Μηνύματα για τις σχέσεις Αθήνας και Λευκωσίας, αλλά και για το Κυπριακό, έστειλε ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, κατά την ομιλία του στη Βουλή των Ελλήνων.
Ο Νίκος Χριστοδουλίδης έκανε ιδιαίτερη αναφορά στην αποστολή στρατιωτικής βοήθειας από την Αθήνα το προηγούμενο διάστημα και συνέδεσε την κίνηση αυτή με την ηθική αποκατάσταση της ιστορίας.
Σε ό,τι αφορά το Κυπριακό, ο Νίκος Χριστοδουλίδης έστειλε σαφές μήνυμα για το πλαίσιο της λύσης. Όπως σημείωσε, «η λύση δύο κρατών δεν υφίσταται ούτε ως σκέψη». Ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας ολοκλήρωσε την ομιλία του με στίχους του Γιώργου Σεφέρη.
Αναλυτικά η ομιλία του
«Είναι με αισθήματα βαθύτατου σεβασμού και απεριόριστης εκτίμησης που έχω την ιδιαίτερη τιμή και το προνόμιο να απευθύνομαι εκ μέρους του Κυπριακού λαού στην Ολομέλεια της Βουλής των Ελλήνων, παρουσία του Πρωθυπουργού και του συνόλου της πολιτικής ηγεσίας της χώρας.
Παρακαλώ κύριε Πρόεδρε, δεχθείτε τις θερμότερες ευχαριστίες μου για την πρόσκληση που μου απευθύνατε να προσφωνήσω την ειδική αυτή συνεδρίαση. Μεταφέρω μήνυμα αδελφικής αγάπης και παντοτινής ευγνωμοσύνης προς κάθε Ελληνίδα και Έλληνα, τόσο στο μητροπολιτικό ελληνισμό όσο και στην ομογένεια σε όλο τον κόσμο.
Η παρουσία μου εδώ στον Ναό της Δημοκρατίας, στη χώρα που γέννησε την Δημοκρατία πριν από χιλιάδες χρόνια, συνοδεύεται από το ιστορικό χρέος να αρχίσω την ομιλία μου μνημονεύοντας τους Έλληνες της Κύπρου που πήραν μέρος ΣΕ ΟΛΟΥΣ τους εθνικούς αγώνες.
Σε κάθε γωνιά της ελληνικής επικράτειας αλλά και πέραν αυτής, υπάρχουν τα οστά αγωνιστών από τη Μεγαλόνησο που θυσιάστηκαν για την ελευθερία, για την ίδρυση του ανεξάρτητου ελληνικού κράτους και για την αποκατάσταση της Δημοκρατίας. Ορισμένοι δε από αυτούς τους επιφανείς Έλληνες Κύπριους κόσμησαν κατά καιρούς με την παρουσία τους τα έδρανα της Βουλής των Ελλήνων, ενώ αρκετοί άλλοι υπηρέτησαν την Ελλάδα από διάφορα άλλα σημαντικά αξιώματα.
Ομοίως, είμαστε υπερήφανοι και ευγνώμονες γιατί τα χώματα της Κύπρου είναι εμποτισμένα με το αίμα των Ελλήνων αδελφών μας, που έσπευσαν να υπερασπιστούν την ανεξαρτησία και την εδαφική ακεραιότητα της πατρίδας μου, μένοντας μέχρι τέλους συνεπείς στο συναπάντημα με την ιστορία και την εθνική επιταγή για ελευθερία, όπως ορίζεται από τα βάθη των αιώνων.
Υποκλινόμαστε στους ηρωικούς Έλληνες αξιωματικούς, οπλίτες αλλά και πολίτες, που φώναξαν βροντερό «παρών» και θυσίασαν ό,τι πολυτιμότερο είχαν, για να αποτρέψουν τους διχοτομικούς σχεδιασμούς της Τουρκίας, αρχικά το 1963, μόλις τρία χρόνια μετά τη δημιουργία του ανεξάρτητου Κυπριακού κράτους και, ακολούθως, το 1974, με την παράνομη, βάρβαρη εισβολή του Αττίλα, που συνεχίζει, να καταπατά το 37% της επικράτειας της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Υποκλινόμαστε επίσης, στους Έλληνες αδελφούς μας που τόσα χρόνια μετά παραμένουν αγνοούμενοι, διαβεβαιώνοντας τους οικείους τους ότι ποτέ δεν θα ησυχάσουμε εάν δεν διακριβωθεί η τύχη και του τελευταίου αγνοουμένου της Κυπριακής Τραγωδίας.
Το χρέος μας είναι ακόμη μεγαλύτερο, εάν αναλογιστούμε ότι με τη θυσία τους έβαλαν βάλσαμο στην πληγή που προκάλεσε η πιο σύγχρονη τραγωδία του Ελληνισμού, πληγή που αιμορραγεί μέχρι και σήμερα.
Αυτοί κράτησαν ψηλά το λάβαρο της αξιοπρέπειας και κατέκτησαν μια θέση στο πάνθεον των αθανάτων, μαζί με τον Λεωνίδα, τον Κολοκοτρώνη, τον Παλληκαρίδη, τον Αυξεντίου και πολλούς άλλους, συνεχιστές της ιστορικής μας διαδρομής.
Παντοτινή θα είναι η ευγνωμοσύνη μας και έναντι των Ελλήνων αδελφών μας, ΠΟΥ άνοιξαν τα σπίτια τους και φιλοξένησαν παιδιά από την Κύπρο το μαύρο Καλοκαίρι του 1974, ΠΟΥ πρόσφεραν δουλειά και φαγητό σε χιλιάδες συμπατριώτες μου, ΠΟΥ έδωσαν σε γενεές Κυπρίων την ευκαιρία να κατακτήσουν το φως της γνώσης στα Πανεπιστήμια της Ελλάδας. Ποτέ δεν θα ξεχάσουμε τη βοήθεια που μάς προσφέρατε εκείνες τις δύσκολες ώρες, όταν ο λαός μας, οι πατεράδες μας και οι παππούδες μας, αναζητούσαν ένα αποκούμπι ελπίδας, για να κρατηθούν όρθιοι.
Στις τιμημένες στήλες των μνημείων μας σε Κύπρο και Ελλάδα, είναι χαραγμένα τα ονόματα των ηρώων που έπεσαν στους ένδοξους αγώνες από αρχαιοτάτων χρόνων μέχρι σήμερα.
Στην επιτύμβια πλάκα στο Μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτη στο Σύνταγμα, μερικά μέτρα από εδώ, υπάρχει χαραγμένο το όνομα της Κύπρου, δίπλα από άλλες τοποθεσίες όπου πολέμησαν Έλληνες. Όλοι αυτοί οι ήρωες, είναι οι αρμοί που ενώνουν τους κοινούς μας αγώνες, τις κοινές μας αξίες και τα κοινά μας οράματα, που κατά τον Ηρόδοτο, συνθέτουν την εθνική μας ταυτότητα αλλά και τη συνείδησή μας: το όμαιμον, το ομόγλωσσον, το όμόθρησκον και το ομότροπον.
Κυρίες και Κύριοι,
Ο ιστορικός αυτός χώρος της Βουλής των Ελλήνων, η ευρύτερη περιοχή του κέντρου των Αθηνών που τον περιβάλλει, κάθε πλατεία και γειτονιά της πόλης, όπως βεβαίως και σε όλες τις πόλεις της Ελλάδας, είναι σιωπηλοί μάρτυρες μείζονων γεγονότων που σημάδεψαν την σύγχρονη ιστορία της Κύπρου και της Ελλάδας: Από τη δεκαετία του ’50 όταν οι Έλληνες της Κύπρου εξεγέρθηκαν διεκδικώντας το αυτονόητο, μέχρι τη μαύρη επταετία της Χούντας των Συνταγματαρχών που οδήγησε στο προδοτικό πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου 1974, το οποίο χρησιμοποιήθηκε προσχηματικά από την Τουρκία για την παράνομη εισβολή, η Ελευθερία παραμένει μέχρι και σήμερα το βασικό διακύβευμα.
Από εκείνο το μαύρο καλοκαίρι του 1974 μέχρι και σήμερα, η Τουρκία διαπράττει με τη βία των όπλων ένα από τα μεγαλύτερα εγκλήματα στη μεταπολεμική Iστορία της Ευρώπης και είναι υπόλογη για τη δολοφονία χιλιάδων αμάχων και στρατευσίμων, αρκετοί από τους οποίους παραμένουν αγνοούμενοι. Αυτό που συμβαίνει στην Ουκρανία και δικαίως προκαλεί την εντονότατη αντίδραση της διεθνούς κοινότητας διαπράχθηκε στην Κύπρο πριν από μισό αιώνα και δυστυχώς υφίστανται μέχρι σήμερα.
Τα στοιχεία για την Τουρκία είναι συντριπτικά. Συγκεκριμένα:
- Για 52 ολόκληρα χρόνια συνεχίζει την παράνομη κατοχή του 37% της επικράτειας της Κυπριακής Δημοκρατίας, ενός ανεξάρτητου και κυρίαρχου κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των Ηνωμένων Εθνών
- Απαγορεύει την επιστροφή των προσφύγων στα σπίτια και τις περιουσίες τους
- Αρνείται να επιτρέψει την πρόσβαση σε αρχεία του κατοχικού στρατού για τη διακρίβωση της τύχης των αγνοουμένων, Ελληνοκυπρίων και Ελλαδιτών, ενός καθαρά ανθρωπιστικού θέματος
- Παραβιάζει βασικές ελευθερίες και θεμελιώδη δικαιώματα όλων των νομίμων κατοίκων της Κύπρου, Ελληνοκυπρίων, Τουρκοκυπρίων, Μαρωνιτών, Αρμενίων και Λατίνων
- Διευρύνει τον παράνομο εποικισμό και την αλλοίωση του δημογραφικού χαρακτήρα της χώρας μας
- Εντατικοποιεί την οικονομική, πολιτική, θρησκευτική και κοινωνική χειραγώγηση των Τουρκοκυπρίων
- Διώκει πολίτες της Κυπριακής Δημοκρατίας που παραμένουν εγκλωβισμένοι στις κατεχόμενες περιοχές
- Καταστρέφει τη θρησκευτική και πολιτιστική μας κληρονομιά
- Εμποδίζει όλους μας να διακινηθούμε, να εγκατασταθούμε, να ζήσουμε ελεύθερα σε όποιο μέρος της πατρίδας μας επιθυμούμε.
Όλα όσα προανέφερα είναι μόνο μερικά από τα τεκμήρια ενός παρατεταμένου τουρκικού εγκλήματος που παραβιάζει κατάφορα το Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο, τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, σε βάρος της κυριαρχίας, της ανεξαρτησίας και της εδαφικής ακεραιότητας της Κυπριακής Δημοκρατίας. Συνιστά αδιαμφισβήτητη παραβίαση των θεμελιωδών ελευθεριών και ανθρωπίνων δικαιωμάτων όλων των Κυπρίων-Ευρωπαίων πολιτών, περιλαμβανομένων φυσικά και των Τουρκοκυπρίων συμπατριωτών μας.
Κυρίες και Κύριοι,
Οι αδικαίωτοι νεκροί και αγνοούμενοι της Κυπριακής Τραγωδίας, οι πρόσφυγες, οι εγκλωβισμένοι και οι παθόντες, η κάθε οικογένεια που συνεχίζει για 52 χρονια τώρα να υποφέρει από αυτό το κατ᾽εξακολούθηση έγκλημα, ορίζουν το χρέος που έχουμε για να απαλλαγούμε από τα δεσμά της κατοχής και να απελευθερώσουμε την πατρίδα μας, ώστε να διασφαλίσουμε στους πολίτες της χώρας μας το δικαίωμα να ζήσουν σε συνθήκες ασφάλειας και ευημερίας και να απολαμβάνουν τα ίδια δικαιώματα όπως όλοι οι Ευρωπαίοι πολίτες.
Έχοντας, λοιπόν, ως όρο εντολής από τον κυρίαρχο λαό την απελευθέρωση και επανένωση της πατρίδας μας, εργαζόμαστε ακατάπαυστα για να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις επανέναρξης των διαπραγματεύσεων για συνολική επίλυση του Κυπριακού, στη βάση του συμφωνημένου πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών, του διαπραγματευτικού κεκτημένου και φυσικά των αρχών, των αξιών και του Δικαίου της ΕΕ.
Και είμαι απόλυτα πεπεισμένος ότι το ενωσιακό Δίκαιο μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για επίλυση του Κυπριακού, αλλά και ως η σημαντικότερη ασφαλιστική δικλείδα για εφαρμογή μίας λειτουργικής και βιώσιμης λύσης του Κυπριακού.
Από την πρώτη μέρα ανάληψης της ευθύνης διακυβέρνησης της χώρας, πριν από τρία και πλέον χρόνια, έχοντας ξεκάθαρη πολιτική βούληση και με διεκδικητικό ρεαλισμό, επιδιώξαμε, στη βάση συγκεκριμένου πλάνου και σχεδιασμού, την ανακίνηση του διεθνούς ενδιαφέροντος για το Κυπριακό. Μεσούσης της παγκόσμιας αναταραχής εξαιτίας δύο πολέμων, στην Ουκρανία και στη Μέση Ανατολή, μπορέσαμε να τερματίσουμε το επταετές τέλμα, όπως ο ίδιος ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών δημόσια ανέφερε, και να βρίσκεται σε εξέλιξη πρωτοβουλία για επανέναρξη των συνομιλιών.
Παρά τα συνεχή προσκόμματα και την παρελκυστική τακτική της τουρκικής πλευράς, παρά τα προβλήματα, τις δυσκολίες και τις προκλήσεις, που σε καμιά περίπτωση δεν υποβαθμίζω, επενδύουμε στη διαπραγματευτική προσπάθεια, στη ξεκάθαρη πολιτική βούληση του κ. Γκουτέρες, με την πεποίθηση ότι θα υπάρξουν σύντομα χειροπιαστά αποτελέσματα.
Κύριε Πρωθυπουργέ, Κύριε Πρόεδρε της Βουλής των Ελλήνων, Κυρίες και Κύριο Βουλευτές,
Σε αυτή τη μεγάλη προσπάθεια που καταβάλλουμε για απαλλαγή από τα δεσμά της κατοχής δεν αισθανόμαστε ότι είμαστε μόνοι. Έχουμε τη στήριξη πρώτα και κύρια της Ελλάδας, η οποία παραμένει ο πιο συνεπής και ανιδιοτελής μας σύμμαχος. Και θα ήθελα για μια ακόμη φορά να εκφράσω την ευγνωμοσύνη μας για τη διαχρονική συμπαράσταση. Σημαντική είναι επίσης η στήριξη που έχουμε από τους εταίρους μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Σημειώνω με ικανοποίηση το γεγονός ότι μετά από τις επίπονες δικές μας προσπάθειες, οι επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου απευθύνθηκαν από κοινού στον Γενικό Γραμματέα, καταγράφοντας σε μια ιστορική, ας μου επιτραπεί ο όρος, επιστολή, με τον πλέον επίσημο τρόπο, όχι μόνο το ενδιαφέρον της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Κυπριακό, αλλά και το πλαίσιο που πρέπει να διασφαλίζει η επίλυσή του.
Η κοινή επιστολή μαζί με τα Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Απριλίου του 2024, στα οποία γίνεται σαφής διασύνδεση των ευρωτουρκικών με την πρόοδο στο Κυπριακό, ενισχύουν τη διπλωματική και πολιτική μας φαρέτρα και ξεκαθαρίζουν προς πάσα κατεύθυνση ότι το Κυπριακό είναι ΚΑΙ ευρωπαϊκό πρόβλημα.
Με τις πρωτοβουλίες που αναλαμβάνουμε, με την πολυεπίπεδη και δυναμική εξωτερική μας πολιτική, με την ενίσχυση δεσμών με στρατηγικούς εταίρους, τον δημιουργικό ρόλο μας εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης αλλά και στην ευρύτερη περιοχή, με την αλλαγή στην εικόνα και στη φήμη της χώρας μας και την ισχυροποίηση της οικονομίας μας, με την ενδυνάμωση δηλαδή, όλων των παραγόντων ισχύος της Κυπριακής Δημοκρατίας, εσωτερικών και εξωτερικών, πετύχαμε την επανενεργοποίηση του διεθνούς παράγοντα και την έναρξη των σχετικών διεργασιών, που ευελπιστούμε πολύ σύντομα, να οδηγήσουν στο επόμενο βήμα.
Τα δεδομένα είναι δύσκολα, οι προκλήσεις είναι πολλές, όμως όπως πολύ καλά γνωρίζετε, τα πράγματα στο Κυπριακό ποτέ δεν ήταν εύκολα. Ωστόσο, κάθε βήμα είναι σημαντικό, γιατί ενισχύει τη μεγάλη μας προσπάθεια προς επίτευξη του μοναδικού για εμάς στόχου, που δεν είναι τίποτα άλλο από τον τερματισμό της κατοχής και την επανένωση της Κύπρου.
Θέλω και από αυτό το ιστορικό βήμα, με τον πλέον επίσημο τρόπο να τονίσω ότι για εμάς, η λύση δύο κρατών ΔΕΝ υφίσταται ούτε ως σκέψη. ΠΟΤΕ δεν θα δεχθούμε να συζητήσουμε νομιμοποίηση της παρανομίας. Και ΠΟΤΕ δεν πρόκειται να υπογράψουμε μονιμοποίηση και νομιμοποίηση του διοικητικού, πολιτικού και εδαφικού ακρωτηριασμού της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Στα δικά μας οράματα το αύριο της Κύπρου κατοχυρώνεται μέσα από την επανένωση της χώρας από το ένα άκρο μέχρι το άλλο: Aπό το Ακρωτήρι του Αποστόλου Ανδρέα μέχρι την μαρτυρική Τηλλυρία και από την Κερύνεια μέχρι την Λεμεσό και την Αμμόχωστο.
Κυρίες και Κύριοι,
Στην Ιστορία του Ελληνισμού υπήρξαν δεινά που γεννήθηκαν στη μήτρα του διχασμού, εξαιτίας αφρόνων και ολέθριων επιλογών.
Ευτυχώς όμως φωτεινά είναι τα παραδείγματα κατά τα οποία ο Ελληνισμός κατέγραψε επιτυχίες όταν επικρατούσαν συνθήκες συνεννόησης και ξεκάθαρες στρατηγικές επιδιώξεις, με Όραμα, με Στόχο και με Πλάνο. Οι ένδοξες σελίδες της Ιστορίας μας γράφτηκαν με χρυσά γράμματα όποτε οι Έλληνες ενεργούσαμε μονιασμένοι για την επίτευξη ευγενών στοχεύσεων, με οδηγό τον διεκδικητικό ρεαλισμό, την ορθολογική ανάγνωση των διεθνών εξελίξεων και τον ορθό υπολογισμό του συσχετισμού δυνάμεων με ευθυκρισία και πραγματισμό.
Και είμαστε περήφανοι γιατί η ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2004, η πιο δραστική μεταβολή μετά την ανεξαρτησία του 1960 και η πιο σημαντική διπλωματική μας επιτυχία από ιδρύσεως της Κυπριακής Δημοκρατίας, ήταν ακριβώς το αποτέλεσμα του διεκδικητικού ρεαλισμού και της αγαστής συνεργασίας Κύπρου και Ελλάδας. Αυτό το κορυφαίο επίτευγμα, που άλλαξε κυριολεκτικά την μοίρα της χώρας, οφείλεται σε μεγάλο βαθμό ΚΑΙ στην σθεναρή στήριξη της Ελλάδας. Πέραν της συμπαράστασης των ελληνικών κυβερνήσεων διαχρονικά, και της πολιτικής ηγεσίας στο σύνολό της, οφείλω να εξάρω την ουσιαστική συμβολή της Βουλής των Ελλήνων, η οποία με ψήφισμα είχε καταστήσει σαφές προς όλους ότι δεν θα επικύρωνε την διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης εάν δεν περιλάμβανε και την Κυπριακή Δημοκρατία.
Αυτή η θέση της Ελληνικής Βουλής λειτούργησε καταλυτικά για την επίτευξη του μείζονος εθνικού στόχου της ένταξης της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Είκοσι δύο χρόνια μετά, η Κύπρος είναι πλέον ένα ώριμο μέλος, δημιουργικός εταίρος, με καθοριστική συμβολή στα ευρωπαϊκά δρώμενα. Με σαφή και ξεκάθαρο πολιτικό προσανατολισμό στα μεγάλα θέματα, με διοικητική και οργανωτική επάρκεια, η Κυπριακή Δημοκρατία ασκεί το τρέχον εξάμηνο με αυτοπεποίθηση και υπερηφάνεια την προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών και γεωοικονομικών προκλήσεων, που δοκιμάζουν την ανθεκτικότητα της Ένωσης και διακυβεύουν την ενότητα και τη συνοχή μας.
Δεν υπάρχει πλέον καμία αμφιβολία ότι η αυτονομία της Ένωσης σε όλους τους ζωτικούς τομείς είναι εκ των ων ουκ άνευ για τη διαδικασία προς την περαιτέρω ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, για μια Ένωση αυτόνομη, ανεξάρτητη και ισχυρή, ικανή να προστατεύει τους πολίτες της, τα σύνορα και τα συμφέροντά της. Και ακριβώς γι’ αυτή την Ένωση εργαζόμαστε ως Κυπριακή Προεδρία.
Κυρίες και Κύριοι,
Πολύ πρόσφατα βιώσαμε έντονα την ανάγκη ετοιμότητας και αυτονομίας της Ευρώπης στον τομέα της άμυνας και της ασφάλειας, όταν η στρατιωτική Βρετανική Βάση Ακρωτηρίου, που βρίσκεται στην επικράτεια της Κυπριακής Δημοκρατίας, δέχθηκε επίθεση από μη επανδρωμένο αερόχημα.
Η άμεση ανταπόκριση της Ελληνικής κυβέρνησης στο αίτημά μας για ενίσχυση της αμυντικής μας επάρκειας, ήταν ο προπομπός για τη δημιουργία ενός πρωτόγνωρου κύματος αλληλεγγύης στην πράξη και από άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Και θέλω για μια ακόμη φορά, να ευχαριστήσω τον Πρωθυπουργό για την έμπρακτη βοήθεια. Πέραν της ουσιαστικής ενίσχυσης του αισθήματος ασφάλειας που προκάλεσε η αποστολή της ελληνικής βοήθειας, η άμεση ανταπόκρισή σας υπηρέτησε στον ύψιστο βαθμό και τους ισχυρούς συμβολισμούς που δεν χρειάζονται επεξήγηση.
(Η αποστολή στρατευμάτων,) Ήταν, αν θέλετε, η ηθική αποκατάσταση μιας ιστορικής εκκρεμότητας που χάραξε τραυματικά τη συλλογική μνήμη, ειδικότερα της δικής μου γενιάς, με την φράση «η Κύπρος κείται μακράν».
Κυρίες και Κύριοι,
Πέραν των ιστορικών δεσμών, Κύπρος και Ελλάδα, δύο νόμιμα αναγνωρισμένες οντότητες στη διεθνή κοινότητα, λειτουργούν ανεξάρτητα αλλά και από κοινού, με θεμέλιο τις κοινές αρχές και αξίες, στις οποίες αναφέρθηκα προηγουμένως.
Χαίρομαι ιδιαίτερα γιατί τα τελευταία χρόνια, αυτή η διμερής σχέση δεν είναι συγκυριακή. Η Διακυβερνητική Συνεργασία Κύπρου – Ελλάδας, που συμφωνήθηκε και ξεκίνησε το 2023, κατά τη διάρκεια της πρώτης μου επίσκεψης στην Αθήνα, αμέσως μετά την εκλογή μου, είναι ένας θεσμοθετημένος μηχανισμός στρατηγικής συνεργασίας. Δεν πρόκειται για μια ακόμη πολιτική συνάντηση, αλλά για μόνιμο μηχανισμό διακυβέρνησης, με συνέχεια, λογοδοσία και απτά αποτελέσματα, που θεμελιώνει ουσιαστικά τις διμερείς μας σχέσεις.
Η Διακυβερνητική Συνεργασία καλύπτει ένα ευρύ θεματικό φάσμα, που ξεπερνά τα αυστηρά εθνικά θέματα και επεκτείνεται σε τομείς, όπως η Παιδεία, η Υγεία, το Περιβάλλον και Κλιματική πολιτική, ο Εκσυγχρονισμός του κράτους, η Έρευνα και Καινοτομία, ο Πολιτισμός και πολλοί άλλοι τομείς.
Η προστιθέμενη αξία της Διακυβερνητικής έγκειται στο ότι επικεντρώνεται σε πολιτικές που επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητα των πολιτών μας.
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι και το γεγονός ότι η Διακυβερνητική λειτουργεί και ως πλαίσιο στρατηγικού συντονισμού εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ιδιαίτερα στο πλαίσιο της τρέχουσας Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης αλλά και της Ελληνικής Προεδρίας το δεύτερο εξάμηνο 2027.
Η Διακυβερνητική Συνεργασία Κύπρου–Ελλάδας αποδεικνύει επίσης στην πράξη ότι οι δύο χώρες μπορούν να συνεργάζονται όχι μόνο ως ιστορικοί εταίροι, αλλά ως σύγχρονα ευρωπαϊκά κράτη που συνδιαμορφώνουν πολιτικές.
Και πάνω σε αυτό το στέρεο υπόβαθρο εδράζεται η θεσμική συνεργασία που έχουμε αναπτύξει τα τελευταία τρία χρόνια στο ανώτατο επίπεδο.
Και χαίρομαι πραγματικά γιατί οι σχέσεις Κύπρου-Ελλάδας διέρχονται το καλύτερο σημείο στο οποίο βρέθηκαν ποτέ, σαν αποτέλεσμα της μεθοδικής, απόλυτα ειλικρινούς και αποτελεσματικής συνεργασίας που αναπτύσσουμε σε μια σειρά από θέματα, με απόλυτο σεβασμό σε ενδεχόμενες διαφωνίες ή/και διαφορετικές προσεγγίσεις.
Κυρίες και Κύριοι,
Ως ο πρώτος Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας της μεταπολεμικής γενιάς, πατέρας τεσσάρων παιδιών, αντιλαμβάνομαι το ιστορικό βάρος που ανέλαβα έναντι του λαού μου, να εργαστώ, να κάνω ό,τι είναι ανθρωπίνως δυνατόν για να παραδώσω μια πατρίδα χωρίς στρατό κατοχής, χωρίς συρματοπλέγματα, χωρίς το φόβο που τραυμάτισε τις ζωές της δικής μου γενιάς, χωρίς την ανασφάλεια που προκαλεί το εύθραυστο στάτους κβο.
Την ίδια στιγμή, εξίσου βαριά είναι η ευθύνη που αναλάβαμε για να εκσυγχρονίσουμε το κυπριακό κράτος, να αναβαθμίσουμε τις υπηρεσίες που προσφέρει στον πολίτη, να γίνει πιο αποτελεσματικό, πιο γρήγορο, πιο προσιτό, φιλικό και ανθρώπινο. Στο πλαίσιο αυτό, ασταμάτητη είναι η προσπάθειά μας για τολμηρές μεταρρυθμίσεις για τον εκσυγχρονισμό των θεσμών, την ενίσχυση του Κράτους Δικαίου, την πάταξη της διαφθοράς, την αντιμετώπιση του μεταναστευτικού, την ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος της πατρίδας μας, την επένδυση στην κοινωνική πρόνοια και την ενδυνάμωση του αισθήματος ασφάλειας των πολιτών σε όλους τους τομείς.
Προϋπόθεση για όλα αυτά, τα οποία, αναμφίβολα, ενισχύουν και το εξωτερικό αποτύπωμα της χώρας μας, την υπόσταση της Κυπριακής Δημοκρατίας, είναι και μια ισχυρή και ανθεκτική οικονομία, μέσα από μια υπεύθυνη δημοσιονομική πολιτική, που διασφαλίζει αναπτυξιακή πορεία προς όφελος του συνόλου του λαού μας και μας επιτρέπει να ασκούμε στοχευμένη κοινωνική πολιτική.
Mε βάση τον Κοινωνικό Φιλελευθερισμό, που αποτελεί το ιδεολογικοπολιτικό μας πλαίσιο, αντιμετωπίζουμε το κάθε θέμα μέσα από μια ανθρωποκεντρική προσέγγιση, που συνδυάζει την ατομική πρόοδο με την κοινωνική αλληλεγγύη, ενισχύει το κοινωνικό κράτος και, ταυτόχρονα, ενεργοποιεί όλους τους μοχλούς οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης.
Και πραγματικά είμαι περήφανος που οι επιδόσεις της κυπριακής οικονομίας είναι αξιοσημείωτες, και συγκρίνονται ευνοϊκά σε σχέση με οικονομικά μεγάλες χώρες της Ευρώπης, ειδικά σε μια περίοδο γεωπολιτικών προκλήσεων.
Μόλις χθες ανακοινώθηκε ότι σύμφωνα με την προκαταρκτική εκτίμηση η Κύπρος καταγράφει ρυθμό ανάπτυξης 3% το πρώτο τρίμηνο του 2026, τον υψηλότερο στην Ευρωπαϊκή Ένωση, γεγονός που επιβεβαιώνει την ανθεκτικότητα και τη δυναμική της οικονομίας της.
Αυτοί οι υψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης, σε συνδυασμό με το σημαντικό δημοσιονομικό πλεόνασμα, το περιορισμένο δημόσιο χρέος και τον χαμηλό πληθωρισμό, μάς επιτρέπουν να αντιμετωπίζουμε στοχευμένα, εσωτερικές και εξωτερικές προκλήσεις.
Η εύρωστη δημοσιονομική βάση, τα υγιή θεμελιώδη μεγέθη, και το ανθεκτικό τραπεζικό σύστημα της χώρας, ενισχύουν την δυνατότητα της κυπριακής οικονομίας και μάς επιτρέπουν να επενδύουμε σε τομείς ιδιαίτερης κοινωνικής προστιθέμενης αξίας, όπως η Υγεία, η Παιδεία, το Στεγαστικό, το Κράτος Πρόνοιας.
Κυρίες και Κύριοι,
Από αυτόν εδώ τον χώρο με το θεσμικό εκτόπισμα, το ιστορικό βάρος και τον ισχυρό συμβολισμό, στέλνω προς τις απανταχού Ελληνίδες και Έλληνες το αισιόδοξο μήνυμα ότι η Κύπρος και η Ελλάδα πορεύονται μαζί το δρόμο της προόδου, της ευημερίας, της ανάπτυξης και της ασφάλειας, με τη βεβαιότητα ότι οι μέρες που θα έρθουν για τις χώρες μας και τους πολίτες μας, θα είναι ακόμη καλύτερες.
Αντλούμε διδάγματα, δύναμη και πρότυπα από τις αστείρευτες πηγές του ιστορικού μας παρελθόντος που λειτουργεί ως θεμέλιο για την οικοδόμηση ενός ανθεκτικού μέλλοντος, κατά τρόπο βιώσιμο και πραγματιστικό.
Σφίγγω νοερά το χέρι όλων σας, και μαζί με τις θερμές μου ευχαριστίες γι’ αυτή την ιδιαιτέρα τιμητική φιλοξενία από το ελληνικό κοινοβούλιο, σας μεταφέρω την ειλικρινή διαβεβαίωση ότι θα συνεχίσω να εργάζομαι για την επίτευξη των μείζονων εθνικών επιδιώξεων προς αμοιβαίο όφελος.
Η απελευθέρωση και η επανένωση της Κύπρου είναι το τάμα που ενώνει όλους μας, σε Κύπρο και Ελλάδα, ανεξάρτητα από κομματικές επιλογές ή ιδεολογικές προτιμήσεις.
Η βαριά οφειλή έναντι όλων εκείνων σε Κύπρο και Ελλάδα που αγωνίστηκαν για τα οικουμενικά ιδανικά της Ελευθερίας, της Δημοκρατίας, της Δικαιοσύνης, και το χρέος προς όλους όσοι θυσιάστηκαν για να είμαστε εμείς ελεύθεροι, δεν μας επιτρέπουν να συμφιλιωθούμε με οτιδήποτε λιγότερο.
Πάνω στη δική τους παρακαταθήκη πατούμε γερά, ατενίζουμε το αύριο με αισιοδοξία, με την σιγουριά του ποιητή ότι λίγο ακόμα θα ιδούμε τις αμυγδαλιές ν’ ανθίζουν, τα μάρμαρα να λάμπουν στον ήλιο, τη θάλασσα να κυματίζει. Λίγο ακόμα, να σηκωθούμε, λίγο ψηλότερα.
Σας ευχαριστώ πολύ».
