευρημάτων, πάντως, απαιτεί περαιτέρω έρευνες με δείγματα αίματος του Τζόναθαν, καθώς αυτά προσφέρουν μια πληρέστερη και πιο «καθαρή» αλληλουχία DNA. Στα σχέδια των ερευνητών περιλαμβάνεται ακόμη η διεύρυνση της μελέτης σε άλλα είδη που διακρίνονται για την εξαιρετικά μεγάλη διάρκεια της ζωής τους, αλλά και σε επιπλέον βιολογικές διεργασίες οι οποίες σχετίζονται με τη γήρανση.

Ο σύνδεσμος της επιστημονικής δημοσίευσης είναι: www.science.org/doi/10.1126/sciadv.adw8887