Η επιστροφή στα στρατιωτικά πλήγματα αποκαλύπτει το αδιέξοδο για ΗΠΑ και Ιράν – Το σενάριο ενός «θερμού» καλοκαιριού

Όταν ξεκίνησε η στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν τον περασμένο Φεβρουάριο, πολλοί αναφέρονταν σε μια θεμελιώδη αρχή της κλασικής στρατιωτικής θεωρίας: αν ένας ηγέτης, στην προκειμένη περίπτωση ο Ντόναλντ Τραμπ, δεν έχει αποσαφηνίσει πλήρως τους στόχους του προτού ξεκινήσει μια στρατιωτική επιχείρηση, τότε οι στόχοι αυτοί θα καθοριστούν από τις ίδιες τις εξελίξεις, και μάλιστα με τρόπο που ο ίδιος δεν θα έχει προβλέψει.
🇮🇷🇯🇴 At least 4 Iranian ballistic missiles slammed into Jordan’s King Faisal Air Base last night.
Jordan, a key U.S. ally, is now taking direct hits from Iran.
This war is spreading fast across the region. No one is off limits anymore.
Source: @clashreport on TG / Writer:… pic.twitter.com/d1Rg9zcrfO
— Mario Nawfal (@MarioNawfal) July 14, 2026
Αυτό το αξίωμα ανήκει στον Carl von Clausewitz, τον κορυφαίο θεωρητικό του 19ου αιώνα, ο οποίος σήμερα θα στριφογυρίζει στον τάφο του με όσα εκτυλίσσονται στη Μέση Ανατολή, αναφέρει ανάλυση του CNN.
🇾🇪 Los hutíes publicaron imágenes de un avión iraní despegando del aeropuerto de Saná y al fondo se escuchan alaridos y gritos histéricos. pic.twitter.com/EGTLEMS6bO
— Georg Grár (@GeorgGrar) July 14, 2026
Ούτε το Ισραήλ ούτε οι ΗΠΑ είχαν προσδιορίσει με σαφήνεια τους αντικειμενικούς τους στόχους όταν ξεκίνησε η επίθεση κατά του Ιράν πριν από σχεδόν πέντε μήνες. Ο Trump μιλούσε τότε για αλλαγή καθεστώτος, υποβάθμιση των στρατιωτικών δυνατοτήτων της Τεχεράνης και καταστροφή των των πυρηνικών που είχαν γλιτώσει από τα αεροπορικά πλήγματα του περασμένου καλοκαιριού.
Eyewitness video shared on social media shows a fire at a port on Kish Island, Iran, following new attacks by the United States and Iran against each other’s interests in the Gulf. pic.twitter.com/Nhfd7v7wFs
— Al Arabiya English (@AlArabiya_Eng) July 14, 2026
Το Ιράν απάντησε πλήττοντας στόχους σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή και στοχοποιώντας εμπορικά πλοία στα Στενά του Ορμούζ — ένα θαλάσσιο πέρασμα από το οποίο διέρχεται το 20% του παγκόσμιου ενεργειακού εμπορίου. Σήμερα, ο βασικός στόχος των ΗΠΑ έχει μετατοπιστεί στο να κρατηθούν ανοιχτά τα Στενά. Πρόκειται για μια επιδίωξη που, όπως θα προειδοποιούσε ο Clausewitz, δεν βρισκόταν καν στην αρχική ατζέντα όταν ξεκίνησε ο πόλεμος.
Το χρονικό μιας προαναγγελθείσας κατάρρευσης
Η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη, πλησιάζουν πλέον στο μέσον ενός 60ήμερου μνημονίου συνεργασίας (MOU) που συνυπέγραψαν ο Donald Trump και ο Ιρανός πρόεδρος Masoud Pezeshkian. Το έγγραφο αυτό προέβλεπε την παροχή ανταλλαγμάτων προς το Ιράν με τη μορφή χαλάρωσης των κυρώσεων, με αντάλλαγμα την ασφαλή διέλευση των εμπορικών πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ. Ωστόσο, βάσει των όρων του, το μνημόνιο φαίνεται να παραχωρεί στην Τεχεράνη το δικαίωμα να ορίζει εκείνη το καθεστώς ασφαλείας στα Στενά κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου.
Η Τεχεράνη ερμηνεύει το κείμενο κατά γράμμα, την ώρα που οι ΗΠΑ επικαλούνται άτυπες, παράπλευρες συμφωνίες που ξεπερνούν το επίσημο έγγραφο. Η εύθραυστη αυτή ισορροπία διαταράχθηκε την περασμένη εβδομάδα, όταν ιρανικά drones έπληξαν δύο δεξαμενόπλοια, ένα από το Κατάρ που μετέφερε υγροποιημένο φυσικό αέριο και ένα σαουδαραβικό που μετέφερε αργό πετρέλαιο.
IRAN HIT U.S BASE IN JORDAN. pic.twitter.com/RocVEi5DYd
— Jackson Hinkle 🇺🇸 (@jacksonhinkle) July 14, 2026
Το Ιράν έσπευσε να διαμηνύσει μέσω μεσολαβητών ότι τα πλήγματα ήταν λάθος, με ορισμένους αναλυτές να κάνουν λόγο για εσωτερική μάχη εξουσίας στην Τεχεράνη ανάμεσα στους υποστηρικτές του μνημονίου και σε εκείνους που επιδιώκουν τη μετωπική σύγκρουση με τις ΗΠΑ.
Η απάντηση του Trump ήταν άμεση, διατάσσοντας αεροπορικές επιδρομές για να επιβάλει την αμερικανική ερμηνεία της συμφωνίας. Οι ιρανικές επιθέσεις συνεχίστηκαν και τελικά το μνημόνιο κατέρρευσε εντελώς. Ο Trump ανακοίνωσε την εκ νέου επιβολή αποκλεισμού στα ιρανικά λιμάνια, δηλώνοντας έτοιμος να αναλάβει τον ρόλο του «φύλακα» των Στενών έναντι οικονομικού ανταλλάγματος.
Ακολούθησαν νέα αμερικανικά πλήγματα στο εσωτερικό του Ιράν και ιρανικές επιθέσεις σε εμπορικά πλοία στα ανοικτά των ΗΑΕ, με απολογισμό τον θάνατο ενός Ινδού ναυτικού.
Μετά από αυτές τις εξελίξεις, οι δύο πλευρές επέστρεψαν ακριβώς στο ίδιο σημείο μηδέν όπου βρίσκονταν πριν από την υπογραφή του μνημονίου, με τις τιμές του πετρελαίου να παίρνουν ξανά την ανιούσα.
🇮🇷🇺🇸Images of Bushehr, Iran, after the US attacks two hours ago. pic.twitter.com/Lb0eUcxgFW
— Juan Carlos 🇮🇱 (@JuanCarlos23431) July 14, 2026
Η γεωγραφία και τα drones δίνουν το πλεονέκτημα στην Τεχεράνη
Στη γεωπολιτική αυτή σκακιέρα, το Ιράν ποντάρει στο ότι η πίεση που ασκεί στα Στενά θα αναγκάσει τις ΗΠΑ να υποχωρήσουν, αφήνοντας την Τεχεράνη κυρίαρχο του παιχνιδιού σε ένα από τα κρισιμότερα περάσματα του πλανήτη. Αντίθετα, οι ΗΠΑ στοιχηματίζουν ότι η στρατιωτική πίεση θα αναγκάσει το Ιράν, να υποχωρήσει και να επιτρέψει την ελεύθερη ναυσιπλοΐα.
Σε αυτή τη φάση, το Ιράν διατηρεί δύο σημαντικά πλεονεκτήματα:
Το γεωγραφικό: Η φυσική διαμόρφωση της περιοχής αποτελεί το καλύτερο όπλο για τον αμυνόμενο. Το Ιράν εκμεταλλεύεται τη γεωγραφία του για να επιβάλει έναν ασύμμετρο πόλεμο, εξουδετερώνοντας την υπεροχή των ΗΠΑ σε συμβατικά όπλα.
Το τεχνολογικό: Τα ιρανικά drones Shahed είναι εξαιρετικά φθηνά στην παραγωγή και μπορούν να πλήξουν με ακρίβεια αργοκίνητα πλοία σε αποστάσεις άνω των 1.000 μιλίων. Ακόμη κι αν τα περισσότερα καταρρίπτονται, αρκεί ένα και μόνο πλήγμα, ή η απειλή αυτού, για να παγώσει η εμπορική κίνηση.
Οι μακροπρόθεσμοι παράγοντες που ευνοούν την Ουάσινγκτον
Παρά το βραχυπρόθεσμο προβάδισμα του Ιράν, η πλάστιγγα ενδέχεται να γείρει μελλοντικά υπέρ των ΗΠΑ για τέσσερις βασικούς λόγους:
- Η στάση των χωρών του Κόλπου: Τα αραβικά κράτη της περιοχής απορρίπτουν κατηγορηματικά τις ιρανικές αξιώσεις στα στενά και συντονίζονται στενά με την Ουάσιγκτον.
- Η εσωτερική οικονομική πίεση στο Ιράν: Ένας παρατεταμένος αποκλεισμός θα επιδεινώσει την ήδη προβληματική ιρανική οικονομία, εντείνοντας τη λαϊκή δυσαρέσκεια.
- Η ευάλωτη αεράμυνα του Ιράν: Ο εναέριος χώρος της χώρας παραμένει εκτεθειμένος, δίνοντας στις ΗΠΑ τη δυνατότητα να πλήττουν στρατιωτικούς στόχους κατά βούληση.
- Η ανάπτυξη εναλλακτικών οδών: Έργα υποδομής, όπως αυτά που ανακοίνωσαν πρόσφατα τα ΗΑΕ για την παράκαμψη των στενών, μειώνουν σταδιακά την ικανότητα του Ιράν να κρατά όμηρο την παγκόσμια οικονομία.
Το σενάριο ενός «θερμού» καλοκαιριού
Η δυνατότητα των ΗΠΑ να διατηρήσουν αυτή την εκστρατεία πίεσης εξαρτάται άμεσα από τις παγκόσμιες τιμές της ενέργειας. Ο Trump είχε παραδεχτεί στο παρελθόν ότι δεν επιθυμεί να συνδέσει το όνομά του με μια νέα οικονομική ύφεση, μια έμμεση αναγνώριση ότι η τακτική του Ιράν αποδίδει. Με τις τιμές του πετρελαίου να καταγράφουν ήδη άνοδο 10% μέσα σε μία ημέρα, η πίεση μετατοπίζεται πλέον στο αμερικανικό στρατόπεδο.
Όλα δείχνουν ότι οδηγούμαστε σε ένα «θερμό» καλοκαίρι με εκατέρωθεν στρατιωτικά πλήγματα, παράλληλη λειτουργία των διπλωματικών διαύλων και συνεχείς αυξομειώσεις της έντασης. Αυτό είναι άλλωστε το κλασικό μοτίβο στις σχέσεις με το Ιράν εδώ και δεκαετίες. Όσο οι Φρουροί της Επανάστασης διατηρούν τα ηνία στην Τεχεράνη, η διπλωματία μπορεί να παράγει μόνο προσωρινές και τακτικές συμφωνίες.
Το μεγάλο ρίσκο παραμένει μια γενικευμένη ανάφλεξη, ιδιαίτερα αν οι Χούθι ενεργοποιηθούν ξανά στην Ερυθρά Θάλασσα, κλείνοντας ταυτόχρονα δύο από τα σημαντικότερα θαλάσσια περάσματα του κόσμου. Μέχρι στιγμής, η Τεχεράνη λειτουργεί με την πεποίθηση ότι οι ΗΠΑ τελικά θα υποχωρήσουν. Ο Trump επιχειρεί να αποδείξει ότι αυτή η εκτίμηση είναι λανθασμένη, όμως το κόστος αυτής της αντιπαράθεσης παραμένει εξαιρετικά υψηλό και για τις δύο πλευρές.
Πηγή: CNN
// ΣΧΟΛΙΑ
Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει αυτό το άρθρο.