Το ανανεωμένο πειθαρχικό δίκαιο για τους δημόσιους υπαλλήλους, που ψηφίστηκε πρόσφατα, επιφέρει αυστηρότερες ποινές και διευρύνει τις περιπτώσεις απόλυσης, όπως η άρνηση συμμετοχής στην αξιολόγηση.
Ο νέος νόμος καταργεί τα συλλογικά πειθαρχικά όργανα, αντικαθιστώντας τα με το Πειθαρχικό Συμβούλιο Ανθρώπινου Δυναμικού Δημόσιου Τομέα.
Η μετάβαση πρέπει να ολοκληρωθεί μέχρι το 2027, με τα υπάρχοντα συμβούλια να υποχρεούνται να διεκπεραιώσουν τις εκκρεμείς υποθέσεις μέχρι το τέλος του 2026.
Η εφαρμογή e-peitharxika, που λειτουργεί από το 2024, καταγράφει και παρακολουθεί την πρόοδο των υποθέσεων, ενώ η ψηφιοποίηση έχει επιταχύνει τη διαδικασία απονομής πειθαρχικής δικαιοσύνης, με αυξημένο αριθμό διώξεων τα τελευταία χρόνια.
Πιο αναλυτικά
Λίγους μήνες μετά την ψήφιση του νέου πειθαρχικού δικαίου για τους δημόσιους υπαλλήλους, οι αρμόδιες υπηρεσίες εντείνουν τις προσπάθειες για την έγκαιρη εφαρμογή του, καλούμενες να διαχειριστούν τον μεγάλο όγκο εκκρεμών πειθαρχικών υποθέσεων, που πρέπει να ολοκληρωθούν σε σφιχτά χρονοδιαγράμματα.
Εκτός από την αυστηροποίηση των ποινών και τη διεύρυνση των περιπτώσεων απόλυσης υπαλλήλου (όπως π.χ. η διετής άρνηση συμμετοχής στην αξιολόγηση), ο ν. 5225/25, που ψηφίστηκε στα τέλη Αυγούστου κατόπιν εισήγησης του υπουργείου Εσωτερικών, προβλέπει την κατάργηση των συλλογικών πειθαρχικών οργάνων και την αντικατάστασή τους από ένα κεντρικό όργανο, το Πειθαρχικό Συμβούλιο Ανθρώπινου Δυναμικού Δημόσιου Τομέα με τη συμμετοχή λειτουργών του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους.
Η μετάβαση «τρέχει» με εντατικούς ρυθμούς, υπό την πίεση των προθεσμιών. Πριν από την οριστική παύση της λειτουργίας τους την 1η Ιανουαρίου 2027, τα 100 πρωτοβάθμια πειθαρχικά συμβούλια και το δευτεροβάθμιο πειθαρχικό συμβούλιο, είναι υποχρεωμένα να ολοκληρώσουν το αργότερο έως τα τέλη του 2026 την εξέταση των υποθέσεων που εκκρεμούν σε αυτά μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2025. Οι πρόεδροι των πρωτοβαθμίων πειθαρχικών συμβουλίων υποχρεούνται, το αργότερο μέχρι την 31 Οκτωβρίου 2025 (με ενδεχόμενο δίμηνης παράτασης), να ενημερώσουν την εφαρμογή e-peitharxika με τα βασικά στοιχεία κάθε πειθαρχικής υπόθεσης που εκκρεμούσε έως την ημέρα δημοσίευσης του νέου νόμου, δηλαδή μέχρι τις 2 Σεπτεμβρίου 2025.
Στην εφαρμογή καταχωρίζεται και δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης των εκκρεμών υποθέσεων, με ρητή πρόβλεψη ότι δεν μπορεί να υπερβαίνει το ένα έτος από τη δημοσίευση του νόμου, άρα οι υποθέσεις αυτές θα πρέπει να ολοκληρωθούν έως τις αρχές Σεπτεμβρίου του 2026.
Οι υποθέσεις που παραπέμπονται στα πειθαρχικά όργανα από τις 2 Σεπτεμβρίου έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025, πρέπει να καταχωριστούν στην εφαρμογή έως το τέλος του έτους και το σημαντικότερο, η νομοθεσία καθιστά σαφές ότι «ο χρόνος περαίωσής τους δεν μπορεί, σε καμία περίπτωση, να υπερβαίνει το ένα έτος από την ημερομηνία παραπομπής τους σε αυτά».
Η εφαρμογή e-peitharxika
Η εφαρμογή e-peitharxika που λειτουργεί η Εθνική Αρχή Διαφάνειας βρίσκεται σε παραγωγική λειτουργία από τις αρχές του 2024 και έκτοτε καταχωρούνται οι πληροφορίες για όλα τα επιμέρους στάδια τόσο της πειθαρχικής διαδικασίας όσο και της πειθαρχικής προδικασίας των υπαλλήλων του στενού και ευρύτερου δημόσιου τομέα (εξαιρείται το στρατιωτικό προσωπικό των Ενόπλων Δυνάμεων).
Από την επεξεργασία των δεδομένων που έχουν ήδη καταχωρισθεί στην πλατφόρμα προκύπτει ότι το έργο των συλλογικών οργάνων είναι εξαιρετικά δύσκολο καθώς πρέπει να περαιωθούν περισσότερες από 2.600 υποθέσεις όταν μάλιστα σε πολλές περιπτώσεις η ολοκλήρωση των διαδικασιών πλησιάζει ή ακόμα και ξεπερνά τα πέντε έτη. Ειδικότερα, εκκρεμούν 41 προκαταρκτικές εξετάσεις από το 2021, 726 από το 2022, 755 από το 2023, 740 από το 2024, ενώ έχουν καταχωριστεί μέχρι τώρα 384 υποθέσεις του 2025.
Να σημειωθεί πάντως ότι έχει ήδη σημειωθεί πρόοδος στην κατεύθυνση της ταχύτητας απονομής της πειθαρχικής δικαιοσύνης μέσω των βημάτων ψηφιοποίησής της, καθώς έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια ο αριθμός των υπαλλήλων για τους οποίους είτε ασκήθηκε πειθαρχική δίωξη είτε έχει εκδοθεί πειθαρχική απόφαση. Ενδεικτικά, το 2022 ασκήθηκε πειθαρχική δίωξη σε 1.792 υπαλλήλους, το 2023 σε 1.886, το 2024 σε 2.325, ενώ φέτος έχουν ήδη ασκηθεί διώξεις σε 2.383.
