Cyber Greece 2026: Η νέα εικόνα των υβριδικών απειλών και η ανάγκη για ανθεκτικότητα

Το 6ο ετήσιο συνέδριο Cyber Greece 2026, με θέμα «Υβριδικές Απειλές: Το νέο τοπίο», ξεκίνησε με μια ουσιαστική και επίκαιρη συζήτηση στο εισαγωγικό πάνελ «Περιγραφή του τοπίου».

Της Μαίρης Ι. Παπακωνσταντίνου

Στη συζήτηση, την οποία συντόνισε ο Καθηγητής Χρήστος Ταραντίλης, κορυφαία στελέχη και θεσμικοί εκπρόσωποι εξέτασαν πώς οι κίνδυνοι μετακινούνται από τις συμβατικές κυβερνοεπιθέσεις σε σύνθετες, πολυεπίπεδες υβριδικές επιχειρήσεις, παρουσιάζοντας παράλληλα τις στρατηγικές που χρειάζεται να ακολουθήσει η χώρα.

Χρήστος Ταραντίλης: Η στροφή στην ανθεκτικότητα απέναντι στον εντελώς απρόβλεπτο «Μαύρο Κύκνο»

Ο Καθηγητής στο Τμήμα Διοικητικής Επιστήμης & Τεχνολογίας του ΟΠΑ και Επικεφαλής του Τομέα Κεντρικής Κυβέρνησης & Δημοσίου της ΕΥ Ελλάδος, Χρήστος Ταραντίλης, παρουσίασε στην αρχή το θεωρητικό και πρακτικό πλαίσιο της υβριδικής απειλής. Κεντρική έννοια, όπως εξήγησε, είναι το «ταυτόχρονα»: η συνύπαρξη διαφορετικών επιθέσεων, όπως η παραπληροφόρηση, οι κυβερνοεπιθέσεις και οι οικονομικές πιέσεις, γεννά σύγχυση, χάος και δυσπιστία. Ο προσεκτικός σχεδιασμός τους μπορεί να κρύβει αν πρόκειται για εχθρική ενέργεια ή τεχνική βλάβη, με αποτέλεσμα να καθυστερεί η αντίδραση του κράτους. Παράλληλα, η προστασία δεν αφορά πλέον μόνο συγκεκριμένες κρίσιμες οντότητες, αλλά και τις καθημερινές ανάγκες των πολιτών, όπως την πρόσβαση στην ενέργεια, την τροφή, τη θέρμανση και την ενημέρωση. Στο πάνελ επισημάνθηκε ακόμη πως η παραδοσιακή ανάλυση δεδομένων, με στόχο την πρόβλεψη της επόμενης επίθεσης, δεν επαρκεί. Αντί γι’ αυτό, η συζήτηση ανέδειξε την ανάγκη ενίσχυσης της ανθεκτικότητας (resilience) απέναντι σε «Μαύρους Κύκνους», δηλαδή γεγονότα εντελώς απρόβλεπτα, που δεν έχουν προηγούμενο. Για να ανταποκριθεί σε αυτό το περιβάλλον, ο κ. Ταραντίλης περιέγραψε τρεις γραμμές άμυνας: μακροπρόθεσμη στρατηγική σκέψη, επιχειρησιακή θωράκιση στον κυβερνοχώρο και επιστημονική διαχείριση κρίσεων στο πεδίο.

Ιωάννης Μαστρογεωργίου: «Η παραπληροφόρηση δεν θέλει να πιστέψεις το ψέμα, αλλά να μην πιστεύεις τίποτα»

Ο Ιωάννης Μαστρογεωργίου, Ειδικός Γραμματέας Μακροπρόθεσμου Σχεδιασμού στην Προεδρία της Κυβέρνησης, ανέδειξε τον ρόλο της στρατηγικής προετοιμασίας και τους κινδύνους που συνδέονται με την Τεχνητή Νοημοσύνη (GenAI). Σύμφωνα με τον ίδιο, από τον κόσμο “VUCA”, που χαρακτηρίζεται από ασάφεια, η κοινωνία περνά πλέον στο κατώφλι του “NAVI”: ενός περιβάλλοντος μη γραμμικού, ευμετάβλητου και έντονα διασυνδεδεμένου. Παράλληλα, ξεχώρισε το Cyber Security από το Cyber Safety. Αν και το security επιτελεί αποτελεσματικά το έργο του, χρειάζονται κοινωνική ασφάλεια και επίγνωση των κινδύνων, καθώς μεγάλο μέρος του κοινού δεν έχει εκπαιδευτεί επαρκώς. Για τη φθορά της αλήθειας, εξήγησε ότι το ψευδές περιεχόμενο στην ενημέρωση δεν επιδιώκει να πείσει τους πολίτες για ένα ψέμα· στόχος του είναι να καταλύσει, μέσα στον θόρυβο, την κριτική σκέψη και την ικανότητα αντίληψής τους. Εξέφρασε ακόμη ανησυχία για μελλοντική «αυτοφαγία» των συστημάτων AI, όταν αυτά θα ανακυκλώνουν ψευδείς ισχυρισμούς τροφοδοτούμενα από τα ίδια τους τα δεδομένα. Τέλος, παρουσίασε τη νέα μελέτη foresight «Ελλάδα 2050», που δημοσιεύτηκε πρόσφατα και καταγράφει σημαντικές μεσοπρόθεσμες προκλήσεις: την κλιματική κρίση, τις τεράστιες ενεργειακές ανάγκες της AI, τις γεωπολιτικές ανασφάλειες και τη δημογραφική πρόκληση που συνδέεται με την οικονομία της τρίτης ηλικίας.

Δημήτρης Ζαμπακόλας: «Ο κυβερνοχώρος είναι ο προθάλαμος των ένοπλων συγκρούσεων»

Την επιχειρησιακή και στρατιωτική πλευρά των απειλών παρουσίασε ο Δημήτρης Ζαμπακόλας, Υποδιοικητής της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας (ΕΑΚ). Όπως ανέφερε, μια κυβερνοεπίθεση προηγείται πλέον σχεδόν πάντα μιας οργανωμένης συμβατικής επίθεσης, όπως συνέβη στην Ουκρανία και το Ιράν. Έτσι, η διαχείριση κρίσεων στον κυβερνοχώρο λειτουργεί ως προθάλαμος, αποκαλύπτοντας αν η κατάσταση οδηγείται σε ένοπλη σύγκρουση. Με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης, ο χρόνος που χρειάζονται οι επιτιθέμενοι για να προετοιμαστούν έχει περιοριστεί δραστικά και το κόστος τους έχει μειωθεί. Αυτό δίνει αρχικά πλεονέκτημα στον επιτιθέμενο, καθώς ο αμυνόμενος καλείται να προστατεύσει πολύ περισσότερα σημεία.

Αναφερόμενος στην έρευνα για το περιστατικό στο FIR Αθηνών, διευκρίνισε πως δεν υπήρξε κυβερνοεπίθεση. Επρόκειτο για κρίση που οφειλόταν στον συνδυασμό παλαιού εξοπλισμού, απουσίας τηλεμετρίας και προβληματικών διαδικασιών: ο εφεδρικός ασύρματος εμπόδισε τη λειτουργία του κύριου, καθώς και οι δύο χρησιμοποιούσαν κοινή συχνότητα. Στο τέλος, υπενθύμισε ότι η εφαρμογή της οδηγίας NIS2 αναμένεται να αυξήσει τις βασικές οντότητες της χώρας από λιγότερες από 100 σε περίπου 2.000. Κάλεσε, επίσης, τους οργανισμούς να καταχωρίζουν τα περιστατικά στην πλατφόρμα, ώστε η Αρχή να δρα προληπτικά και να μην περιορίζεται σε «νεκροψίες».

Γεώργιος Μάριος Καραγιάννης: «Αν σε μια άσκηση βγουν όλα καλά, τότε κάτι δεν πάει καλά»

Ο Γεώργιος Μάριος Καραγιάννης, Διευθύνων του Κέντρου Έρευνας Φυσικών Καταστροφών και Διαχείρισης Κρίσεων της Ακαδημίας Αθηνών, ανέδειξε τη σημασία των ανθρώπων και της διεπιστημονικής συνεργασίας. Όπως είπε, η διαχείριση κρίσεων δεν στηρίζεται πρωτίστως στην τεχνολογία, αλλά στο ανθρώπινο δυναμικό και στις διαδικασίες· χαρακτηριστικά ανέφερε πως έχουν δημιουργηθεί ιδιαίτερα επιτυχημένα επιχειρησιακά κέντρα πάνω στο καπό αυτοκινήτου, με έναν χάρτινο χάρτη κάτω από ελιά. Τόνισε επίσης ότι η αποτυχία στις δοκιμές έχει σημαντική αξία, αφού η καλύτερη άσκηση είναι εκείνη που αποτυγχάνει: όσο περισσότερα λάθη γίνουν σε αυτήν, τόσο λιγότερα θα επαναληφθούν στην πράξη. Παράλληλα, επισήμανε πως στο ευρωπαϊκό και ελληνικό πλαίσιο απουσιάζει η οργανική συνεργασία μεταξύ υπηρεσιών που χαρακτηρίζει το αμερικανικό μοντέλο της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Διαχείρισης Καταστάσεων Έκτακτης Ανάγκης (FEMA), η οποία λειτουργεί χωρίς να χρειάζεται παρέμβαση από το πολιτικό επίπεδο. Ελλείπει ακόμη, πρόσθεσε, η συστηματική εκπαίδευση στο Crisis Leadership. Κλείνοντας, κάλεσε την επιστημονική κοινότητα να ξεπεράσει τα στεγανά της, λέγοντας ότι ο υβριδικός αντίπαλος «αγαπάει τα όρια των αρμοδιοτήτων» επειδή οι φορείς δεν έχουν συνηθίσει να μιλούν μεταξύ τους. Υπογράμμισε, τέλος, ότι ο ηλεκτρολόγος μηχανικός πρέπει να μάθει να επικοινωνεί με τον οικονομολόγο, όπως και ο γεωλόγος με τον ψυχολόγο.

Το συνέδριο Cyber Greece 2026 «Υβριδικές Απειλές: Το νέο τοπίο» (21/10) τελεί υπό την αιγίδα του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνικής Νοημοσύνης, του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη, του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας και της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας, ενώ έχει επίσης την ευρεία στήριξη κορυφαίων επιχειρήσεων και οργανισμών της αγοράς. Η Εθνική Τράπεζα είναι Diamond χορηγός, με τις OBRELA και BRIGHT GROUP να συμμετέχουν ως Platinum χορηγοί. Στους Golden χορηγούς περιλαμβάνονται οι ADACOM και inDigital, ενώ Silver χορηγοί είναι οι HUAWEI, NEUROSOFT και Netcompany. Χορηγοί του συνεδρίου είναι επίσης οι Τ, ΑΔΜΗΕ, Olympios, EFAGROUP και Cognyte LUMINAR, ενώ η εκδήλωση υποστηρίζεται επιπλέον από την ΕΥΔΑΠ. Την επικοινωνιακή κάλυψη και προβολή αναλαμβάνουν οι realfm97.8, Realnews, Real.gr, ENIKOS και enikonomia.gr. Το CYBER GREECE παραμένει ένας από τους σημαντικότερους θεσμούς στην Ελλάδα για την ασφάλεια του ψηφιακού χώρου.