Τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα (UPFs), όπως τα αρωματισμένα γιαούρτια, οι κατεψυγμένες πίτσες, τα δημητριακά πρωινού και η στιγμιαία βρώμη, αποτελούν συχνά μια πρακτική και οικονομική επιλογή για ένα γρήγορο γεύμα. Παρά την ευκολία τους, τα τελευταία χρόνια αυξάνονται οι ενδείξεις που τα συνδέουν με διάφορα προβλήματα υγείας, όπως ο διαβήτης, τα καρδιαγγειακά νοσήματα και ορισμένες μορφές καρκίνου. Μια νέα μελέτη δείχνει ότι η υπερβολική κατανάλωσή τους ενδέχεται να επηρεάζει αρνητικά και την υγεία των οστών.
Τι έδειξε μελέτη για τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα και την υγεία των οστών
Μελέτη από το Πανεπιστήμιο Tulane, η οποία δημοσιεύθηκε στο The British Journal of Nutrition, διαπίστωσε ότι όσοι κατανάλωναν περισσότερα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα είχαν χαμηλότερη οστική πυκνότητα και αντιμετώπιζαν αυξημένο κίνδυνο για κατάγματα ισχίου.
«Τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα βρίσκονται παντού στα ράφια των σούπερ μάρκετ. Αυτά τα ευρήματα ενισχύουν τις ανησυχίες για τις επιπτώσεις τους στην υγεία των οστών», αναφέρει ο Lu Qi, συν-συγγραφέας της μελέτης
Στατιστικά στοιχεία και κίνδυνοι
Στην έρευνα συμμετείχαν περισσότεροι από 160.000 εθελοντές από τη βάση δεδομένων UK Biobank. Τα βασικά δεδομένα ήταν τα εξής:
- Οι συμμετέχοντες κατανάλωναν κατά μέσο όρο 8 μερίδες υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων ημερησίως.
- Για κάθε επιπλέον 3,7 μερίδες την ημέρα, ο κίνδυνος κατάγματος ισχίου αυξανόταν κατά 10,5%.
- Μια μερίδα μπορεί να αντιστοιχεί σε ένα κατεψυγμένο γεύμα, ένα μπισκότο ή ένα αναψυκτικό.
Ο καθηγητής Lu Qi σημείωσε ότι η μελέτη διήρκεσε πάνω από 12 χρόνια και έδειξε μείωση της οστικής πυκνότητας σε κρίσιμα σημεία, όπως το άνω μέρος του μηριαίου οστού και η οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης.
Τι είναι τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα
Πρόκειται για βιομηχανικά προϊόντα που παρασκευάζονται με μεγάλες ποσότητες αλατιού, γλυκαντικών και ανθυγιεινών λιπαρών. Έχουν επίσης τα εξής χαρακτηριστικά:
- Υψηλή ενεργειακή πυκνότητα: Πολλές θερμίδες σε μικρή ποσότητα.
- Έλλειψη φυσικών συστατικών: Περιέχουν ελάχιστες ή καθόλου ολόκληρες τροφές χωρίς πρόσθετα.
- Σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC), το 2023 τα τρόφιμα αυτά αποτελούσαν περίπου το 55% των συνολικών θερμίδων που καταναλώνουν νέοι και ενήλικες.
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο
Η αρνητική σχέση μεταξύ υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων και οστικής πυκνότητας ήταν πιο έντονη σε δύο ομάδες:
- Άτομα κάτω των 65 ετών.
- Άτομα με χαμηλό δείκτη μάζας σώματος (BMI < 18,5).
Σύμφωνα με τον Qi, ο χαμηλός Δείκτης Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) αποτελεί ήδη παράγοντα κινδύνου για τα οστά. Στους ανθρώπους κάτω των 65 ετών, η ισχυρότερη πεπτική λειτουργία μπορεί να οδηγεί σε μεγαλύτερη απορρόφηση των ανθυγιεινών συστατικών των UPFs, επιδεινώνοντας το πρόβλημα.
Τα αποτελέσματα αυτά έρχονται να προστεθούν σε προηγούμενες έρευνες. Μια μελέτη του 2024 συνέδεσε τα UPFs με την οστεοπόρωση, ενώ έρευνα του 2016 έδειξε ότι η γειτνίαση εγκύων με καταστήματα fast food συνδέεται με χαμηλότερη οστική πυκνότητα στα βρέφη. «Τα αποτελέσματά μας δεν προκαλούν έκπληξη», καταλήγει ο Qi. «Η υγεία των οστών εξαρτάται άμεσα από την σωστή διατροφή».
