Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας παρουσίασε ένα επικαιροποιημένο σχέδιο δράσης για την καταπολέμηση της ενεργειακής φτώχειας, με στόχο τη μείωση των ενεργειακά φτωχών νοικοκυριών στο 4% μέχρι το 2030. Το σχέδιο περιλαμβάνει τρεις βασικούς άξονες: άμεση στήριξη των ευάλωτων νοικοκυριών μέσω προνομιακών τιμών και κανονιστικών μέτρων, δομική αντιμετώπιση με βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης και αύξηση της χρήσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, καθώς και δράσεις ενημέρωσης και εκπαίδευσης. Παράλληλα, επισημαίνεται η αύξηση της ενεργειακής φτώχειας κατά την οικονομική κρίση, με τις μεγαλύτερες επιπτώσεις να καταγράφονται στη Δυτική Μακεδονία και τη Θεσσαλία.
Πιο αναλυτικά
Μείωση κατά 21 % των ενεργειακά φτωχών νοικοκυριών το 2023 σε σύγκριση με το 2016 καταγράφει το Επικαιροποιημένο Σχέδιο Δράσης του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την Καταπολέμηση της Ενεργειακής Ένδειας, που τέθηκε πρόσφατα σε δημόσια διαβούλευση.
Σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ, το σχέδιο περιλαμβάνει δέσμη πρωτοβουλιών με στόχο το ποσοστό των ενεργειακά φτωχών νοικοκυριών να μειωθεί σε 4 % το 2030 (περίπου 172.000 νοικοκυριά) από 12,6 % το 2023 (540.000 νοικοκυριά) και 15,9 % το 2016 (690.000 νοικοκυριά).
Η δέσμη αυτή διαρθρώνεται σε 3 άξονες:
- ‘Αμεση άμβλυνση των προκαλούμενων επιπτώσεων στα πλέον ευάλωτα νοικοκυριά: Θα εφαρμοστούν μέτρα πολιτικής, τα οποία συνδυάζουν τόσο τη στήριξη πληττόμενων νοικοκυριών σε ακραίες και έκτακτες συνθήκες ενεργειακής ένδειας με την παροχή ενεργειακών προϊόντων σε προνομιακή τιμή, όσο και την προστασία τους μέσω κανονιστικών μέτρων. Εκτός από μέτρα που ισχύουν ήδη, όπως το Κοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο, προτείνεται ακόμη:
-Ο καθορισμός ενός ορίου ελάχιστης κατανάλωσης ενεργειακών προϊόντων σε ετήσια βάση κάτω από το οποίο να απαγορεύεται η αποσύνδεση των πληττόμενων νοικοκυριών.
-Η διευκόλυνση αποπληρωμής και υιοθέτηση ενός πιο ευέλικτου και ευνοϊκού πλαισίου διακανονισμού των ληξιπρόθεσμων οφειλών των πληττόμενων νοικοκυριών σε συγκεκριμένες περιπτώσεις (π.χ. δυνατότητα τμηματικής και άτοκης εξόφλησης βάσει ενός ποσοστού της μηνιαίας δαπάνης.
2. Δομική αντιμετώπιση της ενεργειακής ένδειας: Δράσεις για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης και την αύξηση της χρήσης ΑΠΕ. Το μέτρο στοχεύει στην υλοποίηση παρεμβάσεων εξοικονόμησης ενέργειας και ΑΠΕ σε κτίρια ενεργειακά φτωχών νοικοκυριών μέσω της παροχής οικονομικής ενίσχυσης. Για τα νοικοκυριά που πλήττονται από ακραίες συνθήκες ενεργειακής ένδειας (νοικοκυριά στα οποία το ποσοστό των εύλογων δαπανών διαβίωσης προς το εισόδημα είναι υψηλότερο από 150%) το ποσοστό επιδότησης δύναται να ανέλθει σε 100%. Επίσης θα προτεραιοποιηθεί η ανακαίνιση των κτιρίων κατοικίας με τη χαμηλότερη ενεργειακή απόδοση συνδυάζοντας υλοποίηση παρεμβάσεων στο κτιριακό κέλυφος και την εγκατάσταση ενεργειακά αποδοτικών συστημάτων θέρμανσης, ψύξης και παραγωγής ζεστού νερού χρήσης. Τέλος, θα διευκολυνθεί η ενεργειακή αναβάθμιση των κατοικιών που μισθώνονται από ενεργειακά ευάλωτα νοικοκυριά, προκειμένου να αποτραπεί η ασύμμετρη αύξηση των ενοικίων και η πρόκληση εξώσεων ως συνέπεια της μετακύλισης του κόστους των παρεμβάσεων στους ενοικιαστές.
3. Δράσεις ενημέρωσης, εκπαίδευσης και ευαισθητοποίησης σε νοικοκυριά.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στο σχέδιο δράσης, η ενεργειακή φτώχεια αυξήθηκε σημαντικά στη χώρα μας κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης, και λιγότερο κατά την περίοδο της ενεργειακής κρίσης, λόγω των επιδοτήσεων που δόθηκαν στα τιμολόγια λιανικής.
Το 2023, τα χαμηλότερα ποσοστά ενεργειακής φτώχειας εντοπίζονται στην Αττική (6,7 %) και το νότιο Αιγαίο (9 %) και τα υψηλότερα στη Δυτική Μακεδονία (20,9 %) και τη Θεσσαλία (20,4 %).
