Ο Διευθύνων Σύμβουλος του Υπερταμείου κ. Γιάννης Παπαχρήστου είχε σήμερα συνάντηση με τη Διοίκηση των ΕΛΤΑ, προκειμένου να ξεκινήσουν άμεσα οι επισκέψεις και η διαβούλευση με τις τοπικές κοινωνίες σε όλες τις περιοχές όπου προβλέπεται να εφαρμοστεί το πλάνο αναδιάρθρωσης και να βρεθούν βέλτιστες λύσεις στις προκλήσεις που εντοπίζονται, να αναληφθεί πρωτοβουλία ενημέρωσης και να παρουσιαστεί ο σύγχρονος τρόπος λειτουργίας των ΕΛΤΑ και οι υπηρεσίες που παρέχονται ήδη, καθώς και να επιταχυνθούν οι προσπάθειες μετασχηματισμού στο πλαίσιο της στρατηγικής που έχει ήδη χαραχθεί.

Ο κ. Παπαχρήστου αναγνώρισε εκ μέρους του Υπερταμείου ότι είχε γίνει ένας ολοκληρωμένος σχεδιασμός χωρίς όμως να ληφθούν υπόψιν κρίσιμες παράμετροι όπως η ενημέρωση και η προετοιμασία των τοπικών κοινωνιών. Υπό αυτό το πρίσμα δεσμεύτηκε για την άμεση διεξαγωγή μιας εκτενούς και ουσιαστικής διαβούλευσης με θεσμικούς φορείς, σε εθνικό και τοπικό επίπεδο και την διερεύνηση συνεργασιών με την τοπική κοινωνία.

Σημειώνεται ότι η εταιρεία υλοποιεί ήδη ένα ολοκληρωμένο στρατηγικό πλάνο μετασχηματισμού, το οποίο έχει δώσει θετικά αποτελέσματα. Συγκεκριμένα:

• Επιτεύχθηκε η συνένωση ΕΛΤΑ και ΕΛΤΑ Courier δημιουργώντας τον ισχυρό δεύτερο πόλο στον κλάδο.
• Υλοποιούνται επενδύσεις σε νέες τεχνολογίες και ψηφιακές υπηρεσίες που επιτρέπουν σε real time να παρακολουθείται η πορεία των προσφερόμενων υπηρεσιών.
• Οι ταχυδρόμοι είναι πλέον εξοπλισμένοι με φορητά τερματικά και μίνι εκτυπωτές και μπορούν να υλοποιήσουν σχεδόν όλες τις υπηρεσίες με μία επίσκεψη κατ’οίκον.
• Η εταιρεία έχει εισέλθει σε μια νέα εποχή με την αξιοποίηση για πρώτη φορά της ακίνητης περιουσίας και το αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα αναμένονται αποτελέσματα. Ήδη η μεταστέγαση των γραφείων των ΕΛΤΑ είναι μια κίνηση που εξοικονομεί για την εταιρεία 55.000 ευρώ ετησίως, ενώ απελευθερώνεται το κτήριο της Καισαριανής, με σημαντική εμπορική αξία, η οποία συγκεντρώνει έντονο ενδιαφέρον. Παράλληλα, ολοκληρώθηκε για πρώτη φορά αποτίμηση της συνολικής ακίνητης περιουσίας της εταιρείας και οργανώνεται ολιστικό πλάνο αξιοποίησης.
• Διευρύνονται οι υπηρεσίες των ΕΛΤΑ με περισσότερες και εξειδικευμένες τραπεζικές υπηρεσίες και προϊόντα, σε συνεργασία με την ALPHA BANK.
• Έγινε ανάκτηση μεγάλων εταιρικών πελατών (τηλεπικοινωνίες, τράπεζες, διεθνείς εταιρείες ταχυμεταφορών).
• Διευρύνθηκε το ωράριο εξυπηρέτησης των πολιτών σε 11 πόλεις και δημιουργήθηκε η εφαρμογή elta fastpost για τον προγραμματισμό ραντεβού σε 74 καταστήματα.
• Τοποθετήθηκαν έξυπνες θυρίδες postbox σε όλη την Ελλάδα.
• Γίνεται ενίσχυση του στόλου οχημάτων για τη βελτίωση του δικτύου διανομής.

Επίσης, τα προηγούμενα χρόνια, τα ΕΛΤΑ προέβησαν στην κατάργηση ζημιογόνων εμπορικών λειτουργιών (π.χ. προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας), έκαναν μια ευρεία εθελούσια έξοδο, ανασχεδίασαν το μοντέλο διανομής και ενσωμάτωσαν τη ρομποτική τεχνολογία στη διαλογή μειώνοντας κόστος και χρόνο.

Οι παραπάνω κινήσεις συνέβαλαν στη βελτίωση των οικονομικών δεδομένων της εταιρείας. Παρά ταύτα οι προκλήσεις για τα ΕΛΤΑ παραμένουν λόγω του υψηλού ανταγωνισμού της αγοράς που σε παγκόσμιο επίπεδο μετεξελίσσεται με μεγάλη ταχύτητα.

Σε σχέση με τα ΕΛΤΑ θα πρέπει να σημειωθεί ότι:

• η ταχυδρομική αγορά είναι εδώ και δεκαετίες απελευθερωμένη και ΔΕΝ επιδέχεται καμίας κρατικής ενίσχυσης,
• η αλληλογραφία μειώνεται διαρκώς, έως και 90%,
• ο ανταγωνισμός στις ταχυμεταφορές αυξάνεται με εγχώριους και διεθνείς παίχτες,
• οι απαιτήσεις των πολιτών μεταβάλλονται, αφού ζητούν όλο και μεγαλύτερη ταχύτητα και ακρίβεια στην εξυπηρέτηση,
• η φυσική ροή δεμάτων, επιστολών και πληρωμών μεταφέρεται πλέον από φυσικά, σταθερά κτίρια σε κατ’ οίκον εξυπηρέτηση.

Σε αυτή την κατεύθυνση έχει διαμορφωθεί μια νέα πραγματικότητα στα ΕΛΤΑ. Ήδη:

• 92% των συντάξεων επιδίδονται στο σπίτι,
• το 90% της αλληλογραφίας παραδίδεται κατ’ οίκον.

Υπό το πρίσμα των παραπάνω, θα αξιοποιηθεί το επόμενο τρίμηνο με τον πιο αποτελεσματικό τρόπο προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι προκλήσεις και να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα του οργανισμού, υπό την αδιαπραγμάτευτη προϋπόθεση ότι καμία περιοχή, κανένας πολίτης δεν θα μείνει χωρίς ταχυδρομική κάλυψη.

Σε αυτό το σημείο πρέπει σημειωθεί η σημαντική συμβολή του Γρηγόρη Σκλήκα, του απελθόντος CEO των ΕΛΤΑ, που επιτάχυνε την υλοποίηση του πλάνου μετασχηματισμού. Υπηρέτησε με ακεραιότητα και προσήλωση τον εκσυγχρονισμό των ΕΛΤΑ και με την απόφασή του να παραιτηθεί για λόγους ευθιξίας, διευκόλυνε τη δυνατότητα συνέχισης του πλάνου μετασχηματισμού.
Από την πλευρά του Υπερταμείου θα διασφαλιστεί η απρόσκοπτη συνέχιση του πλάνου μετασχηματισμού, με ταυτόχρονη έμφαση στη στήριξη και τον σεβασμό προς τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών, όπως εξάλλου είναι και η δημοσίως εκπεφρασμένη βούληση της Πολιτείας.

Διεθνή παραδείγματα μετασχηματισμού ταχυδρομικών οργανισμών και μετάβαση σε υβριδικά μοντέλα λειτουργίας

Την τελευταία 15ετία, ο ταχυδρομικός κλάδος έχει υποστεί έναν από τους βαθύτερους μετασχηματισμούς στην ιστορία του, λόγω της πλήρους απελευθέρωσης της αγοράς στην Ευρωπαϊκή Ένωση (Οδηγία 2008/6/ΕΚ, σε ισχύ από το 2011–2013) αλλά και της καθολικής διείσδυσης της ψηφιακής τεχνολογίας. Η ραγδαία πτώση της παραδοσιακής αλληλογραφίας —70% στην ΕΕ και πάνω από 80% σε χώρες όπως η Σουηδία, η Νορβηγία και η Δανία— σε συνδυασμό με την έκρηξη του e-commerce, διαμόρφωσαν μια νέα πραγματικότητα που αναγκάζει τους ταχυδρομικούς οργανισμούς να αναπροσαρμόσουν μοντέλα λειτουργίας, δίκτυα και υπηρεσίες.

Οι αλλαγές αυτές άλλαξαν ριζικά τον χάρτη των ταχυδρομικών υπηρεσιών. Στις περισσότερες Ευρωπαϊκές χώρες, οι ταχυδρομικές εταιρείες που παραδοσιακά ήταν δημόσιες, από το 2010 υλοποίησαν σχέδια εκτεταμένης αναδιοργάνωσης για να συνεχίσουν να είναι σε θέση να εξυπηρετούν το σύνολο των πολιτών αλλά και για να διασφαλίσουν τη βιωσιμότητά τους. Τα σχέδια αυτά περιελάμβαναν τόσο την αναζήτηση νέων πηγών εσόδων, όσο και τον εξορθολογισμό της παραδοσιακής λειτουργίας των ταχυδρομείων.

Περιπτώσεις:

• Στη Βρετανία, η Royal Mail τα τελευταία έτη προχώρησε στη διακοπή λειτουργίας ιδιόκτητων (Royal Mail/Crown) στο πλαίσιο μετασχηματισμού της εταιρείας. To 2013 το δίκτυο της εταιρείας αποτελείτο από 400 ιδιόκτητα καταστήματα, ενώ το 2025 ο αριθμός των καταστημάτων αυτών ανέρχεται σε 108. Συνολικά, η Royal Mail έχει περισσότερα από 11.500 καταστήματα εκ των οποίων 108 είναι ιδιόκτητα και τα υπόλοιπα 11.392 έχουν παραχωρηθεί σε συνεργάτες (franchise). Τον περασμένο Απρίλιο, η εταιρεία ανακοίνωσε ότι θα παραχωρήσει σε συνεργάτες (franchise) και τα τελευταία 108 καταστήματα που διαχειρίζεται απευθείας με στόχο να εξοικονομήσει 40 εκατ. λίρες.
• Στην Ουγγαρία, η Magyar Posta ανέστειλε τη λειτουργία περισσότερων από 300 μικρών καταστημάτων τη διετία 2022-2023, προκειμένου να πετύχει οικονομίες κλίμακος και να περιορίσει το δυσβάσταχτο κόστος ενέργειας.
• Στην Ελβετία, η Swiss Post ανακοίνωσε το 2024 ότι θα αναστείλει τη λειτουργία περίπου 170 καταστημάτων (περίπου ένα στα πέντε καταστήματα) έως το 2028, με παράλληλα μετάβαση σε μοντέλα συνεργατών.
• Η PostNL στην Ολλανδία μεταβαίνει από ένα μοντέλο ταχυδρομικών καταστημάτων σε ένα δίκτυο συνεργατών λιανικής και αυτόματες θυρίδες (lockers).
  Τα πλάνα μετασχηματισμού των εθνικών ταχυδρομικών οργανισμών είναι πολυετή και πολλαπλών αξόνων: επένδυση σε ανθρώπινο δυναμικό, τεχνολογία, υβριδικά δίκτυα, διαφοροποίηση υπηρεσιών και βιωσιμότητα. Οι οργανισμοί δεν προσαρμόζονται απλώς στη μείωση της παραδοσιακής αλληλογραφίας – επαναπροσδιορίζονται ως πάροχοι ολοκληρωμένων υπηρεσιών logistics και ψηφιακού δικτύου, με συνέργειες και συνεργασίες.

Αντίστοιχα, το πλάνο μετασχηματισμού των ΕΛΤΑ έχει στο επίκεντρό του την εξυπηρέτηση των πολιτών και περιλαμβάνει τόσο νέες πηγές εσόδου, όσο και εξορθολογισμό της παραδοσιακής τους λειτουργίας, μοντέλο που έχει ακολουθηθεί επιτυχημένα σε πολλές Ευρωπαϊκές χώρες. Ο εξορθολογισμός δεν σημαίνει συρρίκνωση, αλλά μετάβαση σε έναν σύγχρονο τρόπο λειτουργίας, με επίκεντρο τις (νέες) ανάγκες των πολιτών.