Το αρχαίο Πάνθεον της Ρώμης και τα μυστικά του (Vid)

Στην καρδιά της Ρώμης στέκεται ένα από τα πιο παράξενα κτίρια της αρχαιότητας.

Το σημερινό Πάνθεον κατασκευάστηκε στις αρχές του 2ου αιώνα μ.Χ., πιθανότατα επί αυτοκράτορα Αδριανού, πάνω στη θέση ενός παλαιότερου κτιρίου του Μάρκου Αγρίππα. Πάνω στην πρόσοψη όμως εξακολουθεί να βρίσκεται το όνομα του Αγρίππα, ενός ανθρώπου που είχε πεθάνει περίπου 150 χρόνια πριν από την κατασκευή του σημερινού κτιρίου. Ακόμη και ο αρχιτέκτονας παραμένει άγνωστος. Έχει προταθεί το όνομα του Απολλόδωρου του Δαμασκηνού, χωρίς όμως να υπάρχει οριστική απόδειξη, ότι αυτός σχεδίασε το Πάνθεον.

Στην κορυφή του τεράστιου θόλου που έχει το κτίριο, υπάρχει ο περίφημος oculus, ένα κυκλικό άνοιγμα διαμέτρου περίπου 9 μέτρων. Αυτό δεν καλύπτεται ούτε από τζάμι, ούτε από κάποιο κάλυμμα. Όταν βρέχει, η βροχή πέφτει κανονικά μέσα στο Πάνθεον. Στο δάπεδο υπάρχουν 22 ανοίγματα αποστράγγισης που οδηγούν το νερό μακριά. Από το ίδιο άνοιγμα περνά καθημερινά το φως του ήλιου, δημιουργώντας μια κινούμενη φωτεινή δέσμη στο εσωτερικό του.

Ένας θόλος που κρύβει τη δομή του

Ο θόλος έχει εσωτερική διάμετρο περίπου 43,3 μέτρα, σχεδόν όσο και το ύψος του χώρου από το δάπεδο μέχρι την κορυφή. Στο εσωτερικό του θόλου υπάρχουν 140 τετράγωνες εσοχές, τοποθετημένες σε πέντε κυκλικές σειρές των 28. Όσο ο θόλος ανεβαίνει, χρησιμοποιούνται ελαφρύτερα υλικά, μεταξύ άλλων ελαφρόπετρα. Το αποτέλεσμα είναι ένας τεράστιος θόλος από ρωμαϊκό σκυρόδεμα που έχει επιβιώσει σχεδόν δύο χιλιετίες.

Οι γρανιτένιες κολόνες ήρθαν από την Αίγυπτο

Οι 16 μεγάλες κολόνες της πρόσοψης δεν κατασκευάστηκαν από μικρότερα κομμάτια. Είναι τεράστιοι μονόλιθοι από γρανίτη, που προέρχονταν από τα λατομεία του Mons Claudianus (Όρος Κλαυδιανός), στην ανατολική έρημο της Αιγύπτου. Ο γρανίτης έπρεπε να μεταφερθεί από την έρημο στον Νείλο, να ταξιδέψει με πλοία και στη συνέχεια να φτάσει μέχρι τη Ρώμη.

Οι τεράστιες χάλκινες πόρτες

Οι δύο τεράστιες χάλκινες πόρτες του κτίσματος έχουν ύψος περίπου 7,5 μέτρα και ζυγίζουν αρκετούς τόνους η καθεμία. Αντί για συνηθισμένους μεντεσέδες, περιστρέφονται πάνω σε μεταλλικούς πείρους που βρίσκονται στο πάνω και στο κάτω μέρος τους.
Το 1757 έγινε προσπάθεια να αντικατασταθεί ένας από αυτούς τους πείρους. Κατά τη διάρκεια των εργασιών, μία από τις πόρτες έπεσε και ο τεχνίτης που εργαζόταν πάνω της σκοτώθηκε. Μετά το ατύχημα, οι πόρτες δεν μπορούσαν πλέον να λειτουργήσουν κανονικά. Η μία παρέμενε κλειστή, ενώ η άλλη μπορούσε να κινηθεί μόνο περιορισμένα. Έτσι παρέμειναν για περίπου 241 χρόνια, μέχρι το 1998, όταν ειδικοί κατάφεραν να αποκαταστήσουν τον μηχανισμό περιστροφής τους.

Κάποτε έλαμπε από μπρούντζο

Το Πάνθεον δεν είχε πάντα τη σημερινή του εμφάνιση. Μέρος της εξωτερικής διακόσμησης ήταν καλυμμένο με χάλκινα στοιχεία, ενώ η οροφή του προστώου είχε κάποτε επιχρυσωμένα χάλκινα κεραμίδια. Τον 7ο αιώνα αφαιρέθηκε μέρος αυτών των κεραμιδιών και, αιώνες αργότερα, μεγάλο μέρος του υπόλοιπου μπρούντζου αφαιρέθηκε επίσης. Τον 17ο αιώνα ο μπρούντζος χρησιμοποιήθηκε μεταξύ άλλων για το baldacchino του Αγίου Πέτρου και για κανόνια.

Τα «αυτιά γαϊδάρου»

Για ένα διάστημα μπροστά από το κτίσμα υπήρχαν δύο καμπαναριά. Οι Ρωμαίοι τα αποκαλούσαν ειρωνικά «αυτιά γαϊδάρου». Τα καμπαναριά αφαιρέθηκαν τελικά το 1883 και η πρόσοψη απέκτησε ξανά τη μορφή που γνωρίζουμε σήμερα.

Το όνομα του κτιρίου συνδέθηκε με την ιδέα ενός ναού αφιερωμένου σε όλους τους θεούς. Όμως ο ακριβής αρχικός σκοπός χρήσης του δεν είναι βέβαιος. Ακόμη και ο Ρωμαίος ιστορικός Κάσσιος Δίων, που έγραψε για το Πάνθεον αρκετές δεκαετίες αργότερα, δεν έδινε μία απολύτως ξεκάθαρη εξήγηση για τη χρήση του. Το 609 μ.Χ. μετατράπηκε σε χριστιανική εκκλησία, τη Santa Maria ad Martyres. Στο εσωτερικό του βρίσκονται σήμερα οι τάφοι σημαντικών προσώπων, ανάμεσά τους και του Ραφαήλ, ενός από τους σημαντικότερους ζωγράφους της Αναγέννησης.

Κάθε χρόνο, την ημέρα της Πεντηκοστής, χιλιάδες κόκκινα ροδοπέταλα ρίχνουν από τον oculus στο εσωτερικό του κτιρίου, συμβολίζοντας την κάθοδο του Αγίου Πνεύματος. Σχεδόν 2.000 χρόνια μετά την κατασκευή του, το Πάνθεον εξακολουθεί να στέκεται αγέρωχο και να μην αποκαλύπτει όλα του τα μυστικά, σε πείσμα των καιρών και των επιθέσεων που δέχθηκε.
Δείτε βίντεο ΕΔΩ, ΕΔΩ, ΕΔΩ κι ΕΔΩ