Το μυστικό για το πώς αναπτύχθηκε ο εγκέφαλός μας μπορεί να βρίσκεται κρυμμένο στα δάχτυλά μας, πριν ακόμα γεννηθούμε.  Ένα από τα καθοριστικά χαρακτηριστικά της ανθρώπινης εξέλιξης είναι η σταδιακή επέκταση του εγκεφάλου μας.

Νέα ευρήματα υποδηλώνουν ότι αυτή η ανάπτυξη ενδέχεται να συνδέεται εν μέρει με υψηλότερα επίπεδα οιστρογόνων πριν από τη γέννηση. Παραδόξως, ένα ορατό στοιχείο μπορεί να βρίσκεται στο σχετικό μήκος των δαχτύλων ενός ανθρώπου.

Τι αποκαλύπτει η αναλογία των δακτύλων 2D:4D

Ο καθηγητής John Manning της ερευνητικής ομάδας A-STEM (Εφαρμοσμένος Αθλητισμός, Τεχνολογία, Άσκηση και Ιατρική) του Πανεπιστημίου του Σουόνσι, ειδικεύεται στη μελέτη της αναλογίας των δακτύλων. Αυτή η μέτρηση συγκρίνει το μήκος του δείκτη με αυτό του παράμεσου και είναι γνωστή ως αναλογία 2D:4D.

Η έρευνα δείχνει ότι αυτή η αναλογία αντανακλά την ισορροπία οιστρογόνων και τεστοστερόνης στην οποία εκτίθεται το έμβρυο κατά το πρώτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης.  Οι άνθρωποι που δέχθηκαν υψηλότερες αναλογίες οιστρογόνων προς τεστοστερόνη πριν από τη γέννησή τους, τείνουν να έχουν μακρύτερο δείκτη (2D) σε σχέση με τον παράμεσο (4D), κάτι που οδηγεί σε υψηλότερη αναλογία 2D:4D.

Ο καθηγητής Manning συνεργάστηκε πρόσφατα με ερευνητές από το Τμήμα Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου της Κωνσταντινούπολης. Η μελέτη τους δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Early Human Development.

Μέγεθος κεφαλής νεογνού και ανάπτυξη του εγκεφάλου

Επειδή η περίμετρος κεφαλής στα νεογνά συνδέεται στενά με το μέγεθος του εγκεφάλου και μεταγενέστερες μετρήσεις του δείκτη νοημοσύνης (IQ), οι ερευνητές εξέτασαν τόσο τις αναλογίες των δακτύλων όσο και τις μετρήσεις κεφαλής σε 225 βρέφη, εκ των οποίων 100 αγόρια και 125 κορίτσια. 

Η ανάλυση έδειξε σαφή συσχετισμό στα αγόρια. Οι υψηλότερες τιμές 2D:4D (που υποδηλώνουν υψηλά επίπεδα προγεννητικών οιστρογόνων) συνδέονταν με μεγαλύτερη περίμετρο κεφαλής. Το ίδιο μοτίβο δεν παρατηρήθηκε στα κορίτσια.

Η υπόθεση του “Οιστρογονικού Πιθήκου”

Ο καθηγητής Manning εξήγησε τις ευρύτερες προεκτάσεις των ευρημάτων.  «Αυτό το εύρημα σχετίζεται με την ανθρώπινη εξέλιξη, επειδή οι αυξήσεις στο μέγεθος του εγκεφάλου συνοδεύονται από τη θηλυκοποίηση του σκελετού, αυτό που είναι γνωστό ως η ‘υπόθεση του οιστρογονικού πιθήκου’. Οι υψηλές τιμές 2D:4D στους άνδρες έχει βρεθεί ότι σχετίζονται με αυξημένα ποσοστά καρδιακών προβλημάτων, χαμηλό αριθμό σπερματοζωαρίων και προδιάθεση για σχιζοφρένεια».

«Ωστόσο, οι αυξήσεις στο μέγεθος του εγκεφάλου μπορεί να αντισταθμίζουν αυτά τα προβλήματα. Έτσι, η εξελικτική ώθηση για μεγαλύτερους εγκεφάλους στους ανθρώπους ενδέχεται να συνδέεται αναπόφευκτα με τη μείωση της βιωσιμότητας των ανδρών, συμπεριλαμβανομένων των καρδιαγγειακών προβλημάτων, της υπογονιμότητας και των ποσοστών σχιζοφρένειας».

Η ερευνητική ομάδα δηλώνει ότι τα αποτελέσματα αυτά προστίθενται στα αυξανόμενα στοιχεία που υποδηλώνουν ότι τα προγεννητικά οιστρογόνα μπορεί να έπαιξαν ευεργετικό ρόλο στην εξελικτική επέκταση του ανθρώπινου εγκεφάλου, ακόμη και αν αυτή η μεταβολή συνοδευόταν από βιολογικό κόστος.

Ευρύτερη έρευνα για την αναλογία των δαχτύλων

Οι προγενέστερες μελέτες του καθηγητή Manning έχουν επίσης διερευνήσει πώς η αναλογία των δακτύλων συνδέεται με άλλα χαρακτηριστικά και εκβάσεις.  Το έργο του έχει εξετάσει συνδέσμους με την κατανάλωση αλκοόλ, την ανάρρωση μετά από λοίμωξη COVID-19 και τη χρήση οξυγόνου σε ποδοσφαιριστές.

Συνολικά, αυτό το σώμα έρευνας υποδηλώνει ότι το μήκος των δακτύλων μπορεί να προσφέρει μια εικόνα για τις ισχυρές ορμονικές επιρροές που διαμορφώνουν την ανάπτυξη πριν από τη γέννηση.