Μάρκο Ρούμπιο: Η ατζέντα της επίσκεψής του στην Αθήνα

Ρεπορτάζ του ΠΑΝΑΓΗ ΓΑΛΙΑΤΣΑΤΟΥ – ΠΗΓΗ: Realnews

Ο Μάρκο Ρούμπιο, υπουργός Εξωτερικών και σύμβουλος Ασφαλείας των ΗΠΑ, αναμένεται στην Αθήνα το βράδυ της Τρίτης, ενώ την Τετάρτη 7 Οκτωβρίου θα συναντηθεί με την ελληνική πολιτική ηγεσία. Είναι η πρώτη φορά που επισκέπτεται την Αθήνα τόσο υψηλόβαθμο στέλεχος της κυβέρνησης Τραμπ, σε μια περίοδο κατά την οποία οι ελληνοτουρκικές σχέσεις βρίσκονται σε τροχιά επιδείνωσης, η οποία αφορά κυρίως ενεργειακά και γεωστρατηγικά ζητήματα.

Ιδιαίτερη βαρύτητα, υπό αυτές τις συνθήκες, έχει το γεγονός ότι ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών δεν θα επισκεφθεί την Άγκυρα. Η περιοδεία του άρχισε από το Ρέικιαβικ της Ισλανδίας και το πρωί της Πέμπτης θα αναχωρήσει για τη Λισσαβώνα της Πορτογαλίας, που αποτελεί τον επόμενο προορισμό του.

Η ελληνοαμερικανική αμυντική συνεργασία

Στον πυρήνα του ελληνοαμερικανικού στρατηγικού διαλόγου βρίσκεται η συνολική αμυντική σύμπραξη των δύο κρατών, όπως και η λειτουργία των αμερικανικών εγκαταστάσεων στην Ελλάδα βάσει της Συμφωνίας Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας (MDCA). Για την Ουάσιγκτον, η Ελλάδα δεν αποτελεί απλώς σύμμαχο στο ΝΑΤΟ, αλλά έναν κομβικό παράγοντα για την αμερικανική παρουσία στη νοτιοανατολική Ευρώπη και την ανατολική Μεσόγειο. Στις επαφές αναμένεται να ξεχωρίσουν οι εξελίξεις στην ανατολική Μεσόγειο, καθώς και η περιφερειακή συνεργασία μέσω του σχήματος «3+1», στο οποίο συμμετέχουν η Ελλάδα, η Κύπρος, το Ισραήλ και οι ΗΠΑ. Αναλυτικά θα τεθεί επίσης η αμερικανική στρατιωτική παρουσία στη χώρα. Η Σούδα και η Αλεξανδρούπολη είναι δύο χαρακτηριστικοί άξονες της ελληνοαμερικανικής συνεργασίας, τόσο για επιχειρησιακούς λόγους όσο και λόγω της γεωστρατηγικής τους θέσης στην ευρύτερη περιοχή.

Ενέργεια και στρατηγικός διάλογος Ελλάδας – ΗΠΑ

Η ατζέντα του στρατηγικού διαλόγου εκτείνεται σε πολλά πεδία: από την ασφάλεια και την αμυντική συνεργασία μέχρι το εμπόριο, τις επενδύσεις, την ενέργεια, το περιβάλλον και την πολιτική προστασία. Για τις ΗΠΑ, ωστόσο, ιδιαίτερο βάρος έχει και η ενεργειακή πτυχή, καθώς η σημασία της Ελλάδας στο συγκεκριμένο ζήτημα έχει ενισχυθεί μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και την ανάδειξη της ενεργειακής ασφάλειας σε βασική προτεραιότητα της ευρωπαϊκής και αμερικανικής στρατηγικής.

Η Αθήνα αναδεικνύει τη θέση της ως ενεργειακού κόμβου για τη νοτιοανατολική Ευρώπη, στηριζόμενη στις υποδομές, τις διασυνδέσεις και τις δυνατότητες μεταφοράς ενέργειας που διαθέτει. Την ίδια ώρα, η Ουάσιγκτον θεωρεί την Ελλάδα διαρκώς σημαντικότερο ενεργειακό κόμβο για τη νοτιοανατολική Ευρώπη και επιδιώκει ισχυρότερη διείσδυση του αμερικανικού LNG στις ευρωπαϊκές αγορές. Κεντρικό θέμα των συζητήσεων αναμένεται να είναι ο Κάθετος Διάδρομος, από τον οποίο αμερικανικό φυσικό αέριο θα κατευθύνεται προς την κεντρική Ευρώπη. Παράλληλα, για την αμερικανική εξωτερική πολιτική έχει σημασία και η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου (Great Sea Interconnector, GSI), κυρίως επειδή η δυνατότητα σύνδεσης και με το Ισραήλ ενδυναμώνει την ενεργειακή ασφάλεια του σημαντικότερου συμμάχου των Αμερικανών στην περιοχή.

Πάντως, δεν εκτιμάται ότι θα υπάρξει κάποια εντυπωσιακή παρέμβαση των ΗΠΑ στις ελληνοτουρκικές διαφορές.

Η Αθήνα αναμένεται να εκθέσει στον Μ. Ρούμπιο τις θέσεις της για τις κινήσεις της Τουρκίας στο Αιγαίο και την ανατολική Μεσόγειο, ενώ η αμερικανική πλευρά εκτιμάται ότι θα επαναλάβει πως οι διαφορές πρέπει να επιλύονται στη βάση του Διεθνούς Δικαίου.

Στην ατζέντα της Αθήνας θα βρεθούν, πέραν των ελληνοτουρκικών, και οι μεγάλες περιφερειακές κρίσεις. Η Ουκρανία, η Μέση Ανατολή και οι σχέσεις Ισραήλ – Τουρκίας θα αποτελέσουν αναπόφευκτα αντικείμενα της συζήτησης. Η Ελλάδα ενδιαφέρει την Ουάσιγκτον επίσης ως κράτος που μπορεί να λειτουργεί ως ενεργειακός κόμβος, αλλά και ως στρατιωτική και εφοδιαστική βάση σε μια περιοχή με ιδιαίτερη αστάθεια.