Σαν σήμερα το 1999: Ο καταστροφικός σεισμός των 5,9 Ρίχτερ στην Αθήνα που άφησε 143 νεκρούς

Στις 14:56 της 7ης Σεπτεμβρίου 1999, η Αθήνα έζησε έναν από τους πιο καταστροφικούς σεισμούς της σύγχρονης ιστορίας της.

Η δόνηση, μεγέθους 5,9 Ρίχτερ, είχε επίκεντρο την Πάρνηθα, περίπου 18 χιλιόμετρα βορειοδυτικά του κέντρου της πρωτεύουσας, και μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα προκάλεσε τεράστιες καταστροφές.

Η μικρή διάρκεια του σεισμού δεν στάθηκε αρκετή για να περιορίσει τις συνέπειές του. Πολυκατοικίες, εργοστάσια και επαγγελματικοί χώροι κατέρρευσαν, ενώ ιδιαίτερα σοβαρά προβλήματα καταγράφηκαν στις Αχαρνές, τα Άνω Λιόσια, τη Νέα Φιλαδέλφεια και τη Μεταμόρφωση. Χιλιάδες κάτοικοι βγήκαν στους δρόμους, την ώρα που οι διασώστες ξεκινούσαν έναν αγώνα δρόμου για τον εντοπισμό ανθρώπων που είχαν εγκλωβιστεί στα συντρίμμια.

Ανάμεσα στις πιο χαρακτηριστικές εικόνες της καταστροφής ήταν η κατάρρευση του εργοστασίου της Ρικομέξ στις Αχαρνές. Το εξαώροφο κτίριο κατέρρευσε, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους 39 άνθρωποι. Για αρκετές ημέρες, ελληνικά και ξένα συνεργεία διάσωσης επιχειρούσαν κάτω από τις τεράστιες πλάκες σκυροδέματος, αναζητώντας εγκλωβισμένους.

Ο συνολικός απολογισμός ανήλθε στους 143 νεκρούς, ενώ μεταγενέστερες μελέτες εκτίμησαν ότι οι 127 θάνατοι προκλήθηκαν από καταρρεύσεις κτιρίων. Περίπου 30 κτίρια κατέρρευσαν ολοκληρωτικά και χιλιάδες ακόμα υπέστησαν μικρότερες ή μεγαλύτερες ζημιές.

Η καταστροφή ανέδειξε με τον πιο σκληρό τρόπο τα προβλήματα που μπορούσαν να δημιουργήσουν οι αδυναμίες στις κατασκευές, αλλά και την ανάγκη για αυστηρότερους ελέγχους και αποτελεσματικότερη αντισεισμική θωράκιση. Για αρκετό καιρό, πολλοί κάτοικοι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους και να φιλοξενηθούν σε σκηνές και προσωρινούς καταυλισμούς.

Ο σεισμός της Αθήνας είχε, ωστόσο, και μια απρόσμενη διπλωματική διάσταση. Λίγες μόλις εβδομάδες νωρίτερα, ένας ισχυρός σεισμός είχε προκαλέσει τεράστιες καταστροφές στην περιοχή του Ιζμίτ στην Τουρκία. Ελληνικές ομάδες διάσωσης είχαν τότε μεταβεί στη γειτονική χώρα για να συνδράμουν στις επιχειρήσεις.

Μετά τον σεισμό στην Αθήνα, τουρκικά συνεργεία έφτασαν στην Ελλάδα για να προσφέρουν βοήθεια. Οι δύο πλευρές βρέθηκαν αντιμέτωπες με μια κοινή ανθρώπινη τραγωδία και η αλληλεγγύη που εκφράστηκε συνέβαλε στη δημιουργία ενός διαφορετικού κλίματος στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Η περίοδος αυτή έμεινε γνωστή ως «διπλωματία των σεισμών» και αποτέλεσε σημείο εκκίνησης για μια σημαντική προσπάθεια προσέγγισης μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας.

Είκοσι επτά χρόνια μετά, η 7η Σεπτεμβρίου 1999 παραμένει χαραγμένη στη συλλογική μνήμη. Ο σεισμός της Πάρνηθας άφησε πίσω του 143 νεκρούς, μεγάλες υλικές καταστροφές και χιλιάδες ανθρώπους που είδαν μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα τη ζωή τους να αλλάζει.