Ένοπλες Δυνάμεις: Συγχωνεύσεις και καταργήσεις σε 56 μονάδες και 126 στρατόπεδα, με drones και δορυφόρους – Οι αλλαγές στη Γ΄ φάση της Νέας Δομής

Οι Ένοπλες Δυνάμεις περνούν σε σημαντικές αλλαγές στη διάρθρωση, στη λειτουργία και στον εξοπλισμό τους, στο πλαίσιο της Γ΄ φάσης της Νέας Δομής Δυνάμεων, που παρουσίασε το πρωί της Τρίτης (20.10.2026) ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας. Το σχέδιο του υπουργείου περιλαμβάνει συγχωνεύσεις και καταργήσεις 56 μονάδων και 126 στρατοπέδων και εγκαταστάσεων, δημιουργία νέων σχηματισμών με drones, αναβάθμιση του ηλεκτρονικού πολέμου και αξιοποίηση δορυφορικών συστημάτων.

Η μεταρρύθμιση αποσκοπεί στην προσαρμογή των Ενόπλων Δυνάμεων στα δεδομένα του σύγχρονου πεδίου επιχειρήσεων, όπου αυξάνεται διαρκώς ο ρόλος των drones, των αυτόνομων συστημάτων, του κυβερνοχώρου και των διαστημικών δυνατοτήτων. Το υπουργείο Εθνικής Άμυνας αναδιατάσσει δομές και προσωπικό, επιδιώκοντας ταυτόχρονα εξοικονόμηση πόρων, μεγαλύτερη ισχύ πυρός και ενισχυμένη επιχειρησιακή ανθεκτικότητα.

Η Γ΄ φάση αποτελεί μέρος του συνολικού μετασχηματισμού των Ενόπλων Δυνάμεων, που προωθείται μέσω της «Ατζέντας 2030», με στόχο ένα διακλαδικό μοντέλο επιχειρήσεων σε πολλαπλά πεδία. Ο σχεδιασμός αφορά όχι μόνο την αναδιοργάνωση των στρατιωτικών σχηματισμών, αλλά και τη διοίκηση, την αξιοποίηση νέων τεχνολογιών και τη διαχείριση τόσο του ανθρώπινου δυναμικού όσο και των οικονομικών πόρων.

Κεντρικό σημείο της παρουσίασης ήταν η υιοθέτηση αυτοματοποιημένου συστήματος διοίκησης και ελέγχου, με την ονομασία C5ISR-T. Το σύστημα αφορά τη συλλογή και επεξεργασία πληροφοριών, καθώς και τη χρήση τους στο επιχειρησιακό πεδίο.

Ένοπλες Δυνάμεις: Συγχωνεύσεις και καταργήσεις σε 56 μονάδες και 126 στρατόπεδα

Στις βασικές παρεμβάσεις περιλαμβάνεται η αναμόρφωση της σημερινής στρατιωτικής δομής, με συγχωνεύσεις και καταργήσεις 56 μονάδων και 126 στρατοπέδων και εγκαταστάσεων.

Με την αναδιάρθρωση επιδιώκεται να εξορθολογιστεί η διάταξη των δυνάμεων και να αξιοποιούνται αποτελεσματικότερα το διαθέσιμο προσωπικό και οι υποδομές.

Ταυτόχρονα, η νέα δομή προβλέπει τη δημιουργία σχηματισμών και μονάδων με ειδικά καθήκοντα, ώστε οι νέες τεχνολογικές δυνατότητες να ενσωματωθούν σταδιακά και στους τρεις Κλάδους των Ενόπλων Δυνάμεων.

Η ανάπτυξη νέων επιχειρησιακών ικανοτήτων βρίσκεται στο επίκεντρο, με επιδίωξη να ενισχυθούν η ισχύς πυρός, η αυτοπροστασία και η ανθεκτικότητα των στρατιωτικών σχηματισμών.

Ταξιαρχία drones και βάσεις για μη επανδρωμένα συστήματα

Η αξιοποίηση αυτόνομων και μη επανδρωμένων συστημάτων και στους τρεις Κλάδους —Στρατό Ξηράς, Πολεμικό Ναυτικό και Πολεμική Αεροπορία— αποτελεί βασική προτεραιότητα.

Για τον Στρατό Ξηράς προβλέπονται Ταξιαρχία Μη Επανδρωμένων Συστημάτων και ειδική μονάδα μη επανδρωμένων οχημάτων. Η δεύτερη θα εκτελεί αποστολές εφοδιασμού, μεταφορών και υγειονομικής υποστήριξης.

Στο Πολεμικό Ναυτικό σχεδιάζεται η δημιουργία βάσεων για αυτόνομα και μη επανδρωμένα θαλάσσια συστήματα. Αντίστοιχες βάσεις για μη επανδρωμένα αεροχήματα και συνεργατικά αεροσκάφη προβλέπονται στην Πολεμική Αεροπορία.

Το σχέδιο περιλαμβάνει ακόμη δύο εξειδικευμένα κέντρα εκπαίδευσης: Κέντρο Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων Αεροχημάτων στην Πολεμική Αεροπορία και Κέντρο Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων στο Πολεμικό Ναυτικό.

Μέρος του σχεδιασμού αποτελεί επίσης το 309 Εργοστάσιο Κατασκευής Μη Επανδρωμένων Μέσων, το οποίο θα έχει διακλαδικό χαρακτήρα.

Στα μέσα που αναφέρθηκαν στην παρουσίαση περιλαμβάνονται ο «Πυρπολητής», τα θαλάσσια μη επανδρωμένα συστήματα τύπου Saronic και τα συνεργατικά αεροσκάφη. Όλα εντάσσονται στον σχεδιασμό για την επέκταση των επιχειρησιακών δυνατοτήτων.

Δορυφορικές δυνατότητες, κυβερνοχώρος και ηλεκτρονικός πόλεμος

Η ενίσχυση της παρουσίας των Ενόπλων Δυνάμεων στο Διάστημα, στον κυβερνοχώρο και στο ηλεκτρομαγνητικό φάσμα αποτελεί ουσιώδες μέρος της Γ΄ φάσης.

Για να ενσωματωθούν αυτές οι δυνατότητες στον επιχειρησιακό σχεδιασμό, το υπουργείο Εθνικής Άμυνας προγραμματίζει τη δημιουργία Διοίκησης Κυβερνοχώρου και Σχολής Υπολογιστών.

Στα σχέδια περιλαμβάνεται η ανάπτυξη εθνικών διαστημικών δυνατοτήτων: ένας γεωστατικός δορυφόρος τηλεπικοινωνιών, άλλοι τρεις τηλεπικοινωνιακοί δορυφόροι, έξι δορυφόροι οπτικής παρατήρησης, τρεις για τη συλλογή ηλεκτρονικών σημάτων και τρεις δορυφόροι παρατήρησης με τεχνολογία Synthetic Aperture Radar (SAR).

Με την τεχνολογία αυτή, η επιφάνεια της Γης μπορεί να παρατηρείται με ραντάρ, ακόμη και όταν η ορατότητα είναι περιορισμένη.

Τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν καταγράφουν ήδη την ύπαρξη 16 οπτικών δορυφόρων χαμηλής τροχιάς διττής χρήσης.

Επιπλέον, σχεδιάζεται η σύσταση Διοίκησης Επιχειρήσεων Διαστήματος στην Πολεμική Αεροπορία και Διοίκησης Ηλεκτρονικού Πολέμου στο Πολεμικό Ναυτικό.

Οι συγκεκριμένες αλλαγές υπηρετούν τη μετάβαση σε ένα διακλαδικό πεδίο επιχειρήσεων πολλαπλών διαστάσεων, όπου οι πληροφορίες, οι επικοινωνίες και η ηλεκτρονική επιτήρηση έχουν καθοριστική σημασία για τη διεξαγωγή στρατιωτικών επιχειρήσεων.

Οι αλλαγές αναμένεται να εξοικονομήσουν πάνω από 1,1 δισ. ευρώ

Η οικονομική πλευρά της μεταρρύθμισης αναδεικνύεται επίσης, καθώς το υπουργείο Εθνικής Άμυνας παρουσίασε δύο κύριες πηγές από τις οποίες μπορεί να προκύψει εξοικονόμηση πόρων.

Η πρώτη πηγή αφορά τις οργανωτικές αλλαγές, οι οποίες εκτιμάται ότι μπορούν να αποφέρουν εξοικονόμηση 530 εκατ. ευρώ σε διάστημα πενταετίας.

Από το ποσό αυτό, 360 εκατ. ευρώ αντιστοιχούν στο Γενικό Επιτελείο Στρατού, 120 εκατ. ευρώ στο Γενικό Επιτελείο Ναυτικού και 50 εκατ. ευρώ στο Γενικό Επιτελείο Αεροπορίας.

Η αξιοποίηση υλικού με χαμηλή ή μειωμένη επιχειρησιακή ικανότητα αποτελεί τη δεύτερη πηγή εξοικονόμησης, με δυνητικό όφελος 600 εκατ. ευρώ. Από αυτά, 250 εκατ. ευρώ αναλογούν στον Στρατό Ξηράς, 100 εκατ. ευρώ στο Πολεμικό Ναυτικό και 250 εκατ. ευρώ στην Πολεμική Αεροπορία.

Οι παρεμβάσεις της Γ΄ φάσης της Νέας Δομής Δυνάμεων εκτιμάται ότι μπορούν να αποφέρουν συνολικά 1,13 δισ. ευρώ, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε το υπουργείο Εθνικής Άμυνας. Οι οργανωτικές αλλαγές αναμένεται να συνεισφέρουν 530 εκατ. ευρώ σε βάθος πενταετίας, ενώ άλλα 600 εκατ. ευρώ εκτιμάται ότι είναι δυνατό να εξοικονομηθούν από την αξιοποίηση υλικού χαμηλής ή μειωμένης επιχειρησιακής ικανότητας.

Οι φρεγάτες FDI αποτυπώνουν τον στόχο περιορισμού των λειτουργικών δαπανών: το ετήσιο κόστος λειτουργίας τους εκτιμάται σε 2 εκατ. ευρώ, τη στιγμή που για τις παλαιότερες φρεγάτες τύπου S υπολογίζεται στα 7,3 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για μείωση περίπου 73%.

Εξοικονόμηση 44 εκατ. ευρώ σε πενταετή ορίζοντα, ή μείωση κόστους κατά 68%, αναμένεται από την εφαρμογή πρότυπης μεθόδου για την κατασκευή οχυρωματικών έργων.

Αλλαγές στη στελέχωση και προγραμματισμός νέων προσλήψεων

Στο πλαίσιο της αναδιοργάνωσης προβλέπονται αλλαγές στη διαχείριση του ανθρώπινου δυναμικού. Οι υφιστάμενες ειδικότητες θα επαναξιολογηθούν και θα οριστούν νέες, ώστε να ανταποκρίνονται στις σημερινές επιχειρησιακές ανάγκες.

Τα στοιχεία της παρουσίασης δείχνουν ότι αρκετά από τα νεότερα οπλικά συστήματα μπορούν να λειτουργήσουν με αισθητά λιγότερους χειριστές σε σχέση με τα παλαιότερα.

Στις φρεγάτες FDI προβλέπεται πλήρωμα 125 ατόμων, ενώ στις φρεγάτες τύπου S υπηρετούν 200 άτομα. Η διαφορά αυτή μεταφράζεται σε μείωση 38%.

Δύο άτομα απαιτούνται για τη λειτουργία των συστημάτων πυροβολικού PULS, αντί έξι στα παλαιότερα αυτοκινούμενα πυροβόλα M109. Για τα νέα αντιαρματικά συστήματα SPIKE χρειάζονται δύο χειριστές, ενώ στα παλαιότερα ITV απαιτούνται τέσσερις.

Για το 2026 ο σχεδιασμός προβλέπει 1.000 νέες προσλήψεις, με 350 θέσεις Επαγγελματιών Οπλιτών στο Πολεμικό Ναυτικό. Στην παρουσίαση αναφέρθηκαν ακόμη 2.000 προσλήψεις για το 2025.

Αναδιοργάνωση του Υγειονομικού και παρεμβάσεις στην εφεδρεία

Αλλαγές στο υγειονομικό σύστημα των Ενόπλων Δυνάμεων περιλαμβάνει επίσης η Γ΄ φάση της Νέας Δομής.

Στις προβλέψεις περιλαμβάνεται η συγκρότηση εξελιγμένης Μονάδας Τραύματος και η αναμόρφωση του Υγειονομικού Σώματος. Παράλληλα, το 424 Γενικό Στρατιωτικό Νοσοκομείο προβλέπεται να αποκτήσει διακλαδική λειτουργία.

Στην Πεντέλη σχεδιάζεται, επίσης, η ίδρυση Διακλαδικού Κέντρου Αποκατάστασης Απωλειών Υγείας.

Ο σχεδιασμός προβλέπει ακόμη την αναδιοργάνωση του Οικονομικού Σώματος και της Γενικής Διεύθυνσης Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων (ΓΔΑΕΕ). Στις παρεμβάσεις για την ενεργό εφεδρεία περιλαμβάνεται και η συγκρότηση Λόχου Ειδικών Αποστολών.