Τα δύο σενάρια που επεξεργάζεται η κυβέρνηση για την έκτακτη ενίσχυσή τους. Σενάρια για μια νέα παρέμβαση υπέρ των συνταξιούχων που θα ανακοινωθεί την άνοιξη επεξεργάζονται, σύμφωνα με πληροφορίες, στο Μέγαρο Μαξίμου, αξιοποιώντας τον δημοσιονομικό χώρο που δημιουργεί η ανοδική πορεία των δημόσιων οικονομικών.

Της ΣΙΣΣΥΣ ΣΤΑΥΡΟΠΙΕΡΡΑΚΟΥ – ΠΗΓΗ: Realnews

Οι τελευταίες εκτιμήσεις για το πρωτογενές πλεόνασμα του 2025, το οποίο αναμένεται να διαμορφωθεί στο 4,5% του ΑΕΠ, σημαντικά υψηλότερα από τον αρχικό στόχο του 3,7%, δημιουργούν τις προϋποθέσεις για μια έκτακτη παροχή στους συνταξιούχους, που θα μπορούσε να ανακοινωθεί τον προσεχή Απρίλιο. Θα έχουν προηγηθεί οι ανακοινώσεις για τη νέα αύξηση του κατώτατου μισθού, με την κυβέρνηση να επιδιώκει να μετατρέψει τη θετική πορεία της οικονομίας σε απτά οφέλη για τους πιο ευάλωτους, ενισχύοντας το διαθέσιμο εισόδημα και περιορίζοντας τις ανισότητες, χωρίς να διακυβεύεται η δημοσιονομική αξιοπιστία της χώρας.

Δύο είναι τα επικρατέστερα μέτρα που εξετάζονται:

• Η αύξηση της εισοδηματικής ενίσχυσης των 250 ευρώ που θα λάβουν τον Νοέμβριο του 2026 με εισοδηματικά κριτήρια περίπου 1,4 εκατομμύρια συνταξιούχοι.
• Η μείωση ή η κατάργηση της εισφοράς αλληλεγγύης σε κύριες ή επικουρικές συντάξεις, με τις επικουρικές να κερδίζουν έδαφος με βάση τα σενάρια που τρέχει η κυβέρνηση.

Αυτή τη στιγμή δεν έχει «κλειδώσει» κάποια παρέμβαση και οι αποφάσεις αναμένεται να ληφθούν πριν από το Πάσχα αφού ζυγιστούν όλα τα οικονομικά δεδομένα. Καθοριστικό ρόλο θα παίξουν τα στοιχεία για το πρωτογενές πλεόνασμα του 2025 και τα έσοδα από την πάταξη της φοροδιαφυγής. Σύμφωνα με τα όλα τα διαθέσιμα στοιχεία, το 2025 σημειώθηκε σημαντική υπέρβαση στο πρωτογενές πλεόνασμα της Γενικής Κυβέρνησης το οποίο οδεύει προς το 4,5% του ΑΕΠ έναντι του ήδη αναθεωρημένου προς τα πάνω στόχου 3,7% του ΑΕΠ. Αυτό σημαίνει ότι σε απόλυτα μεγέθη το πρωτογενές πλεόνασμα του Προϋπολογισμού θα κυμανθεί κοντά στα 11,5 δισ. ευρώ, δηλαδή στα επίπεδα του 2024 όταν το πλεόνασμα είχε εκτιναχθεί στο 4,8% του ΑΕΠ. Επιπλέον, με νέα υπέρβαση έκλεισαν το 2025 και τα φορολογικά έσοδα. Με την αρωγή των νέων ψηφιακών εργαλείων τη χρονιά που πέρασε, η ΑΑΔΕ εισέπραξε συνολικά 74,2 δισ. ευρώ, ενώ ο στόχος που είχε τεθεί στα τέλη του 2024 ήταν τα 71,6 δισ. ευρώ. Αυτά τα επιπλέον έσοδα μπορούν να αξιοποιηθούν για νέες φοροελαφρύνσεις και παροχές.

Αναλυτικά

Στο επίκεντρο βρίσκεται η διεύρυνση της παροχής των 250 ευρώ και η μείωση ή η κατάργηση της ειδικής εισφορά αλληλεγγύης συνταξιούχων σε κύριες ή επικουρικές συντάξεις. Ειδικότερα:

• Αύξηση του ύψους του επιδόματος των 250 ευρώ αλλά και διεύρυνση των ηλικιακών και εισοδηματικών κριτηρίων βρίσκονται στο τραπέζι. Οι ανακοινώσεις σχεδιάζεται να γίνουν την άνοιξη, αλλά η παροχή θα δοθεί, όπως και φέτος, τον προσεχή Νοέμβριο. Σήμερα, δικαιούχοι της ενίσχυσης είναι συνταξιούχοι άνω των 65 ετών και υπάρχει πρόταση να καλυφθεί μεγαλύτερος αριθμός που δεν λαμβάνει σήμερα το επίδομα. Με βάση τα ισχύοντα, οι συνταξιούχοι για να λάβουν το επίδομα πρέπει να έχουν συνολικό ατομικό φορολογητέο εισόδημα έως 14.000 ευρώ αν είναι άγαμοι ή χήροι και έως 26.000 ευρώ αν είναι έγγαμοι. Η δε ακίνητη περιουσία τους δεν πρέπει να υπερβαίνει σε αξία τα 200.000 ευρώ για τους άγαμους και τα 300.000 ευρώ αντίστοιχα για τους έγγαμους.
• Για ζευγάρι συνταξιούχων, το επίδομα θα καταβάλλεται και στους δύο εφόσον έκλεισαν το 65ο έτος μέχρι πέρυσι τον Δεκέμβριο και το συνολικό μηνιαίο φορολογητέο εισόδημά τους, αφαιρουμένων των ασφαλιστικών κρατήσεων, ανέρχεται στα 2.167 ευρώ, είτε προέρχεται από συντάξεις είτε και από άλλες πηγές, όπως εισόδημα από ενοίκιο. Αν ο ένας από τους δύο είναι 65 ετών, το επίδομα θα δοθεί σε αυτόν, αρκεί να πληρούνται και τα άλλα κριτήρια. Για μεμονωμένους συνταξιούχους (άγαμους ή σε κατάσταση χηρείας) που έκλεισαν τα 65 μέχρι πέρυσι τον Δεκέμβριο το επίδομα των 250 ευρώ δικαιούνται όσοι λαμβάνουν μηνιαίως ποσά συντάξεων έως 1.167 ευρώ προ φόρου. Αν υπάρχουν και άλλα εισοδήματα, τότε δεν θα πρέπει να ξεπερνούν τα 1.167 ευρώ μαζί με τη σύνταξη.

Το επίδομα καταβάλλεται χωρίς κριτήρια σε 300.000 δικαιούχους που λαμβάνουν επιδόματα αναπηρίας και σύνταξη ανασφάλιστων υπερηλίκων από τον ΟΠΕΚΑ.

• Μείωση ή κατάργηση της εισφοράς αλληλεγγύης στις κύριες ή στις επικουρικές συντάξεις. Επειδή το δημοσιονομικό κόστος είναι μικρότερο για τις επικουρικές συντάξεις, εκτιμάται ότι συγκεντρώνουν περισσότερες πιθανότητες για παρέμβαση. Σήμερα η Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) επιβάλλεται σε μεικτά ποσά άνω των 1.400 ευρώ για μία ή για άθροισμα των συντάξεων. Οι κλίμακες επιβολής της εισφοράς τιμαριθμοποιούνται κατά το ποσοστό αύξησης των συντάξεων, ώστε κάθε φορά που αυξάνονται οι συντάξεις να αυξάνονται και οι κλίμακες της εισφοράς, Η τιμαριθμοποίηση της ΕΑΣ άρχισε να εφαρμόζεται από την 1η/1/2025 με την αυτόματη αύξηση των κλιμακίων της εισφοράς κατά το ποσοστό αύξησης των συντάξεων.

Η κλίμακα κρατήσεων της εισφοράς στις επικουρικές είναι 3% από τα 300 έως τα 350 ευρώ, 4% από τα 350 έως τα 400 ευρώ, 5% από τα 400 έως τα 450 ευρώ, 6% από τα 450 έως τα 500 ευρώ, 7% από τα 500 έως τα 550 ευρώ, 8% από τα 550 έως τα 600 ευρώ, 9% από τα 600 έως τα 650 ευρώ και 10% από τα 650 ευρώ και άνω. Με ενδεχόμενη κατάργηση της κράτησης από τις επικουρικές θα δουν αυξήσεις από 10 ευρώ έως και 71 ευρώ μηνιαίως ή από 120 ευρώ έως 852 ευρώ ετησίως περίπου 400.000 παλαιοί αλλά και νέοι (μετά την 1η/1/2015) συνταξιούχοι που λαμβάνουν αρχική μεικτή επικουρική σύνταξη άνω των 300 ευρώ, στην οποία επιβάλλονται οι κρατήσεις ΕΑΣ με ποσοστά από 3% έως 10%.