Στρατός εναντίον κτηνοτρόφων στη Λέσβο: το Μαξίμου ξανά σε ρόλο… εκτελεστή

Η λυμφαδενίτιδα στη Λέσβο ήταν, μέχρι πριν λίγες μέρες, ένα καθαρά κτηνιατρικό ζήτημα. Από τη στιγμή όμως που στο μέτωπο της θανάτωσης ζώων εμπλέκεται και ο στρατός, το θέμα αλλάζει κατηγορία: από υγειονομικό γίνεται πολιτικό, και το Μαξίμου καλείται να απαντήσει όχι για την αρρώστια των ζώων, αλλά για την επιλογή των μέσων.

Η καταγγελία που πονάει

Η καταγγελία είναι ευθεία και δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνείας: γιατί να στέλνεται ένας φαντάρος στη Λέσβο για να συμμετέχει σε μαζικές θανατώσεις ζώων που ανήκουν σε ντόπιους κτηνοτρόφους; Η δημοσιογράφος Δήμητρα, με ανάρτηση που δεν διστάζει να θέσει το ερώτημα απευθείας στην κυβέρνηση Μητσοτάκη, σημειώνει καυστικά:

Το ερώτημα δεν είναι ρητορικό. Η επιλογή να εμπλακεί στρατιωτικό προσωπικό σε μια επιχείρηση με τόσο ευαίσθητο κοινωνικό αντίκτυπο —την καταστροφή της περιουσίας και του βιοπορισμού κτηνοτρόφων— δημιουργεί μια εικόνα αντιπαράθεσης που δεν χρειάζεται να υπάρχει. Ο στρατός δεν είναι υγειονομική υπηρεσία, και η μετατροπή του σε εργαλείο επιβολής απέναντι σε πολίτες μιας συγκεκριμένης περιοχής στέλνει ένα μήνυμα που ξεπερνά κατά πολύ το ζήτημα της νόσου.

Το βάρος του 2020

Η αναφορά στα ΜΑΤ του 2020 δεν είναι τυχαία, ούτε άσχετη. Η μνήμη των επιχειρήσεων καταστολής στα νησιά, με αστυνομικές δυνάμεις απέναντι σε κατοίκους που διαμαρτύρονταν, παραμένει ανοιχτή πληγή στη συλλογική αντίληψη των νησιωτών. Η παραλληλία που επιχειρείται —στρατός τότε, αστυνομία, τώρα στρατός— λειτουργεί ως πολιτικό σχόλιο πάνω σε μια επαναλαμβανόμενη λογική: όταν η κυβέρνηση αντιμετωπίζει προβλήματα στα νησιά, η πρώτη σκέψη φαίνεται να είναι η αποστολή θεσμών καταναγκασμού, όχι διαλόγου.

Δεν προκύπτει από το υλικό αντίλογος της κυβέρνησης ή επίσημη αιτιολόγηση της συμμετοχής στρατιωτικών στην επιχείρηση θανάτωσης. Αυτό, από μόνο του, αφήνει το πεδίο ανοιχτό στην πολιτική ερμηνεία που ήδη κυκλοφορεί: ότι το Μαξίμου προτιμά την επίδειξη κρατικής ισχύος από την ουσιαστική διαχείριση μιας κτηνοτροφικής κρίσης με διάλογο και αποζημιώσεις.

Το ερώτημα που μένει αναπάντητο είναι απλό και φορτισμένο: γιατί ο στρατός; Και όσο η κυβέρνηση δεν εξηγεί, τόσο πιο εύκολα η επιχείρηση στη Λέσβο μετατρέπεται, στη συνείδηση των πολιτών, σε ακόμη ένα κεφάλαιο μιας γνώριμης ιστορίας: του κράτους που στέλνει στολές στα νησιά αντί για λύσεις.