Ρούμπιο: οι φωτογραφίες έμειναν, το καλώδιο περιμένει ακόμα

Ο Μάρκο Ρούμπιο ήρθε, μίλησε για διάλογο Ελλάδας-Τουρκίας, ξεναγήθηκε στην Πνύκα, φωτογραφήθηκε με φόντο την Ακρόπολη και έφυγε. Πίσω του άφησε ό,τι αφήνει συνήθως μια τέτοια επίσκεψη: θερμές δηλώσεις, ωραία άλμπουμ και ένα ερώτημα που η ελληνική διπλωματία αποφεύγει να θέσει μεγαλόφωνα — τι ακριβώς κέρδισε η Αθήνα. Για το καλώδιο, που είναι αυτή τη στιγμή η πιο χειροπιαστή δοκιμασία του αν η Ελλάδα ασκεί κυριαρχικά δικαιώματα χωρίς την άδεια της Άγκυρας, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών προτίμησε διπλωματικό περίβλημα αντί για σαφή στήριξη. Η πασίγνωστη πλέον εξίσωση επαναλήφθηκε: στήριξη στην Ελλάδα, αρκεί να μη δυσαρεστεί την Τουρκία.

Φωτογραφίες αντί αντισταθμισμάτων

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει επενδύσει τεράστιο πολιτικό κεφάλαιο στη «στρατηγική σχέση» με τις ΗΠΑ — βάσεις, διευκολύνσεις, εξοπλισμούς, πλήρη γεωπολιτική ευθυγράμμιση. Όταν όμως έρχεται η ώρα να εξαργυρωθεί έστω ένα κομμάτι αυτού του κεφαλαίου σε κάτι δύσκολο, οι σύμμαχοι θυμούνται ξαφνικά την αρετή των ίσων αποστάσεων. Το επικοινωνιακό περιτύλιγμα δουλεύει άψογα: η «ιδιωτική διπλωματία» στην Πνύκα, η αναφορά στη γενέτειρα της δημοκρατίας, όλα χρήσιμα για το άλμπουμ. Μόνο που η εξωτερική πολιτική δεν κρίνεται από το φόντο των φωτογραφιών, αλλά από το τι μένει όταν κλείνουν οι κάμερες.

Στον αντίποδα της κριτικής αυτής, η επίσκεψη βρήκε και τους θερμούς της υποστηρικτές. Ανάμεσά τους όσοι είδαν στην ομιλία του Αμερικανού υπουργού κάτι σαν αναβίωση «παλαιάς κοπής» πολιτικής ρητορικής.

Η περιγραφή της ομιλίας ως «διαφήμισης για την πατρίδα μας» και η ευχή να δούμε τον Ρούμπιο «στο ανώτατο αξίωμα της χώρας του» δείχνουν πόσο εύκολα μια επίσκεψη ευγενικών λόγων μετατρέπεται σε διπλωματικό θρίαμβο πριν καν προλάβει να αποδώσει κάτι απτό. Είναι ακριβώς η παθογένεια που επισημαίνει η κριτική στήλη: κάθε χειραψία γίνεται «αναβάθμιση», κάθε φιλοφρόνηση «εθνικό κέρδος».

Ο δεδομένος σύμμαχος

Κανείς δεν περιμένει από τον Ρούμπιο να ασκήσει ελληνική εξωτερική πολιτική — γι’ αυτό υπάρχει η ελληνική κυβέρνηση. Ούτε οι Αμερικανοί θα εγκαταλείψουν τα δικά τους συμφέροντα επειδή φωτογραφήθηκαν κάτω από την Ακρόπολη. Το ερώτημα παραμένει για το Μαξίμου: τι παίρνει η Ελλάδα από μια σχέση στην οποία εμφανίζεται τόσο πρόθυμη να δίνει, ειδικά όταν η άλλη πλευρά γνωρίζει ότι η Αθήνα δύσκολα θα πει «όχι»; Ο δεδομένος σύμμαχος κινδυνεύει να γίνει απλώς δεδομένος — οι θερμές κουβέντες περισσεύουν, τα ανταλλάγματα λιγοστεύουν. Ο Ρούμπιο είδε την Πνύκα· η Αθήνα καλό θα ήταν κάποτε να δει την πραγματικότητα.