Σε ανοιχτή συνεδρίαση του Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ για την κατάσταση στη Μέση Ανατολή, συμπεριλαμβανομένου του Παλαιστινιακού ζητήματος, συμμετείχε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης.
Ο Υπουργός Εξωτερικών τόνισε ότι η Ελλάδα συνεχίζει τη θητεία της στο Συμβούλιο Ασφαλείας με «σαφήνεια σκοπού και έντονο αίσθημα ευθύνης», υπογραμμίζοντας ότι ο ΟΗΕ και το Συμβούλιο Ασφαλείας παραμένουν «το κεντρικό και αναντικατάστατο πλαίσιο διαλόγου, συνεργασίας και συλλογικής δράσης υπέρ της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας». Επανέλαβε ότι η ελληνική εξωτερική πολιτική εδράζεται στον «σεβασμό του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών», στην «κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα» και στην «απαγόρευση της απειλής ή της χρήσης βίας».
Για τη Μέση Ανατολή, χαρακτήρισε την ειρήνη «επιτακτική ηθική, πολιτική και ανθρωπιστική αναγκαιότητα» και σημείωσε ότι η Ελλάδα στήριξε το ψήφισμα 2803 και το «Σχέδιο Ειρήνης των 20 σημείων για τη Γάζα». Αναφέρθηκε στην πρόοδο προς την εκεχειρία, επισημαίνοντας ότι το επόμενο στάδιο πρέπει να περιλαμβάνει «τον πλήρη αφοπλισμό της Hamas και των λοιπών ένοπλων ομάδων», ενώ υπογράμμισε ότι «η Γάζα και η Δυτική Όχθη αποτελούν μία ενιαία και αδιαίρετη εδαφική ενότητα για ένα μελλοντικό Παλαιστινιακό κράτος» και ότι απαιτείται «μια αξιόπιστη πολιτική διαδικασία που θα οδηγήσει στη λύση των δύο κρατών».
Για την ανθρωπιστική κατάσταση στη Γάζα, ο Υπουργός Εξωτερικών σημείωσε ότι «παραμένει δύσκολη» και ότι «η πρόσβαση στην ανθρωπιστική βοήθεια πρέπει να είναι απρόσκοπτη», ενώ εξέφρασε ανησυχία για τις εξελίξεις που αφορούν την UNRWA και «την κατεδάφιση των εγκαταστάσεών της στην Ανατολική Ιερουσαλήμ». Για τη Δυτική Όχθη, προειδοποίησε ότι «η αυξανόμενη επιθετικότητα των εποίκων διαβρώνει την εμπιστοσύνη και τροφοδοτεί την αστάθεια» και κάλεσε σε «τερματισμό των εποικιστικών δραστηριοτήτων».
Για τον Λίβανο, τόνισε ότι το μήνυμα του Συμβουλίου Ασφαλείας ήταν πως «ο Λίβανος δεν είναι μόνος», χαιρέτισε την πρόοδο στο σχέδιο αφοπλισμού και επισήμανε ότι «ο αφοπλισμός πρέπει να συνοδεύεται από διαρκή ανάπτυξη ικανοτήτων».
Για τη Συρία, ο κ. Γεραπετρίτης χαρακτήρισε το 2025 «έτος ορόσημο» μετά την πτώση του καθεστώτος Assad, τονίζοντας ότι «η κυριαρχία, η ενότητα και η εδαφική ακεραιότητα της Συρίας πρέπει να γίνονται πλήρως σεβαστές». Υπογράμμισε την ανάγκη για «μια, χωρίς αποκλεισμούς, πολιτική μετάβαση», ότι «οι άμαχοι πρέπει να προστατεύονται σε κάθε περίπτωση» και ότι «η προστασία των Κούρδων πρέπει να διασφαλιστεί πλήρως».
Για την Υεμένη και την Ερυθρά Θάλασσα, ο κ. Γεραπετρίτης επανέλαβε τη σημασία της «θαλάσσιας ασφάλειας και της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας», επισημαίνοντας ότι «οι Χούθι συνεχίζουν να συνιστούν σοβαρή απειλή» και ότι η Ελλάδα θα συνεχίσει να διαδραματίζει «ηγετικό ρόλο στην Ναυτική Επιχείρηση της ΕΕ “Aspides”».
Κλείνοντας, ο Υπουργός Εξωτερικών τόνισε ότι η Ελλάδα παραμένει «σταθερά προσηλωμένη στη συνεργασία με όλα τα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας», με στόχο «η ελπίδα να υπερισχύει της οδύνης, η αξιοπρέπεια της απόγνωσης και η ειρήνη να επικρατεί».
Ολόκληρη η ομιλία του Υπουργού Εξωτερικών στο ΣΑ ΟΗΕ:
“Κύριε Πρόεδρε, σας ευχαριστώ.
Θα ήθελα να ευχαριστήσω τον Αναπληρωτή Ειδικό Συντονιστή για την ενημέρωσή του και καλωσορίζω τα νεοκλεγέντα μέλη του, προσβλέποντας στην συνεργασίας μας.
Αξιότιμοι συνάδελφοι,
Η Ελλάδα συνεχίζει τη θητεία της στο Συμβούλιο Ασφαλείας με σαφήνεια σκοπού και έντονο αίσθημα ευθύνης. Σε μια περίοδο κατά την οποία το διεθνές σύστημα αντιμετωπίζει έντονες προκλήσεις, ο ΟΗΕ —και ιδίως το Συμβούλιο Ασφαλείας— συνεχίζουν να αποτελούν το κεντρικό και αναντικατάστατο πλαίσιο διαλόγου, συνεργασίας και συλλογικής δράσης υπέρ της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας.
Η εξωτερική πολιτική της Ελλάδας εδράζεται ακλόνητα στον σεβασμό του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και των αρχών που αυτός κατοχυρώνει, ήτοι στον σεβασμό της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας, στο απαραβίαστο των συνόρων και στην απαγόρευση της απειλής ή της χρήσης βίας. Οι αρχές αυτές δεν αποτελούν αφηρημένα ιδεώδη. Συνιστούν το θεμέλιο μιας σταθερής διεθνούς τάξης και καθοδηγούν το συλλογικό μας έργο στο πλαίσιο του Συμβουλίου αυτού.
Η ειρήνη στη Μέση Ανατολή αποτελεί επιτακτική ηθική, πολιτική και ανθρωπιστική αναγκαιότητα.
Η Ελλάδα στηρίζει σταθερά κάθε πρωτοβουλία που μπορεί να έχει απτό, θετικό αντίκτυπο επί του πεδίου και να φέρει την περιοχή πιο κοντά στη διαρκή ειρήνη και σταθερότητα. Στο πνεύμα αυτό, υποστηρίξαμε σθεναρά το ολοκληρωμένο σχέδιο για τον τερματισμό της σύρραξης στη Γάζα και υπερψηφίσαμε το ψήφισμα 2803 του Συμβουλίου Ασφαλείας. Αναγνωρίζουμε την πρόοδο που έχει επιτευχθεί προς μια βιώσιμη εκεχειρία και την εφαρμογή του Σχεδίου Ειρήνης των 20 σημείων για τη Γάζα, το οποίο ενέκρινε το Συμβούλιο Ασφαλείας.
Εκφράζουμε την ανακούφισή μας που η σορός του τελευταίου ομήρου επιστράφηκε στην οικογένειά του. Αυτή η εξέλιξη ολοκληρώνει ένα βαθιά οδυνηρό κεφάλαιο για τις οικογένειες. Ανοίγει επίσης τον δρόμο για την πλήρη εφαρμογή της Δεύτερης Φάσης, η οποία αποτελεί μια πραγματικά καθοριστική στιγμή.
Το επόμενο αυτό βήμα πρέπει να περιλαμβάνει τον πλήρη αφοπλισμό της Hamas και των λοιπών ένοπλων ομάδων. Η ανταπόκριση στις θεμιτές και μακροπρόθεσμες ανησυχίες ασφάλειας του Ισραήλ αποτελεί βασική προϋπόθεση για μια βιώσιμη ειρήνη.
Ο ορισμός Παλαιστινιακής Εθνικής Επιτροπής για τη Διοίκηση της Γάζας, με τη στήριξη της Προεδρίας της Παλαιστινιακής Αρχής, συνιστά μια θετική εξέλιξη. Αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς μια νομιμοποιημένη και υπόλογη διακυβέρνηση, η οποία είναι απαραίτητη για τη σταθερότητα, την ανοικοδόμηση και τη διαρκή ειρήνη. Η μελλοντική ανοικοδόμηση της Γάζας πρέπει να είναι αξιόπιστη, συντονισμένη, να εδράζεται σε νομιμοποιημένες δομές διακυβέρνησης και να εντάσσεται σε έναν ευρύτερο, αξιόπιστο πολιτικό ορίζοντα.
Η Γάζα και η Δυτική Όχθη αποτελούν μία ενιαία και αδιαίρετη εδαφική ενότητα για ένα μελλοντικό Παλαιστινιακό κράτος. Η ακολουθητέα πορεία είναι σαφής: μια αξιόπιστη πολιτική διαδικασία που θα οδηγήσει στη λύση των δύο κρατών, επιτρέποντας σε Παλαιστινίους και Ισραηλινούς να συμβιώνουν σε συνθήκες ειρήνης και ασφάλειας.
Η Ελλάδα είναι έτοιμη να συμβάλει ενεργά και υπεύθυνα στην ειρηνευτική διαδικασία, μεταξύ άλλων, μέσω της ενίσχυσης της ανθρωπιστικής και αναπτυξιακής βοήθειας στη Δυτική Όχθη. Θα συνεχίσει να παρέχει ιατρική περίθαλψη σε παιδιά από τη Γάζα σε ελληνικά νοσοκομεία. Παράλληλα, συμμετέχουμε ενεργά στις προσπάθειες σταθεροποίησης των συνθηκών ασφάλειας στη Γάζα, μεταξύ άλλων μέσω της συμμετοχής μας στο κέντρο πολιτικοστρατιωτικού συντονισμού.
Συνολικά, ο στόχος μας είναι σαφής: να συμβάλουμε στην προετοιμασία της επόμενης ημέρας στη Γάζα, σε στενή συνεργασία με την Παλαιστινιακή Εθνική Επιτροπή και την Παλαιστινιακή Αρχή, καθώς και με βασικούς περιφερειακούς εταίρους, όπως η Αίγυπτος.
Η ειρήνη προϋποθέτει την προστασία των αμάχων. Σήμερα, παρά τη σημαντική πρόοδο στην παράδοση τροφίμων και άλλων αγαθών, η ανθρωπιστική κατάσταση στη Γάζα παραμένει δύσκολη. Οι σκληρές καιρικές συνθήκες, οι κατεστραμμένες υποδομές και οι ελλείψεις σε τρόφιμα, νερό και ιατροφαρμακευτικό υλικό συνεχίζουν να επιδεινώνουν την ανθρώπινη δυστυχία. Ως εκ τούτου, η πρόσβαση στην ανθρωπιστική βοήθεια, μεταξύ άλλων και μέσω του θαλάσσιου ανθρωπιστικού διαδρόμου της Κύπρου, πρέπει να είναι απρόσκοπτη.
Εκφράζουμε επίσης την ανησυχία μας για τις πρόσφατες εξελίξεις που αφορούν την UNRWA, και ιδίως για την κατεδάφιση των εγκαταστάσεών της στην Ανατολική Ιερουσαλήμ.
Πέραν της Γάζας, η κατάσταση στη Δυτική Όχθη επιδεινώνεται σταθερά. Η αυξανόμενη επιθετικότητα των εποίκων εις βάρος, μεταξύ άλλων, και χριστιανικών κοινοτήτων, διαβρώνει την εμπιστοσύνη και τροφοδοτεί την αστάθεια επί του πεδίου. Καλούμε επίσης σε τερματισμό των εποικιστικών δραστηριοτήτων, συμπεριλαμβανομένης της περιοχής Ε1.
Όπως δήλωσε ο Έλληνας Πρωθυπουργός κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στη Ραμάλα και τα Ιεροσόλυμα, η στήριξη της Ελλάδας προς την Παλαιστινιακή Αρχή είναι αταλάντευτη. Παραμένει ο νόμιμος εκπρόσωπος του Παλαιστινιακού λαού και, ως εκ τούτου, πρέπει να ενισχυθεί πολιτικά και οικονομικά. Η Παλαιστινιακή Αρχή έχει επιδείξει σοβαρότητα στην προώθηση μεταρρυθμίσεων. Τα παρακρατηθέντα φορολογικά έσοδα πρέπει να αποδεσμευθούν άμεσα.
Εξίσου κρίσιμης σημασίας είναι η διατήρηση του Status Quo των Ιερών Προσκυνημάτων στα Ιεροσόλυμα. Τα Ιεροσόλυμα δεν είναι μόνο μια πόλη μεγάλης θρησκευτικής σημασίας, αποτελούν επίσης λυδία λίθο για τη συνύπαρξη και τον αμοιβαίο σεβασμό.
Κύριε Πρόεδρε,
Όσον αφορά τον Λίβανο, η επίσκεψη του Συμβουλίου Ασφαλείας στη Βηρυτό τον περασμένο Δεκέμβριο είχε ουσιαστικό και όχι απλώς συμβολικό χαρακτήρα.
Το μήνυμα που έστειλε ήταν σαφές: ο Λίβανος δεν είναι μόνος.
Χαιρετίζουμε την πρόοδο που επιτεύχθηκε κατά τη πρώτη φάση του εθνικού σχεδίου αφοπλισμού, η οποία φέρνει τον Λίβανο πιο κοντά στην αποκατάσταση του πλήρους ελέγχου της επικράτειάς του, σύμφωνα με τα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Ωστόσο, ο αφοπλισμός πρέπει να συνοδεύεται από διαρκή ανάπτυξη ικανοτήτων, καθώς και από ένα σαφές σχέδιο ανοικοδόμησης. Η Ελλάδα θεωρεί τον Λίβανο βασικό εταίρο για την ειρήνη και συνεχίσει να τον στηρίζει στις προσπάθειές του για ασφάλεια και ευημερία. Η Ελλάδα προέβη πρόσφατα στην παράδοση στρατιωτικού εξοπλισμού στις Λιβανικές Ένοπλες Δυνάμεις και είναι έτοιμη να πράξει περισσότερα. Στο ίδιο πνεύμα, χαιρετίζουμε τη διοργάνωση Διεθνούς Διάσκεψης στο Παρίσι, στις 5 Μαρτίου, με στόχο τη συγκέντρωση διεθνούς στήριξης υπέρ των ΛΕΔ, και προσβλέπουμε στη συμμετοχή μας σε αυτήν.
Όσον αφορά τη Συρία, κύριε Πρόεδρε, το 2025 υπήρξε έτος ορόσημο. Η πτώση του καθεστώτος Assad προσφέρει μια ιστορική ευκαιρία σε μια χώρα ιδιαίτερης σημασίας για τον αραβικό κόσμο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Η Ελλάδα στέκεται στο πλευρό της Συρίας και προσφέρει στήριξη τόσο σε διμερές επίπεδο όσο και υπό την ιδιότητά της ως κράτος μέλος της ΕΕ και μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Αναγνωρίζουμε την πρόοδο που έχει επιτευχθεί αλλά δεν παραβλέπουμε τις επίμονες προκλήσεις. Χαιρετίζουμε τις διαβεβαιώσεις της συριακής κυβέρνησης περί προσήλωσης στο Διεθνές Δίκαιο και στις σχέσεις καλής γειτονίας. Αναμένουμε οι διαβεβαιώσεις αυτές να τηρηθούν, ιδίως σε ό,τι αφορά τις θαλάσσιες οριοθετήσεις με γειτονικά κράτη.
Η κυριαρχία, η ενότητα και η εδαφική ακεραιότητα της Συρίας πρέπει να γίνονται πλήρως σεβαστές.
Στηρίζουμε τη συνεργασία της χώρας με τον ΟΗΕ, ενθαρρύνουμε την περαιτέρω ενίσχυσή της, και προσβλέπουμε στην ταχεία εγκαθίδρυση του Γραφείου του Ειδικού Απεσταλμένου στη Δαμασκό.
Ταυτόχρονα, δεν πρέπει να λησμονούμε ότι το 2025 σημαδεύτηκε από περιστατικά βίας κατά Αλαουιτών, Δρούζων, Χριστιανών και προσφάτως Κούρδων. Απαιτείται περαιτέρω ενημέρωση, σαφήνεια και, βεβαίως, λογοδοσία.
Επαναλαμβάνουμε την ανάγκη για μια χωρίς αποκλεισμούς πολιτική μετάβαση και για την προστασία όλων των Σύρων, συμπεριλαμβανομένων των γυναικών, χωρίς διακρίσεις λόγω θρησκευτικής ή εθνοτικής καταγωγής, ως προϋπόθεση για τη σταθερότητα και την ανάκαμψη. Ο πλούτος της Συρίας έγκειται στην πολυμορφία και τον πλουραλισμό της κοινωνίας της. Οι άμαχοι πρέπει να προστατεύονται σε κάθε περίπτωση.
Οι πρόσφατες εξελίξεις στη Βορειοανατολική Συρία αποδεικνύουν πόσο εύθραυστη παραμένει η μετάβαση και προκαλούν ανησυχία.
Η συμφωνία κατάπαυσης του πυρός μεταξύ της συριακής κυβέρνησης και των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (SDF) πρέπει να εφαρμοστεί πλήρως από όλα τα μέρη. Καλούμε όλα τα εμπλεκόμενα μέρη, συμπεριλαμβανομένων εξωτερικών δρώντων, να επιδείξουν αυτοσυγκράτηση και να αποφύγουν την κλιμάκωση που θα μπορούσε να αποσταθεροποιήσει τη χώρα και να οξύνει τις εθνοτικές εντάσεις. Η προστασία των Κούρδων πρέπει να διασφαλιστεί πλήρως και τα πολιτικά και πολιτιστικά τους δικαιώματα να κατοχυρωθούν σε μια ενωμένη Συρία.
Θα θέλαμε επίσης να υπογραμμίσουμε την ανάγκη αντιμετώπισης της τρομοκρατίας και του εξτρεμισμού και προώθησης μεταρρυθμίσεων στον στρατό και τον τομέα της ασφάλειας.
Ειδικότερα, ο αγώνας κατά του DAESH/ISIS πρέπει να συνεχιστεί και τα κέντρα κράτησης των μελών του να διασφαλιστούν πλήρως.
Τέλος, όσον αφορά την Υεμένη, επαναβεβαιώνουμε τον πλήρη σεβασμό μας στην κυριαρχία, την ενότητα και την εδαφική της ακεραιότητα και καλούμε όλα τα μέρη να εμπλακούν εποικοδομητικά και με καλή πίστη σε μια συμπεριλιπτική και υπό την ηγεσία και ιδιοκτησία της Υεμένης πολιτική διαδικασία, υπό την αιγίδα του ΟΗΕ.
Παρά την αποκλιμάκωση στο νότιο τμήμα της χώρας, παραμένουμε σε εγρήγορση.
Καθώς η κατάσταση στην Ερυθρά Θάλασσα καθίσταται ολοένα και πιο περίπλοκη, επαναλαμβάνουμε τη σημασία της θαλάσσιας ασφάλειας και της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας. Η Ερυθρά Θάλασσα αποτελεί ζωτικής σημασίας θαλάσσια οδό για την περιοχή και τον κόσμο, και οι Χούθι συνεχίζουν να συνιστούν σοβαρή απειλή. Η Ελλάδα, τιμώντας τη μακρά ναυτική της παράδοση, θα συνεχίσει να στηρίζει περιφερειακές και διεθνείς δραστηριότητες και να ασκεί ηγετικό ρόλο στην Ναυτική Επιχείρηση της ΕΕ «Aspides», σύμφωνα με τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας και σε πλήρη συμμόρφωση με το Διεθνές Δίκαιο.
Κύριε Πρόεδρε, κλείνοντας,
Η Ελλάδα παραμένει σταθερά προσηλωμένη στη συνεργασία με όλα τα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας, τον ΟΗΕ και τους περιφερειακούς εταίρους, ώστε οι δεσμεύσεις να μετουσιώνονται σε πράξεις, η ελπίδα να υπερισχύει της οδύνης, η αξιοπρέπεια της απόγνωσης και η ειρήνη να επικρατεί.
Ως χώρα της Ανατολικής Μεσογείου, η Ελλάδα έχει πλήρη επίγνωση του άμεσου αντίκτυπου που η αστάθεια της περιοχής έχει στη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια. Η επίγνωση αυτή, σε συνδυασμό με τη διαχρονική προσήλωσή μας στην πολυμέρεια και το Διεθνές Δίκαιο, ενισχύει την ετοιμότητά μας να λειτουργούμε ως εποικοδομητικός και αξιόπιστος εταίρος στις προσπάθειες για προώθηση του διαλόγου, αποκλιμάκωση και διαρκή ειρήνη.
Σας ευχαριστώ”
