Η μελατονίνη είναι ένα δημοφιλές βοήθημα ύπνου, ειδικά όταν ταξιδεύετε σε διαφορετικές ζώνες ώρας (jet lag), καθώς βοηθά στον επαναπροσδιορισμό του κιρκάδιου ρυθμού και του χρόνου έλευσης του ύπνου. Ωστόσο, αν σκέφτεστε να λαμβάνετε τη συγκεκριμένη ορμόνη κάθε βράδυ για να χαλαρώσετε, καλό είναι να γνωρίζεται πρώτα την αλήθεια πίσω από ορισμένους κοινούς μύθους που έχουν καταρριφθεί από ειδικούς υγείας.
4 μύθοι για τη μελατονίνη που πρέπει να σταματήσετε να πιστεύετε
- Η μελατονίνη είναι ένα απλό συμπλήρωμα ύπνου
- Η μελατονίνη βελτιώνει την ποιότητα του ύπνου
- Είναι ασφαλές να λαμβάνεται σε μεγάλες ποσότητες
- Η μελατονίνη δεν έχει παρενέργειες
Η μελατονίνη είναι ένα απλό συμπλήρωμα ύπνου
Παρόλο που η χρήση της μελατονίνης ως συμπλήρωμα έχει γίνει ιδιαίτερα δημοφιλής τα τελευταία χρόνια, στην πραγματικότητα πρόκειται για μια ορμόνη που παράγει φυσικά το σώμα μας.
Αξίζει να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με τον David Kennaway, Ph.D., επικεφαλής του ερευνητικού προγράμματος της Ομάδας Κιρκάδιας Φυσιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Αδελαΐδας, η μελατονίνη δεν διαφημίζεται ούτε χρησιμοποιείται ως απλό συμπλήρωμα εκτός των ΗΠΑ και του Καναδά. Όπως εξηγεί, στις περισσότερες χώρες η μελατονίνη συχνά απαιτεί ιατρική συνταγή και προορίζεται αποκλειστικά για βραχυπρόθεσμη χρήση.
Η μελατονίνη βελτιώνει την ποιότητα του ύπνου
Μπορεί να πιστεύετε ότι επειδή η μελατονίνη δίνει το σήμα στο σώμα σας ότι ήρθε η ώρα για ύπνο, βελτιώνει ταυτόχρονα και τη συνολική ποιότητα του ύπνου. Ωστόσο, σύμφωνα με τον γιατρό λειτουργικής ιατρικής Frank Lipman, M.D., η μελατονίνη είναι πιο κατάλληλη για την προσωρινή επαναφορά του προγράμματος ύπνου και του βιολογικού σας ρολογιού.
Υπάρχουν περιορισμένα επιστημονικά δεδομένα που να αποδεικνύουν ότι βελτιώνει την ποιότητα του νυχτερινού ύπνου σε μακροπρόθεσμη βάση. Όπως προσθέτει ο Kennaway, η ορμόνη αυτή δεν βοηθά απαραίτητα στο να παραμείνετε κοιμισμένοι ή στο να φτάσετε στα στάδια του βαθέος ύπνου, ακόμα κι αν σας βοηθά να αποκοιμηθείτε πιο γρήγορα.
Είναι ασφαλές να λαμβάνεται σε μεγάλες ποσότητες; (Μύθος)
Μπορεί να είναι δελεαστικό να πάρετε άλλη μία δόση μελατονίνης όταν θέλετε να αποκοιμηθείτε γρήγορα, όμως η Shelby Harris, PsyD, ειδική στον ύπνο και συγγραφέας του The Women’s Guide to Overcoming Insomnia, εξηγεί ότι η μελατονίνη είναι προτιμότερο να καταναλώνεται σε χαμηλές δόσεις (0,5 mg έως 1 mg).
«Αν λαμβάνετε περισσότερα από 3 έως 5 mg κάθε βράδυ, τότε η μελατονίνη πιθανότατα δεν είναι η κατάλληλη λύση για εσάς. Δεν υπάρχουν δεδομένα που να υποδηλώνουν ότι δόσεις άνω του 1 mg ενδείκνυνται για προβλήματα ύπνου», εξηγεί η ίδια. Επιπλέον, οι υψηλές δόσεις μελατονίνης έχουν συνδεθεί με πρωινή υπνηλία και πονοκεφάλους.
Η μελατονίνη δεν έχει παρενέργειες; (Μύθος)
Τέλος, το γεγονός ότι η μελατονίνη παράγεται φυσικά από τον οργανισμό μας, δεν σημαίνει ότι η εξωγενής λήψη της ως βοήθημα ύπνου δεν έχει παρενέργειες. Όπως αναφέρει ο Dr. Lipman, καθώς η μελατονίνη είναι ορμόνη, μπορεί να επηρεάσει και άλλες ορμόνες στο σώμα σας.
«Η λήψη μεγάλης ποσότητας μελατονίνης για μεγάλο χρονικό διάστημα μπορεί να καταστείλει τη φυσική ικανότητα του σώματός σας να παράγει τη δική του ορμόνη», προειδοποιεί. Επιπλέον, έρευνες έχουν δείξει ότι αν και οι παρενέργειες είναι συνήθως ήπιες, έχουν αναφερθεί:
- Πονοκέφαλοι
- Ναυτία
- Ζάλη
Υπάρχουν επίσης ενδείξεις ότι η μακροχρόνια χρήση υψηλών δόσεων μπορεί να διαταράξει τις αναπαραγωγικές ορμόνες, όπως τα οιστρογόνα και την τεστοστερόνη.
Αν προσπαθείτε να προσαρμόσετε γρήγορα το πρόγραμμα του ύπνου σας (π.χ. μετά από jet lag), η μελατονίνη μπορεί να φανεί χρήσιμη για βραχυπρόθεσμη χρήση. Ωστόσο, αν τη χρειάζεστε κάθε βράδυ, ίσως θα ήταν καλύτερο να αναζητήσετε μια εναλλακτική λύση χωρίς μελατονίνη.
Συμβουλή: Αναζητήστε φυσικά βοηθήματα ύπνου που βασίζονται σε βότανα ή μέταλλα (όπως το μαγνήσιο) που δεν διαταράσσουν το ορμονικό σας σύστημα. Πριν λάβετε οποιοδήποτε συμπλήρωμα για τον ύπνο, πρέπει να συμβουλευτείτε πρώτα τον γιατρό σας.
